ماهی های هفت سین رادررودخانه رهانکنید

با پایان یافتن مراسم سال نو سرنوشت ماهی های میهمان سفره هفت سین هم در هاله ای از ابهام فرو می رود.

کد خبر: ۳۸۷۹۷

میهمانان سرخی که بیشترین جلوه زندگی در سفره های هفت سین آغاز سال هستند، پس از پایان جشن ها معمولا باید به انتظار مرگ در تنگ های بلور بنشینند.
چند روز قبل از آغاز سال نو، یکی از روزنامه ها با چاپ گزارشی از مردم خواست تا برای زندگی این ماهی ها ارزش بیشتری قایل شوند و آنها را به آب باز گردانند.
اما در آخرین روزهای تعطیلات ، مدیر کل محیط زیست استان تهران از مردم خواست ماهیان سفره هفت سین را در رودخانه ها رها نکنند.
آنچه می خوانید توضیحات یکی از مسوولان سازمان حفاظت محیط زیست در این باره است.

ماهی طلایی ، ماهی حوض با نام علمی Carassius auratus، بومی کشورهایی چون چین ، ژاپن ، هنگ کنگ ، لائوس و ماکائو است که امروز در اکثر کشورها وجود دارد و حتی تا قاره آمریکا نیز گسترش یافته است.
این گونه از ماهی ها احتمالا یا جهت مطالعات آزمایشی در فیزیولوژی ، بیوشیمی ، رفتارشناسی و دیگر موارد در محیطهای محلی رهاسازی شده ، یا به عنوان پرورش یک ماهی تزئینی و اکواریومی در حوضچه ها نگهداری می شده و به دلیل آن که بسیاری از نواحی کشور در طول سال دارای آب های گرم است ممکن است به آسانی از طریق دور انداختن یا فرار به آب های طبیعی وارد شده و به هر حال همراه با گونه های مطلوب گرم آبی به داخل کشور راه یافته است.
زمان ورود این گونه ماهی به کشور نامشخص است. اندازه و حداکثر طول و وزن ثبت شده این گونه در ایران 35 سانتی متر و 2/1 کیلوگرم و حداکثر طول و وزن ثبت شده آن در جهان 59 سانتیمتر و 3 کیلوگرم است.
زیستگاه این گونه ماهی آبهای شیرین و تا حدی آب شور، قسمت های پایینی رودخانه ها، تالابها و دریاچه ها، مناطق گرم است.
این گونه ، نسبت به تغییرات شرایط محیطی مثل شوری ، گل آلودگی ، دمای آب ، اکسیژن و آلودگی های محیطی بسیار مقاوم است و اکثرا زیست در کمتر از 10 متر را ترجیح می دهد.
غذای عمده این ماهی گیاه است اما در رژیم غذایی این گونه ، جانوران کف زی چون حشرات و سخت پوستان نیز مشاهده می شود.
این ماهی در فصل بهار تولید مثل می کند. نکته جالب این است که ماهی طلایی ، از اسپرم فقط برای تحریک تکامل تخم استفاده می کند(gynogenesis) و البته این تحریک می تواند توسط اسپرم گونه های دیگر آبزیان نیز صورت گیرد.
به همین دلیل در برخی نواحی ماده ها جمعیت غالب را تشکیل می دهند. تخم های این گونه ، لابه لای گیاهان آبزی گذاشته می شود و از آن ها لاروپلاژیک خارج می شود.
یک جمعیت کوچک این گونه در عرض 4/4 - 4/1 سال می تواند دو برابر و در سن 2 - 4 سالگی بالغ شود.
اما در خصوص خطرات ناشی از رهاسازی این گونه در طبیعت و خارج از اکوسیستم خود باید گفت این کار باعث ایجاد تغییرات در زیستگاه های طبیعی می شود.
ماهی طلایی به دلیل تغذیه از گیاهان باعث کاهش و از بین رفتن گیاهان آبزی شده و این موجب کاهش پناهگاه لاروها، ماهیان کوچک و همچنین کاهش جمعیت بی مهرگان مورد تغذیه دیگر ماهیان اقتصادی می شود.
از طرف دیگر ماهی حوض هنگام تغذیه باعث گل آلودگی آب می شود و این امر سبب کاهش نفوذ نور در آب و توقف رشد گیاهان و در نتیجه خفه شدگی بی مهرگان کف زی می گردد.
این تغییرات هم به نوبه خود ماهیان بومی را تحت تاثیر قرار داده و موجب کاهش و حتی حذف بعضی از آن ها می شود.بحث رقابت غذایی یکی دیگر از خطرات ناشی از رهاسازی این ماهی در محل های خارج از زیستگاه اصلی است.
رقابت غذایی و مکانی ماهی حوض با ماهیان بومی باعث کندی تغذیه و تولید مثل ماهیان بومی می شود چرا که این گونه بسیار مقاوم و فرصت طلب است.
توقف رشد دیگر گونه ها به دلیل سازگاری این گونه با محیط و گسترش سریع جمعیت آن ها در محیط زیست جدیدشان پدیده ای تجربه شده است.
این امر در دریاچه سیستان قابل مشاهده بود. با توجه به این مهم ، این گونه ممکن است گونه ای بومی را از طریق جمعیت زیاد خود و کاهش اکسیژن تحت تاثیر قرار دهد.
تغییرات ژنتیکی به دلیل نوع ویژه تولید مثل ماهی حوض ماده و باروری تخم ها توسط اسپرم گونه های دیگر همچون کپور بدون ترکیب ژنتیکی و کاهش موفقیت های تولید مثلی دیگر گونه ها از دیگر خطرات رهاسازی این ماهی در محل های خارج از زیستگاه اصلی و رودخانه هاست.
احتمال انتقال انگل ها و بیماری ها از این گونه به محیط هم که جای خود دارد. معرفی یک گونه جدید به یک منطقه باعث ورود بیماری های جدید از طریق گونه های غیربومی شده و این امر موجب از دست رفتن مکانیزیم های دفاعی گونه های بومی در برابر بیماری های بومی می شود.
ماهی طلایی با داشتن بیش از 32 نوع بیماری معروف (15بیماری انگلی ، 8 بیماری باکتریایی ، 5 بیماری ویروسی ، 2 بیماری خارجی ، 2 بیماری با منشا نامشخص) تاثیرات منفی بر روی جمعیت گونه های بومی دارد.
از سوی دیگر نوعی سخت پوست با نام علمی Lernaea cyprinaeca اگر چه میزبان اختصاصی ندارد، ولی به نظر می رسد که به طور گسترده ای توسط ماهی طلایی گسترش یافته است که این می تواند تاثیرات مخربی بر روی ماهیان بومی داشته باشد.
با همه این اوصاف و با توجه به این که ماهی طلایی یا ماهی حوض به صورت پرورشی در کشور تکثیر می شود، لذا شهروندان تقاضا می شود از رهاسازی این گونه غیربومی در رودخانه ها برای جلوگیری از صدمات جبران ناپذیر به آبزیان جدا خودداری کرده و این گونه را در محیطهای آبی بسته همچون استخرها و حوضچه ها رها کنند.