سامان دادن به ‌داوری فقط با تغییر میسر نیست

اعضای هیات رئیسه فدراسیون فوتبال به خاطر افزایش انتقادها و با هماهنگی قبلی، تغییر در راس کمیته داوران را به اطلاع کفاشیان رساندند، اما رئیس فدراسیون فوتبال که در این مواقع نشان داده محتاط و محافظه‌کار است از اعلام برکناری عنایت به طور آشکار خودداری کرد تا بعدها متهم به برکناری رئیس کمیته داوران نشود.

کفاشیان که همیشه در مواجهه با نقد عملکرد داوران به حمایت از عنایت و عوامل زیرمجموعه وی در کمیته داوران می‌پرداخت این‌بار با رسانه‌ای‌کردن این موضوع که تعطیلات لیگ فرصتی است تا عملکرد کمیته داوران بررسی شود تا اگر تغییرات لازم است صورت بگیرد زودتر از آنچه که تصور می‌کرد به هدف خود رسید.

مسعود عنایت که برای نخستین بار در طول فعالیت 4سال و نیمه‌اش در راس کمیته داوران صدای پای تغییر را می‌شنید پیش از آن که برکنار شود استعفا داد تا کفاشیان بلافاصله با پذیرش آن مسیر تغییر و تحول مورد نظر هیات رئیسه فدراسیون فوتبال در کمیته داوران را هموار کند.

اما برای رسیدن به این هدف که در نهایت بهبود شرایط فعلی داوری را به دنبال داشته باشد صرف‌نظر از هر نامی چه راهکارهایی را باید در پیش گرفت، در حقیقت چه تضمینی وجود دارد که در جریان مسابقات آتی، اشتباهی از سوی داوران رخ ندهد یا اصولا شرایط قضاوت‌ها بهتر از این باشد؟

به نظر می‌رسد تغییر یک نام در راس کمیته داوران نمی‌تواند مشکلات داوری را حل کند، نصیرزاده کارشناس داوری در مورد ویژگی کسی که عهده‌دار این مسوولیت می‌شود به «جام‌جم» می‌گوید: به نظر من رئیس کمیته داوران نباید مشکلات روحی داشته باشد، وقتی فردی در کلاس‌های داوری عملا همه را مردود می‌کند یعنی این که با همه رقیب است و جایگاهی برای سایرین قائل نیست، چنین تفکری نمی‌تواند رئیس کمیته داوران باشد.

صحبت‌های نصیرزاده در مورد کلاس‌های داوری ما را به سمت مشکلات پشت پرده جامعه داوری می‌برد، اشتباهات داوری در میدان فوتبال یک وجه این قضیه است که همه می‌بینند و از مدیر و مربی و بازیکن تا تماشاگر معمولا نسبت به رخداد آن اعتراض می‌کنند، اما در بین خود داوران هم مشکلاتی هست، چیزی که هیچ کدام از داوران شاغل در لیگ برتر آن را تکذیب نکردند، اما حاضر نشدند درباره آن هم صحبت کنند، اما این طور به نظر می‌رسد که گاهی چند دستگی بین داوران و برقراری نوعی روابط با مسوولان کمیته و فدراسیون سبب می‌شود تا به عنوان مثال داوری به حق خودش نرسد یا تصور کند که رابطه جای ضابطه را گرفته است.

پرویز سیار، کارشناس داوری کشورمان با بررسی عملکرد داوران در لیگ دهم در گفت‌وگو با «جام‌جم» می‌گوید: وقتی بیشتر اعتراض‌ها مورد تایید کارشناسان است یعنی جامعه داوری ضعف‌های غیرقابل انکاری دارد.

وی با اشاره به ویژگی‌های لازم برای رئیس کمیته داوران تصریح می‌کند: فردی تمام‌وقت باید در اختیار مجموعه باشد و حتی ساعت‌هایی که در منزل است برای بررسی عملکرد داوران وقت بگذارد تا ضعف‌ها و اشتباهات را پیدا کند و به داوران تذکر بدهد و اگر لازم است کلاس آموزشی بگذارد.

این تمام وقت بودن مستلزم این است که فدراسیون فوتبال حقوق خوبی برای رئیس کمیته داوران در نظر بگیرد که از هر نظر تامین باشد. علاوه بر آن شرط لازم برای موفقیت مسوول کمیته داوران مستقل بودن است،‌ یعنی هیچ‌کس نباید در کار وی دخالت کند.

یداله سلیمانی، کارشناس داوری کشورمان در این زمینه می‌گوید: باید همه برای ارتقای سطح داوری راهکار جدید ارائه دهند،‌ اگر به نظرات و پیشنهادها بها داده شود می‌توان امیدوار بود که یک جریان و سیاست تازه بتواند کمیته داوران را دوباره زنده کند.

باید نظارت بیشتر از آنچه در زمان ریاست عنایت بود، باشد. اعمال تنبیه و تشویق برای داوران تاثیر دارد مثلا خود من بارها به عنایت توصیه کردم که هفته‌ای یک بار به صورت نوبتی قضاوت داوران را از نزدیک ببیند تا به این ترتیب داور مقابل نظارت رئیس خود انگیزه بیشتری داشته باشد. اما او فرصت چنین کاری را نداشت،‌رئیس آینده کمیته داوران باید بیشتر از اینها برای ارزیابی عملکرد داوران وقت بگذارد.

منوچهر نظری که 6 سال عهده‌دار این مسوولیت بوده است به «جام‌جم» می‌گوید: مسوولیت کمیته داوران واقعا سخت است و باید فرد مسوول تمرکز کامل داشته باشد.

این درست که مدرس AFC بودن در داوری افتخار است اما این باعث می‌شود که مثلا رئیس کمیته داوران نتواند به کارها به طور کامل رسیدگی کند، مشکل عنایت همین بود، حالا اگر فقط رئیس را تغییر دهیم و امیدوار به شوک و این حرف‌ها باشیم چیزی تغییر نمی‌کند، چون داوران که همان داوران هستند، باید جامعه داوری را به اعضای دیگر فوتبال نزدیک کنیم تا در کنار هم باشند نه مقابل هم، الان همه موضعگیری‌ها بدون ارائه پیشنهاد و راهکار علیه داوران است.

داوری هم که در زمین استرس دارد تمرکز لازم را ندارد و آمار اشتباهاتش بالا می‌رود، علاوه بر حل این مشکلات باید دوره‌های آموزشی مختلفی را هم برگزار کرد تا داوران به سطح اول داوری در دنیا نزدیک شوند.