نحوه حمایت دولت از ساخت فیلم‌ها تغییر می‌کند

نتیجه این‌که برای این‌که فیلمی حداقل هزینه‌های تهیه‌کننده‌اش را برگرداند، باید حدود یک میلیارد تومان بفروشد که چنین رقمی حداقل در سال 89 تنها نصیب یک فیلم سینمای ایران شده است و دیگر آثار فروشی زیر 600 میلیون تومان داشته‌اند. حال این پرسش جدی مطرح می‌شود که با وجود برنگشتن سرمایه ساخت، چرا همچنان در سینمای ایران تولید پر رونق است؟

وقتی از پژمان لشگری‌پور، تهیه‌کننده سینما و تلویزیون و معاون فرهنگی بنیاد سینمایی فارابی می‌خواهیم تا این وضعیت را تحلیل کند، به نکته جالبی اشاره کرده و می‌گوید: سینمای ایران کاملا حمایتی است و دولت از صفر تا صددرصد در این بخش حضور و نظارت دارد. در همین سینما هم نیمی از تولیدات رنگ پرده را نمی‌بینند. مثلا کارگردانی در این سینما فعالیت می‌کند که تاکنون7 فیلم ساخته اما شش تای آنها رنگ پرده را ندیده‌اند.

او با انتقاد از «حذف سینماداران از چرخه حمایت از فیلم‌ها» می‌گوید: فلسفه تولید فیلم عرضه آن است و بدون اکران سینما معنا ندارد. در سینمای ایران گاه فیلم‌هایی ساخته شده که مثلا 800 میلیون تومان صرف تولید آن شده اما یک میلیون تومان هم فروش نداشته‌اند. در چنین شرایطی سینمادار مجبور به اکران فیلم‌هایی است که برای او ضرر اقتصادی به دنبال دارد و هیچ حمایتی هم از او نمی‌شود اما در عوض، سازنده فیلم که با وام این فیلم را ساخته مورد بخشودگی قرار می‌گیرد. لشگری‌پور پیشنهاد می‌کند: حمایت دولت باید شامل مرحله اکران شود تا فیلمسازان انگیزه لازم برای تولید فیلم خوب و اکران آن را داشته باشند.

« در 33 سال گذشته بیش از 95 درصد بودجه سینمای ایران صرف تولید فیلم شده و حالا من آمده‌ام تا این رویه را تغییر دهم و از این پس این درصد از بودجه را به بخش نمایش و سالن‌های سینما اختصاص دهم.»

اینها جملاتی است که اعضای هیات مدیره انجمن سینماداران کشور در اولین دیدار خود با سید علیرضا سجادپور، مدیرکل نظارت و ارزشیابی معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شنیدند. محمدرضا صابری سخنگوی این انجمن با اشاره به دیدار اعضای این انجمن با مدیرکل اداره نظارت و ارزشیابی می‌گوید: با این که با حضور مجید مسچی در موسسه سینما شهر حمایت‌های خوبی از حوزه اکران و نمایش شده و مثلا به سالن دارانی که حاضر به بهبود سیستم نمایش و صدای سالن‌ها شده‌اند، 50 درصد وام بلاعوض پرداخت شده است اما این کافی نیست.

او با اشاره به عدم حضور بخش خصوصی در زمینه سالن سازی در 33 سال گذشته می‌افزاید: جز سینمایی در شهرک غرب، در این سال‌ها هیچ یک از سرمایه‌گذاران بخش خصوصی وارد عرصه سالن‌سازی نشده‌اند، اما در نقطه مقابل بیش از 800 تهیه‌کننده سینما در صنف فعال هستند که این مساله نشان‌دهنده پُر سود بودن عرصه تولید است. ضمن آن‌که هیچ یک از این تهیه‌کنندگان نیز تا به حال اعلام ورشکستگی نکرده‌اند. برای همین است که از 550 سالن 30 سال پیش تنها 270 سالن در حال حاضر باز هستند.

سخنگوی انجمن سینماداران با اشاره به مشکلات و محدودیت‌های حوزه نمایش در اکران فیلم‌های کم مخاطب می‌گوید: معاونت سینمایی حق دارد که فیلم‌هایی را مطابق سلیقه و نگاه خود بسازد؛ اما سینماداران چه گناهی کرده‌اند که باید محصولاتی را نمایش دهند که مردم از آن استقبال نمی‌کنند؟

او پیشنهاد می‌کند: بهتر است معاونت سینمایی با کارشناسی برای هر سالن کف فروشی را در نظر بگیرد تا وقتی فیلمی اینچنینی اکران شد، مثلا اگر فروش آن کمتر از این میزان بود، مابه التفاوت از سوی معاونت پرداخت شود تا سینمادار به واسطه اکران چنین فیلم‌هایی ضرر نکند.

حمایت از جریان نمایش و اکران به جای مرحله تولید موضوعی است که می‌تواند به بسیاری از بی‌عدالتی‌ها در حوزه سینما خاتمه دهد.

وقتی با علیرضا سجادپور، مدیرکل اداره نظارت و ارزشیابی تماس گرفتیم، او با تایید این مساله که در چند دهه اخیر تمامی سوبسیدها و حمایت‌ها به بخش تولید فیلم اختصاص پیدا کرده است، می‌گوید: متاسفانه حمایت‌ها در بخش اکران نزدیک به صفر است اما تیم جدید معاونت سینمایی قصد دارد حمایت از تولید را به حداقل برساند و با ورود به عرصه اکران و ساماندهی حمایت‌ها را به این بخش منتقل کند که بخش‌هایی از این برنامه در سال 1390 اجرایی خواهد شد.به گفته سجاد پور بخشی از این برنامه ریزی‌ها قرار است با همکاری تشکل واحد تهیه کنندگان اجرایی شود. او خبرهای تکمیلی‌تر در این زمینه را به روزهای پس از جشنواره موکول می‌کند.

رضا استادی ‌/‌ گروه فرهنگ و هنر