مسجد بابری نماد استقامت مسلمانان هند

تخریب مسجد بابری به عنوان نماد افراطی‌گری حتی دربین پیروان معتدل هندو در هند مطرح بوده است. اگرچه تخریب فیزیکی بنای مسجد هنوز نمایان است اما این حادثه معنویت دیگری در دل مسلمانان هند به عنوان نماد صبر، مقاومت و حقوق برابر ادیان درجامعه هند ایجاد کرده است.

15 آذر هر سال مصادف با زمان تخریب مسجد بابری است. این مسجد در شهر آیودهیا در ایالت اوتارپرادش هند قرار دارد و گفته می‌شود در زمان ظهیرالدین محمد بابر (888 ـ937) مؤسس گورکانیان هند و به دست میرباقی اصفهانی اولین حاکم دست نشانده بابر بنا شده است. مسجد بابری بر فراز تپه‌ای در آیودهیا، در نزدیکی فیض‌آباد و در یکصد کیلومتری شرق لکهنو، قرار داشته چنانچه بر سر در ورودی و دو طرف منبر آن، کتیبه‌هایی به شعر فارسی خود نمایی می‌کند.

در زمان تسلط انگلیسی‌ها بر شبه قاره هند و در پی سیاست تفرقه‌افکنانه حکام انگلیسی به منظور تحکیم تسلط خود بر هندوستان، مسجد بابری نیز موضوع درگیری‌های خونین میان هندوان و مسلمانان در آیودهیا شد و بارها منشا مصائب سیاسی، اجتماعی و کشتار مسلمانان بوده است. در سال 1855میلادی «نویل» افسر ارشد انگلیسی، بدون ارائه سند تاریخی، در دفتر ثبت احوال حوزه حکومت اوده نوشت که بابر در سال 935، پس از ورود به آیودهیا و یک هفته اقامت در این محل، معبدی را که به محل تولد رام مشهور بود، ویران کرد و بر ویرانه آن مسجدی ساخت که بابر نامگذاری شد. از این رو به عقیده هندوها، مسجد بابری بر خرابه‌های معبد رام بنا شده و همواره در زمان استقلال هند بر سر این مسجد کشمکش‌هایی وجود داشته است. شواهد تاریخی نشان می‌دهد که ادعا و جعل تاریخ توسط استعمار پیر انگلیس داستانی خیالی بوده و صحت نداشته و مسجد همواره در اختیار مسلمانان بوده است.

در این حال تنها سندی که در اختیار هندوها وجود داشت همان سند افسر انگلیسی است و لاغیر. پس از جدایی پاکستان از هند، در سراسر هند، تبلیغات گسترده‌ای بر ضدمسلمانان آغاز شد و عده‌ای از هندوهای افراطی به رهبری رام داس و با پشتیبانی قاضی فیض‌آباد، نیمه شب، بت رام را زیر گنبد میانی مسجد و روبه‌روی محراب نصب کردند، اما مسلمانان با مراجعه به دادگاه و اداره پلیس گزارش واقعه را به ثبت رساندند.

دادستان فیض‌آباد نیز با قفل کردن در مسجد، ورود عموم را به آنجا ممنوع اعلام کرد سپس سر وزیر ایالت، به حکم جواهر لعل نهرو، دستور داد که بت را از مسجد بیرون آوردند، اما با کارشکنی مسوولان این عبادتگاه تاریخی تا 1364 شمسی همچنان بسته ماند.

در 12 بهمن همان سال در پی شکایت رامش چَندرا، وکیل هندو و حکم دادگاه فیض‌آباد، قفل در شکسته شد و مسجد بابری در اختیار هندوها قرار گرفت. سال 1366 مسلمانان به منظور باز پس گرفتن مسجد، کمیته‌ای مرکب از سران شیعه و سنی به نام کمیته اقدام بابری مسجد تشکیل دادند. این کمیته در اولین سالگرد اشغال مسجد، اعتصاب سراسری و راهپیمایی معترضانه مسلمانان را به این عمل غیراصولی سازمان داد و سال 1367 دولت راجیو گاندی مساله مسجد بابری را به دادگاه عالی هند ارجاع داد. در مرداد 1371، دولت ایالتی با تصرف تمامی زمین‌های وقفی اطراف مسجد، به ساختن دیواری پیرامون آن اقدام کرد و دولت رائو نخست‌وزیر وقت برای بررسی بحران مسجد بابری اجلاس همبستگی ملی را تشکیل داد، اما در 15 آذر 1371، هندوهای افراطی بدون حضور محسوس نیروی انتظامی مسجد را ویران کردند . پس از تخریب مسجد بابری، وزیراعظم ایالت اوتارپرادش استعفا کرد و رائو که مسلمانان او را مسوول کوتاهی در پیشگیری از تخریب مسجد می‌دانستند، آماج انتقادات تندی قرار گرفته بود، دولت و مجلس ایالت اوتارپرادش را برکنار کرد.

بااین حال اهمیت واقعه مسجد بابری و درگیری‌های خونین میان مسلمانان و هندوها از مرزهای هند فراتر رفت و ابعاد جهانی به خود گرفت. کشورهای اسلامی همچون ایران، پاکستان، بنگلادش، مصر و همچنین سازمان کنفرانس اسلامی، تعرض به مسجد و اموال مسلمانان و کشتار آنها را محکوم کردند و از دولت هند خواستند تا مساله را حل و فصل و از اماکن مذهبی و جان و مال مسلمانان حفاظت کند. آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب آن زمان درملاقات با ناراسیمها رائو، نخست‌وزیر هند از مسجد بابری به عنوان نشانه‌ای از قدمت و سابقه حضور اسلام در هند یاد و اظهار کردند که سرنوشت مسلمانان هند جزو سرنوشت ملت هند است؛ اما به لحاظ اشتراک در احساسات و مقدسات اسلامی، اقدام هندوهای افراطی در تخریب مسجد بابری، مردم ایران و دیگر مسلمانان جهان را عمیقاً جریحه‌دار کرده است. اخیرا نیز به دنبال شکایت مسلمانان شاخه نکنهوی دادگاه عالی الله‌آباد حکمی را صادر کرده و دستور داد که زمین محوطه مسجد بابری بین هندوها و مسلمانان تقسیم شود. برخی سازمان‌های هندویی از این حکم دادگاه استقبال، ولی سازمان‌های مسلمان به آن اعتراض کرده و گفته‌اند که به دیوان عالی هند مراجعه خواهند کرد.

در هجدهمین سال تخریب مسجد بابری مسلمانان هند روز 15 آذر را به عنوان «روز سیاه» اعلام کرد و رئیس «کمیته عمل مسجد بابری»، «محمد یونس صیدیقی» اعلام کرد مسلمانان شهرهای «آیودیا» و «فیض‌آباد» به منظور اعتراض نسبت به تخریب مسجد بابری در پشت بام مساجد، خانه‌ها و دیگر ساختمان‌های متعلق به مسلمانان پرچم سیاه برافراشته خواهد شد. ‌‌/‌‌ایرنا