توپولفها در ایران حوادث بسیاری آفرید که آخرین آن در بهمن ماه 88 در فرودگاه مشهد بود. این توپولف متعلق به شرکت هواپیمایی تابان با 154 مسافر دچار آتشسوزی شد. تابستان 88 نیز چرخ توپولف دیگری در فرودگاه مشهد پس از فرود ترکید و در این حادثه دستکم 28 نفر کشته و 69 نفر مصدوم شدند. کمی پیشتر از آن یک توپولف در حوالی قزوین سقوط کرد و تمام سرنشینان و خدمه آن کشته شدند. در سال 2002 نیز توپولف متعلق به ایران ایرتور در غرب ایران به کوه برخورد کرد و تمام 117 مسافر و خدمه آن کشته شدند.
نگاهی به حوادث بینالمللی توپولف نیز نشان میدهد که سقوط هواپیمای توپولف «لخ کاچینسکی» رئیس جمهور لهستان در غرب روسیه و کشته شدن وی، همسرش و جمعی از نخبگان این کشور آخرین حادثه آن بوده است.
از 25 سال پیش که توپولف ـ 154 تولید شد تاکنون یکهزار فروند از آن تولید شده که تعداد کمی از آن هنوز در ایران و برخی متحدان روسیه پرواز میکنند. در ایران هماکنون 21 فروند توپولف ملکی وجود دارد که 15 فروند آن به تنهایی در اختیار شرکت ایران ایرتور است. مقامات هوانوردی کشور اعلام کردند که پرواز توپولفها در کشور بالغ بر 2 میلیارد دلار از نظر مصرف سوخت اضافی به خزانه کشور ضرر زده است.
بهمن ماه، آخرین ماه پرواز توپولف در ایران؟
اردیبهشت ماه امسال بود که وزیر راه و ترابری ضربالاجل 2 مرحلهای را برای خروج توپولفها از ناوگان هوایی کشور اعلام کرد. به گفته حمید بهبهانی در مرحله اول تا تیرماه امسال میبایست کلیه توپولفهای اجارهای زمینگیر شوند. کمی بعد در اول تیرماه امسال رئیس کنونی سازمان هواپیمایی کشوری مرحله دوم این ضربالاجل را اعلام و تصریح کرد تمامی هواپیماهای توپولف ملکی باید تا یک ماه بعد یعنی تا اول مردادماه از ناوگان پروازی کشور خارج شوند. اما ظاهرا این وعده کمی خوشبینانه و بدون درنظر گرفتن شرایط مالی شکننده شرکتهای هواپیمایی داخلی داده شده بود و لذا عملی نشد، اکنون از زمان پایان این وعده 4 ماه میگذرد و تازه رضا نخجوانی برای خروج توپولفها تاریخ جدیدی در پایان بهمن ماه امسال وعده میدهد که نسبت به تاریخ قبلی 7 ماه تاخیر دارد. لذا معلوم نیست که وعده جدید نیز عملی خواهد شد یا خیر.
رئیس سازمان هواپیمایی کشوری دیروز در جمع خبرنگاران گفت: به هیچ عنوان اجازه نمیدهیم هیچ وسیلهای بدون داشتن شرایط و استانداردهای لازم ایمنی، جان مردم را به خطر بیندازد.
رضا نخجوانی افزود: از همه شرکتهای دارنده هواپیمای توپولف خواسته شده از ناوگانی استفاده کنند که ضمن تامین انتظارات مردم، ویژگیهای لازم اعم از اقتصادی، مصرف سوخت و ایمنی را در انتخاب هواپیما مدنظر قرار دهند.
وی اظهار کرد: هواپیماهای توپولف فاقد ویژگی و شرایط اقتصادی لازم برای پرواز هستند و این در حالی است که بهرغم بهرهگیری 20 ساله از این وسیله در کشور، نتوانسته نظر مسافران را از جهات مختلف تامین کند.
وی تاکید کرد: در جایگزینی هواپیماهای توپولف باید تربیت نیروی انسانی، انتقال تکنولوژی و مصرف سوخت این وسیله مورد توجه قرار گیرد.
رئیس سازمان هواپیمایی کشوری ادامه داد: شرکتهای هواپیمایی اعلام کردهاند که تا آخر بهمن ماه سال جاری، تمام هواپیماهای توپولف خود را از ناوگان خارج میکنند.
وی با تاکید بر این که سازمان هواپیمایی کشوری تکلیف نمیکند که شرکتها از چه نوع هواپیمایی استفاده کنند، اضافه کرد: هر هواپیمایی بتواند استانداردهای مورد نیاز را تامین کند، با ورود آن به ناوگان هوایی موافقت و در غیر این صورت با آن مخالفت میکنیم.
نخجوانی درخصوص استفاده از هواپیماهای MD در ناوگان حمل و نقل هوایی نیز گفت: با وجودی که این هواپیما در حال حاضر در دنیا در حال پرواز است؛ اما شرکتهای هواپیمایی با توجه به بسترهای اقتصادی موجود و اصلاح نرخهای بلیت میتوانند از هواپیماهای بهتری استفاده کنند.
قیمت بلیت هواپیما
معاون وزیر راه و ترابری درخصوص افزایش قیمت بلیت هواپیما نیز گفت: اقتصاد دولتی در بخش صنعت هوانوردی باعث شده سن ناوگان بالا رفته و کیفیت ارائه خدمات به مسافران هم مطلوب نباشد که امیدواریم با تغییر رویکردی که در برنامه پنجم توسعه هم قید شده، از این شرایط خارج شویم.
نخجوانی با تاکید بر این که در قیمتها باید مواردی چون سطح کیفیت خدمات، زمان پرواز و میزان سرویسدهی را در نظر گرفت، گفت: ممکن است در ابتدای اجرای اصلاح قیمتها شاهد نوساناتی باشیم؛ اما در نهایت این قیمتها تثبیت میشود.
وی هدف از افزایش 30 درصدی قیمت بلیت هواپیما را جلوگیری از ورشکستگی شرکتهای هواپیمایی و جبران بخشی از زیانهای آنها ذکر و اظهار کرد: تغییر قیمت بلیت بعد از اجرای قانون هدفمندسازی یارانهها نیز به مصوبات مجلس در این زمینه بستگی دارد.
در برنامه پنجم توسعه 4 ماده به بخش حمل و نقل هوایی اختصاص یافته که یکی از آنها آزادسازی نرخ بلیت هواپیما و آزادسازی شبکه پروازی است.
رئیس سازمان هواپیمایی کشوری با بیان این که بازار تکلیفی موجود در حمل و نقل هوایی باعث شده جریان نوآوریها کند شود و ارتقای کیفیت مورد توجه قرار نگیرد، افزود: باید از بازار تکلیفی به سمت بازار رقابتی پیش برویم.