شما کی وارد سازمان صدا و سیما شدید و تاکنون در چه بخشهایی فعالیت داشتهاید؟
از اول دی ماه 1369 به استخدام سازمان صدا و سیما در آمدم، تاکنون در مراکز صدا و سیمای مهاباد، کرمانشاه، کردستان و ایلام و سیستان و بلوچستان در سمتهای مدیر امور عمومی و جانشین مدیرکل(مهاباد)، معاون اداری و مالی(مرکز کرمانشاه) و مدیرکل مرکز (ایلام) انجام وظیفه میکردم و از 18 اردیبهشت امسال به عنوان مدیرکل مرکز سیستان و بلوچستان مشغول به خدمت هستم.
مرکز سیستان و بلوچستان تا کنون آثار برگزیدهای هم داشته است؟
این مرکز بهرغم کمبودها و مسائل و مشکلات پیشرو (از قبیل امکانات، نیروی انسانی متخصص و...) توانسته با همت همکاران سختکوش 14 اثر برگزیده رادیویی در جشنوارههای مختلف صدا و سیمای مرکز در سنوات مختلف ارائه کند که حائز رتبههای برتر شدهاند. مرکز سیستان و بلوچستان در جشنواره سال گذشته که در استان هرمزگان برگزار شد، حائز رتبه رادیویی برتر گردید و لوح سپاس و هدهد جشنواره را تصاحب کرد. در حوزه سیما نیز 13 اثر در جشنوارههای تولیدات مراکز صدا و سیما حائز رتبههای برتر و قابل ملاحظهای شده است. همچنین در حوزه سیاسی تاکنون 17 اثر در جشنوارههای مختلف حائز رتبه برتر و در بخش پژوهش 10 اثر حائز رتبه شده است. در جشنوارههای فنی نیز واحدهای فنی این مرکز به عنوان واحدهای برتر برگزیده شدهاند که مجال بیان همه آنها نیست.
ارتباط صدا و سیمای مرکز با مردم منطقه در چه حدی است؟
براساس نظرسنجیهای مستمر سازمان، صدا و سیمای مرکز سیستان و بلوچستان به لحاظ تامین نیازها، مطالبات و دیدگاههای مخاطبان رضایت بخش برآورد میشود. همچنین با توجه به مسائل قومی ـ مذهبی منطقه سعی شده برنامههایی با زبان، لهجه، فرهنگ و سنتهای صحیح مردم منطقه تهیه و تولید شود و بتواند مخاطب را بیشتر جلب کند. توسعه دیدگاه وحدت اسلامی بین اقوام و مذاهب استان از اهداف اصلی بوده و موفقیتهای خوبی نیز حاصل شده است.
ویژگیهای صدا و سیمای مرکز سیستان و بلوچستان چیست؟
امکان تولید برنامههای محلی بر اساس ذائقه مخاطب استانی، سمت و سوق برنامههای تولیدی و مستند به پژوهش و پژوهش محوری و رویکرد وحدت مدار در ساخت و تولید برنامههای قومی و مذهبی از مهمترین ویژگیهاست اما با توجه به وجود قومیتها و مذاهب مختلف در استان نیاز است تا کار بیشتری صورت بگیرد.
صدا و سیمای مرکز چه تدابیری برای وحدت برنامهریزی دارد؟
اعتمادسازی برای اقوام مختلف، شناخت ظرفیتها و پتانسیلهای اقوام و مذاهب و به تصویر کشیدن این ظرفیتها، پخش حرکتهای مردمی بویژه در راهپیماییهای وحدتبخش، تولید و پخش برنامههایی با مضامین وحدت بخش و پرهیز از جزئیات تفرقه انگیز از فعالیتهایی است که مرکز سیستان و بلوچستان انجام میدهد.
استان شما جزو استانهای مرزی محسوب میشود، ویژگیهای چنین استانهایی به لحاظ رسانهای چیست؟
اینگونه استانها معبر مناسبی برای انتقال پیام انقلاب و نظام به همسایگان شرق و جنوب ایران است و از طرفی اولین سنگر تقابل و مبارزه نرم افزاری با فرهنگ ضد اسلامی وارداتی مرزهای جنوب و شرق است (از جمله فرهنگ ضاله وهابیت).
آیا پخش حجم بالایی از آثار تامینی را از سیمای مراکز مثبت میدانید؟ چه پیشنهادی برای رفع این مشکل دارید؟
یکی از اهداف راهاندازی شبکههای استانی، بسط وگسترش فرهنگ بومی ـ محلی هر استان است. لذا بر این اساس کلیه قوا و امکانات تولیدی مراکز باید معطوف به این موضوع شود و اما از آنجا که ظرفیت برنامههای تولیدی از لحاظ امکانات تولیدی، اعتبارات و نیروی انسانی متخصص، در حد و اندازه پوشش دادن زمان پخش شبکههای استانی نیست، لذا پخش برنامههای تامینی، گریزناپذیر است. اما نکته مهم پخش هدفمند برنامههای تامینی بوده و باید به نحوی تهیه و پخش شود که مخاطبان استانی خود را از آن فضای ترسیم شده برای شبکههای محلی خارج نکند.
یکی از مزایای برون سپاری، ایجاد فضای رقابتی و ارتقای کیفی تولیدات است، این ظرفیت تا چه حد در استان وجود دارد؟
ظرفیت برون سپاری در بعضی از موارد همچون انیمیشن و تولید برنامههای «ج» و «د» در استان وجود دارد ولی در زمینه ساخت دکور تجربه خوبی نداشتهایم هر چند در همه زمینهها از طراحیهای بیرونی میتوان استفاده کرد. در استان نیز شرکتهای فعالی وجود دارد که هنوز به شکل حرفهای وارد کار نشدهاند و نیاز است تا مشاورانی از کارگردانان حرفهای در کنار آنان باشند تا بتوانند تجربه لازم را کسب کنند و در آینده به عنوان ذخیرهای ارزشمند در استان و همکار مناسب شبکه استانی باشند.
شما در این زمینه چه اقداماتی داشتید؟
تاکنون انیمیشنهای دتوکهای شگفت انگیز، برنامههای ترکیبی عصر انتظار، برنامههای مشارکتی نهضت سوادآموزی، زکات، بسیج، شهدا و... توسط شرکتهای فعال خارج سازمان تولید و پخش شده است.
آیا مرکز سیستان و بلوچستان از رسانههای مجازی هم برای پخش و معرفی تولیدات خود بهرهمند است؟ امکانات و چگونگی دسترسی به آن چگونه است؟
بله به دو طریق، اولین مرحله بخش اینترنتی صداوسیمای مرکز سیستان و بلوچستان به صورت آنلاین در وبسایت مرکز فعال است و بخش دوم معرفی تولیدات فاخر و تولیدات روتین در وب سایت مرکز با ارائه قسمتی از تولیدات به صورت دیجیتال در وب سایت مرکز به نشانی: http://zahedan.irib.ir قابل دسترسی است.
یکی از 6 رادیو شهری موجود در کشور در شهرستان زابل مستقر است. این رادیو چه وظایف و عملکردی داشته و تا چه حدود موفق بوده است؟
در یک بررسی رسانهای در رادیو شهریها و شبکههای استانی میتوان به این نتیجه رسید که مخاطب امروز مایل است مشکلات، معضلات و اطلاعات منطقه خود را همه روز از رسانه خود بشنود و شاید برای خیلی از مخاطبان، اخبار نقاط دور دست زیاد حائز اهمیت نباشد. یادآوری خرده فرهنگها و پاسداشت گرامیداشت فرهنگهای هر منطقه و استفاده از موسیقیهای هر محل میتواند در ایجاد تقویت هویت ملی و باورهای دینی و مردم نقش بسزایی داشته باشد و در مخاطب ایجاد شادابی کند برای نیل به اهداف فوق باید تمام موارد ذکر شده را برای یک رادیو شهری طراحی کرد که در این استان رادیو شهری زابل توانسته است گامهای مهمی بردارد. منطقه سیستان از سال 1387 دچار خشکسالی و معضلات منطقهای شده است که باید توسط رسانهای همچون رادیو شهری، کالبد شکافی و درخصوص رفع آن از مسوولان چارهاندیشی شود. موفقیت این رادیو و ارتباط بین مردم و مسوولان در برنامه صبحگاهی (زابل سلام) حائز اهمیت بوده است و مردم پی بردهاند که میتوانند از طریق این رسانه مسائل و مشکلات خود را مطرح کنند. مسوولان منطقه نیز با شناختی که از این رسانه دارند به این نتیجه رسیدهاند که میتوانند با مردم از طریق این رادیوی محلی راحتتر ارتباط برقرار کنند و در جهت حل مشکلات خود از مردم نیز یاری بخواهند. این رادیو در برنامههای ظهر با برنامه خلوت نیاز برای مردم منطقه که به افق دقیقتر اذان را میشنوند و نیایش و دعاهایی که با لهجه آنان پخش میشود، ارتباط بسیار خوبی برقرار میکنند. پرداختن به خرده فرهنگها همیشه برای مردم جذاب بوده که در این خصوص رادیو شهری زابل با پخش برنامه «مل بیگه» توانسته است به عمق و ریشه مردم نفوذ کند و باعث تحکیم باورهای صحیح مردم میشود و آن را به هویت دینی و ملی پیوند بزند. در مجموع میتوان گفت، رادیو شهری زابل تاکنون توانسته است در جهت ایجاد امید، نشاط و اعتماد به نظام، معرفی، حفظ و احیای آداب و رسوم دینی و محلی و ملی منطقه و خرده فرهنگها و همچنین ماندگاری مردم در شرایط سخت کنونی موفق و موثر باشد و در آینده نیز میتواند برای رفع مشکلات و هدایت مردم برای کشاورزی بهتر و عبور از یک جامعه سنتی به سوی جامعه مدرن و صنعتی مفید واقع شود.
چه تدابیر رسانهای برای نشان دادن واقعیت سیستان و بلوچستان اندیشیدهاید تا ذهنیتها تغییر یابد؟
تلاش شده در ارائه برنامههای سیما، ضمن اعتمادسازی و جلب مخاطب، برنامهها به تناسب و در خور شمال و جنوب استان تولید و پخش شود و در برنامههای شبکه استانی علاوه بر بررسی به استعدادهای مناطق مختلف استان، مجریان هر دو قوم سیستانی و بلوچستانی نیز مورد استفاده قرار بگیرند.
طی جلسات متعدد بویژه در جلسات اتاق فکر سعی شده از هنرمندان و فرهیختگان شمال و جنوب استان استفاده شود و از نظرات این اعضا در برنامههای صدا و سیما در چارچوب افق رسانه و در حد امکان بهرهمند شویم تامردم دیگر مناطق نیز با داشتههای این منطقه آشنا شوند و از آن بهره بگیرند.
یکی از موارد تغییر ذهنیتها حضور کیفی و پررنگ در شبکه سراسری است وضعیت آن مرکز در این خصوص چگونه است؟
درخصوص حضور در شبکههای سراسری ، شبکه استانی صدا در بین 32 مرکز، مقام یازدهم را دارد و شبکه استانی سیما (هامون) نیز حضور قابل قبولی در شبکههای سراسری داشته و در مناسبتهای مختلف ارتباط مستقیم با شبکههای سراسری برقرار شده است که میتوان از ارتباط مستقیم در روز 22 بهمن، روز جهانی قدس،هفته وحدت، دهه فجر و برنامههای ورزشی نام برد.
درخصوص برنامههای تولیدی نیز میتوان به پخش سریالها و تله فیلمهایی همچون ستارههای شرقی از شبکه تهران،تله فیلم شب پنهان، دور از هیاهو از شبکه 2 و تله فیلم چاه فرشته از شبکه یک، تله فیلم چشم آفتاب از شبکه 3 ـ که نقش بسزایی در معرفی استان داشته ـ اشاره کرد.
پخش کلیپهای محلی نیز از شبکه سراسری در این خصوص موثر بوده است، به عنوان مثال موسیقی تصویری«صد گنج» و مستند گزارش یاد یاران درخصوص انقلاب اسلامی نیز از فعالیتهای دیگر مرکز است.
اما آنچه مسلم است آنقدر چهره ناخوشایند از این استان در کشور ترسیم شده که نیاز است در این خصوص عزم و اراده جدی صورت گیرد و برای تولید آثار فاخر و مستندگونه از استان و پخش آن از شبکههای سراسری، اهتمام جدی صورت پذیرد. البته برنامههایی در دست تولید داریم که امیدواریم بزودی به ثمر بنشیند.
آیا مرکز سیستان و بلوچستان تولیدات رادیویی و تلویزیونی برون مرزی هم دارد؟
بله، در بخش رادیو به دو زبان اردو و پشتو ـکه عموما زبان رسمی دو کشور پاکستان و افغانستان از همسایگان استان و بخشی از کشور هند است ـ برنامه تولید و پخش میکنیم که روزانه یک ساعت به زبان پشتو و 2 ساعت به زبان اردوست و شامل خبر، برنامه سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اعتقادی میشود که در واحد صدای برون مرزی این مرکز تهیه و پخش میگردد و مخاطبان خوبی در آن سوی مرزها دارد.
فرشید قرهلی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم