به من بگو چرا؟

چرا آب که حاوی عناصری اشتعال‌پذیر است، نمی‌سوزد؟

اگرچه آب دارای 2 عنصر هیدروژن و اکسیژن است که هردوی آنها اشتعال‌پذیر هستند، اما علاوه بر آن که نمی‌سوزد آتش را هم خاموش می‌کند. بنابراین اگر شما بخواهید آب را بسوزانید، باید جریانی الکتریکی را در میان آن ایجاد کرده و سپس گازهای حاصل یعنی اکسیژن و هیدروژن را بسوزانید. به طور خلاصه آب آتش نمی‌گیرد، چون به لحاظ الکتریکی ترکیبی خنثی است که عناصر متشکله آن از خصوصیات یکسانی پیروی نمی‌کنند.

کد خبر: ۳۵۷۲۶۵

در هر حال به رغم این که اکسیژن عامل پشتیبان فرآیند احتراق است ولی به خودی خود قابل اشتعال نیست. به بیان ساده وقتی می‌گوییم ماده‌ای اشتعال‌پذیر یا غیراشتعال‌ است، منظور این است که آن ماده چنان واکنش شدیدی با اکسیژن دارد که نتیجه آن تولید شعله است. هیدروژن ماده‌ای غیرقابل اشتعال است و در واکنش بخار آب تولید می‌کند. اما اکسیژن غیرقابل اشتعال نیست، چون به خودی خود واکنش نشان نمی‌دهد. اتم‌های هیدروژن و اکسیژن در آب از قبل با هم واکنش دارند و دوباره واکنش ـ یا سوختن ـ را نشان نمی‌دهند، مگر واکنش آنها معکوس شود و تنها راه انجام آن هم الکترولیز است. واقعیت این موضوع در ملکول آب نهفته است که در آن پوسته‌های الکترون یا همان اربیتال‌ها پر شده‌اند. همان‌طور که می‌دانید الکترون‌ها به حول هسته یا مرکز اتم مدارگردی می‌کنند. عناصر مختلف نیز از هسته‌هایی با اندازه مختلف برخوردارند. از طرفی هر پوسته یا مدار هسته می‌تواند تنها شمار محدودی از الکترون‌ها را در خود نگه دارد و اگر ظرفیت حداکثری یک پوسته یا اربیتال پر نشود، عنصر مربوط عموما واکنش‌پذیرتر خواهد شد. ولی وقتی ترکیبی شکل می‌گیرد، اتم‌ها دست به شراکت‌گذاری الکترون‌های خود می‌زنند و برای تشکیل یک ترکیب کمتر واکنش‌پذیر اربیتال‌های هسته‌ای را تکمیل می‌کنند.

بنابراین براساس یک قانون پایه شیمی که نمی‌توان خصوصیاتی از یک ترکیب را از خصوصیات عناصر متشکله آن به دست آورد، وقتی 2 عنصر هیدروژن و اکسیژن برای تشکیل ترکیب آب متحد می‌شوند، در واقع ترکیبی پایدارتر از آنچه خود به تنهایی بوده‌اند را تدارک می‌بینند و دیگر نمی‌توان انتظار خصوصیات واکنشی مجزای هر کدام را داشت.