جوانی، دوره عشق است

تعریف شما از جوانی چیست؟

جوانی یک دوره نشاط و انرژی، امید و انگیزش، حرکت و زندگی، توفندگی و پویندگی است. حال ممکن است معیار سنجش این دوره، زمان باشد و بگویند از این سن تا آن سن، دوره جوانی است و گاهی هم معیار سنجش جوانی می‌شود ایمان. مثلا در مورد اصحاب کهف گفته شده آنها فتیه بودند، یعنی جوان بودند. در حالی که می‌گویند آنها در سن پیری بودند، اما به تعبیر قرآن، ایمان دلشان را جوان کرده بود و به آنها امید و حیات بخشیده بود.

همان‌طور که گفتم جوانی دوره شور است، دوره عشق است و لذا جوان قلبش به ملکوت و خداوند که عشق مطلق است، نزدیک‌تر است. شور جوانی باعث می‌شود جوان عاشقانه‌تر با خدای خودش ارتباط برقرار کرده و برای خدا و به‌ خاطر خدا کار کند. از این رو در دوران جنگ می‌بینید جوان‌های ما عاشقانه و خالصانه و بی‌هیچ توقعی جانشان را در راه خدا و برای خشنودی او فدا کردند. یک رابطه عاشقانه میان یک جوان و خداوند خیلی راحت‌تر از هر زمان دیگری شکل می‌گیرد که اگر این ‌طور شود دیگر نه شیطان و نه هیچ‌ چیز دیگری نمی‌تواند در جوان نفوذ کند، چون جوان عاشق پروردگار می‌اندیشد که محبوب من، عاشق من است و من نمی‌توانم جواب این عشق را با گناه و انجام خلاف بدهم. این‌ گونه است که یک جوان می‌تواند آثار بزرگی در جامعه بر جای بگذارد و یک نوجوان هم می‌شود شهید فهمیده که جانش را برای خدا و خلق خدا می‌دهد و خداوند اسمش را بر سر زبان‌ها می‌اندازد و در تاریخ ماندگار می‌شود. یک جوان امروزی هم می‌تواند یک اثر علمی یا هنری از خود به جای بگذارد و ماندگار شود. می‌تواند رابطه‌اش را با خدا اصلاح کند و کارش برای خدا باشد و اثرش برای خلق خدا. جوان‌های ما باید یاد بگیرند رابطه‌شان با خداوند یک رابطه عاشق و معشوقی باشد که اگر چنین شد، خداوند دست جوان و محبوب خود را رها نمی‌کند. یادمان باشد اگر ما دستمان را از دست خداوند بیرون نکشیم، خداوند دست ما را رها نمی‌کند.

فایده‌اش در قرآن آمده است: «ما روزه را برای شما نوشته‌ایم. باشد که تقوا پیشه کنید».

حتما شنیده‌اید که ارزش هر انسان به تقوای اوست و هر کس باتقواتر است، نزد خداوند محبوب‌تر. روزه عاملی است برای ایجاد این پرهیز و تقوای الهی. پیامبر ما فرمودند: ماه رمضان ماه صبر است و یکی از معانی صبر در قرآن روزه است. در قرآن آمده «از صبر و نماز کمک بگیرید.» صبر در اینجا یعنی روزه و خود پیامبر می‌فرمایند پاداش این صبر بهشت است و چه کسی است که حاضر نباشد به خاطر بهشت، چند ساعت گرسنگی و تشنگی را تحمل کند.

یکی از فایده‌های مادی آن هم این است ‌که اگر روزه بگیرید صحت و سلامت پیدا می‌کنید. هم صحت جسمی و هم صحت روحی. از نظر پزشکی روزه گرفتن نه‌تنها برای بدن ضرر ندارد که فایده هم دارد. شما 11 ماه خوردی حالا یک ماه به خودت و بدنت استراحت می‌دهی. گذشته از اینها شما وقتی می‌خواهید صداقت خود را به محبوب و معشوق‌تان نشان دهید، می‌بینید که او در عمل از شما چه می‌خواهد و همان کار را انجام می‌دهید. اگر بدانید می‌خواهد که با مژگانتان کوه را هم بتراشید، این کار را می‌کنید، چنان که فرهادها این کار را کردند. حالا خیلی سخت است که برای خدای خود و محبوب و معشوق حقیقی خود چند ساعت تشنگی و گرسنگی بکشیم؟ با روزه گرفتن و اطاعت خواست و دستور او نشان می‌دهیم که در مقام عمل به حرف محبوبمان گوش می‌دهیم.

بله، حتما. این گرسنگی و تشنگی شما را به یاد گرسنگی و تشنگی محرومان می‌اندازد و وقتی به یاد محرومان افتادی یک مسوولیت اجتماعی پیدا می‌کنی. امروزه خارجیان به این می‌گویند «سووشال اکانتبیلیتی»، یعنی آدم باید مسوولیت اجتماعی داشته باشد، یعنی این‌ که وقتی شکم خودت سیر شد، گرسنه‌ها و تشنه‌ها را فراموش نکنی و به مستمندان جامعه‌ات نیز کمک کنی. اصلا این ‌که سفارش شده به افطاری دادن حتی به قدر یک دانه خرما، ارزش دادن به بعد اجتماعی روزه است، یعنی از یاد نبردن دیگران. لذا افطاری دادن هم می‌شود ثوابی بزرگ. همین افطاری دادن، مزایای فراوانی دارد ازجمله صله‌رحم، دور هم جمع شدن، لذت بردن و از حال یکدیگر با خبر شدن. یکی دیگر از فواید بزرگ اجتماعی روزه گرفتن، کم شدن جرائم و اختلافات و دعواهاست، چراکه روزه‌دار نفسش هم روزه است. طبق گزارش‌های پلیس، هر ساله شاهد کم شدن جرایم گوناگون در این ماه هستیم.

تمام فوایدی که برشمردیم در زندگی مادی و معنوی، دنیوی و اخروی جوان‌ها تاثیرگذارند، اما یکی دیگر از فواید مهم روزه گرفتن که شاید بیشتر مختص جوان‌ها باشد، تمرین استقامت است. جوان چند روزی در مقابل گرسنگی و تشنگی مقاومت می‌کند و پس از آن یاد می‌گیرد در مقابل سختی‌های زندگی مقاومت کند و به اصطلاح زود از کوره در نرود. این استقامت در مقابل مشکلات و سختی‌ها بخصوص در زندگی زناشویی مهم است و خیلی به کار می‌آید.

برای این‌که بازی رایانه‌ای برای این جوان ها جذابیت دارد، اما روزه این جذابیت را ندارد.

چون ما در این زمینه کار نکرده‌ایم. هنر خانواده، مدرسه و صداوسیمای ما این است که این جذابیت را ایجاد کنند و جوان‌ها این جذابیت را در عمل ببینند، اما می‌بینید جوان ما برای یک فوتبال تا نماز صبح هم بیدار می‌ماند، اما وقتی می‌گوییم امشب، شب قدر است خوابش می‌گیرد. چرا؟ چون آن فوتبال برایش مهم است و جذابیت دارد و برایش بیدار می‌ماند، اما بیدار ماندن در شب قدر برایش اهمیت و جذابیتی ندارد. اشکال از ماست که در این زمینه با جوان‌هایمان خوب کار نکرده‌ایم، اهمیت موضوع را برایشان باز نکرده و جذابیتی هم ایجاد نکرده‌ایم. البته این‌ طور نیست که همه جوان‌های ما اینگونه باشند، ما جوان‌های بسیار خوبی داریم، اما چون توقع‌مان از این قشر زیاد است، سهل‌انگاری‌های بعضی از آنها به چشم‌مان می‌آید.

من خیلی کم سن و سال بودم که روزه گرفتن را شروع کردم. چون مرحوم پدرم علاقه داشت ما را مذهبی تربیت کند، از 4 سالگی نماز می‌خواندیم و تقریبا از همان زمان و قبل از ورود به دبستان روزه کله‌گنجشکی می‌گرفتیم. آن ‌موقع رسم بود بچه‌ها مکتب قرآن می‌رفتند. یادم هست در مکتب ظهر که می‌شد، کمی خوراکی مثلا یک سیب و کمی آب می‌خوردیم و بعد دهانمان را می‌شستیم تا افطار که با بزرگ‌‌ترها سر یک سفره می‌نشستیم و از لذت افطاری خوردن هم بی‌نصیب نمی‌ماندیم. به سن تکلیف که رسیدیم، دیگر عادت کرده بودیم و یادم نمی‌آید که هیچ ‌وقت روزه‌ام را خورده باشم. از بچگی ما را طوری تربیت کردند که روزه گرفتن و ماه رمضان را دوست داشتیم. من خاطره‌های خوب زیادی از این ماه دارم.