فقط 11 دانشگاه به دانشجویان خوابگاه می‌دهند

با این حال یک مرکز آموزشی برای جذب دانشجو باید امکاناتی که دارد را در برابر سایر رقیبان به نمایش بگذارد، اما شرایط کنکور سراسری، کمبود ظرفیت دانشگاه‌های دولتی و سیاست‌های بعضاً متناقض، فضایی را ایجاد کرده است که دانشگاه‌های کشور در نداشته‌های خود باهم به رقابت بپردازند.

از میان دانشگاه‌هایی که شرایط و ضوابط خود را به اطلاع داوطلبان کنکور رسانده‌اند 146 دانشگاه، مجتمع آموزش عالی و دانشکده مورد بررسی قرار گرفتند که از این میان غیر از چند دانشگاه و موسسه وابسته به نهادهای مختلف، سایر دانشگاه‌ها همگی بر نبود خوابگاه برای دوره‌های شبانه تاکید کرده‌اند. البته دوره‌های روزانه نیز از نبود امکانات بی‌نصیب نمانده و بیشتر دانشگاه‌ها تاکید کرده‌اند که برای تامین خوابگاه جهت دانشجویان ورودی مهر 89 تعهدی ندارند.

از میان دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی عالی که مورد بررسی قرار گرفتند 132 مورد دانشگاه و دانشکده و 14 مورد مجتمع آموزش عالی یا موسسه آموزشی وابسته بودند که از این میان 14 موسسه آموزشی تاکید کرده‌اند که خوابگاه ندارند.

از میان این مراکز 11 دانشکده مستقل و آموزشکده هستند که 8 دانشکده بر جمله «این دانشکده فاقد هرگونه امکانات خوابگاهی است» تاکید کرده‌اند و تنها 3 دانشکده و آموزشکده اعلام خوابگاه کرده‌اند.

دانشگاه‌های استان تهران که در مجموع 18‌دانشگاه بزرگ را تشکیل می‌دهند، در اعلام نبود یا کمبود امکانات خوابگاهی پیشتاز هستند و جز تعداد معدودی از دانشگاه‌ها که آنها نیز البته شرایط خود را به طور دقیق بیان نکرده‌اند، سایر دانشگاه‌های استان تهران به طور صریح اعلام کرده‌اند که خوابگاهی برای دانشجویان مهر 89 درنظر گرفته نشده است.

به طور نمونه دانشگاه تهران، عبارت «دانشگاه تهران به علت محدودیت خوابگاه، تعهدی برای اسکان دانشجویان ندارد» را استفاده کرده است و دانشگاه شهیدبهشتی نیز صراحتا اعلام کرده است که «دانشگاه شهید بهشتی فاقد خوابگاه برای کلیه دانشجویان در مقطع کارشناسی است».

نکته جالب توجه ترویج خوابگاه‌های خودگردان، خصوصی یا سایر روش‌های زندگی در شهرهاست و در این میان دانشگاه‌های غیر تهرانی بارها از این موضوع برای تشویق دانشجویان استفاده کرده‌اند. یکی از دانشگاه‌های کشور با تاکید بر این‌که این مرکز فاقد هرگونه امکانات خوابگاهی است، اظهار داشته است: «در صورت وجود ظرفیت تعداد محدودی از دانشجویان می‌توانند از امکانات خوابگاه‌های خودگردان و استیجاری با پرداخت اجاره‌بهای مصوب بهره‌مند گردند.»

شرایط جالب توجه تعیین درصد برای پذیرش در خوابگاه نکته دیگری است که برخی از دانشگاه‌های مستقر در مراکز استان که طبعا از امکانات بهتری هم بهره‌مند هستند به آن پرداخته‌اند. برخی از این دانشگاه‌ها اعلام کرده‌اند: «حداکثر به 40 درصد از پذیرفته‌شدگان دوره روزانه سال 1389 براساس اولویت رتبه علمی و سایر امتیازات مکتسبه خوابگاه تعلق می‌گیرد.»

اما در این میان اعتماد به نفس کاذب برخی دانشگاه‌ها در تبلیغ این نداشته‌ها جالب توجه است. یکی از دانشگاه‌های مرکزی ایران ارائه خوابگاه‌های دولتی را تنها برای داوطلبان دارای رتبه زیر هزار امکان‌پذیر دانسته است. زمانی که هنوز معلوم نیست چه رتبه‌هایی این دانشگاه را برای تحصیل خود انتخاب می‌کنند این شرط بیشتر به مثال سنگ‌اندازی در برابر اعطای خوابگاه می‌ماند.

از میان 119 دانشگاهی که عباراتی را به عنوان شرایط خود در زمینه اعطای امکانات اعلام کرده بودند 71 دانشگاه به طور قطعی اعلام کرده‌اند که تعهدی برای اسکان دانشجویان ندارند. از این تعداد 37 مرکز آموزشی شرایط متعددی را برای اعطای خوابگاه اعلام کرده بودند و تنها 11 دانشگاه و مرکز آموزشی اعلام کرده بودند که خوابگاه داشته و شرایط اسکان را برای افراد غیربومی فراهم کرده‌اند.

اصل سی‌ام قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اشعار می‌دارد «دولت موظف است وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد و وسایل تحصیلات عالی را تا سر حد خودکفایی کشور به‌طور رایگان گسترش دهد.» با این حال به نظر می‌رسد دانشگاه‌های بزرگ کشور نبود امکانات و بودجه را توجیهی برای عمل نکردن به این اصل قانونی می‌دانند.