ریشههای اعتقادی
مائوئیستها که به چریکهای «ناکسالیت» معروفند، در مارس 1967 به دنبال شورش کشاورزان در «ناکسالباری» (در بنگال) که همراه با توقیف برنجهای یک ملاک بود، شکل گرفتند. گروههای مسلح مائوئیست پایگاههای خود را در جنگلها و جلگههای دورافتاده تاسیس کردند. البته آن زمان از قدرت کنونی برخوردار نبودند بلکه ادغام2 حزب کمونیست هند (جنگ خلق) و مرکز کمونیستی مائوئیستی هند و تشکیل حزب مائوئیست در سپتامبر 2004، که هدفش سرنگونی دولت هند است، جان تازهای به این گروه بخشید.
رهبران 2 حزب هنگام ادغام متعهد شدند که جنگ خلق را تا کسب قدرت سیاسی در سراسر هند ادامه دهند و انقلاب دموکراتیک نوین را کامل کرده و به ایجادسوسیالیسم با هدف خدمت به برقراری کمونیسم در جهان بپردازند. مرکز کمونیستی مائوئیستی هند یکی از اعضای تشکیلدهنده جنبش انقلابی انترناسیونالیستی (ریم) بود و حزب کمونیست هند (جنگ خلق) نیز فعالانه در جنبش بینالمللی کمونیستی درگیر بوده است.گزارشها حکایت از آن دارد که مائوئیستها در برخی نواحی تقریبا جایگزین دولت محلی شدهاند و از این نواحی حملات جدی خود را به تاسیسات دولتی طراحی میکنند. در جریان 20 سال مبارزه شورشیان، بیش از 6 هزار نفر کشته شدهاند که به نظر میرسد تعداد افراد بیش از این میزان باشد. به گفته پالانیاپان چیدام بارام، وزیر کشور هند، در سال 2009 دستکم 908 نفر در حملات شورشیان مائوئیست هند جان خود را از دست دادهاند. دهلی همچنین نگران پیشرفت آتی شورشیان مائوئیست به گجرات، راجستان ،هیما شال پرادش، جامو و کشمیر است. در واقع، در مقایسه با جداییطلبان کشمیر یا ایالتهای شمال شرقی، «ناکسالیست»ها به دنبال فتح تمامی سرزمین هند هستند و براساس تحلیلهای موجود هدف شورشیها به ثمر رساندن یک انقلاب بزرگ است.
قدرت رو به گسترش
فقر، فساد دولتهای محلی، خلأ و ضعف نیروهای امنیتی را میتوان از عوامل عمده رشد این گروه برشمرد. براساس گزارشهای موجود، بیش از 700 میلیون نفر در هند در فقر مطلق زندگی میکنند.400 میلیون هندی با یک دلار در روز زندگی خود را اداره میکنند و نیمی از کودکان در گرسنگی به سر میبرند. شورشیان مائوئیست با سوءاستفاده از این شرایط، بتازگی نفوذ خود را گسترش داده و تبدیل به بزرگترین تهدید امنیت داخلی، از زمان استقلال هند شدهاند. مائوئیستها در میان بخش بزرگی از جامعه هند، طرفداران زیادی پیدا کردهاند و بنا به گفته مقامات رسمی هند شورشیان در میان جوامع قبیلهای، مناطق فقیر روستایی، جوانان و روشنفکران هواخواهان قابل توجهی دارند.به گفته رهبران این شورشیان، هدف نخست آنها کنترل روستاها، مناطقی که دولت ضعیف است، و سپس گسترش تدریجی این قدرت تودهای به شهرها میباشد. این یک استراتژی درازمدت است که جهانی شدن و تبعات آن افزایش فقر و نابرابریها نیز این برنامه را پیش میاندازد.
از نظر مالی، مائوئیستها به «مالیات انقلابی» متوسل شدهاند، بدین معنی که از شرکتها و مغازهدارانی که در نزدیکی پایگاه آنها هستند اخاذی میکنند. «رامانا» پژوهشگر «بنیاد تحقیقاتی ابزرور» در دهلینو در این باره میگوید که هرکس باید مالیاتی برابر 12درصد درآمد خود را بپردازد. کسانی که سرپیچی کنند ناظر آتش گرفتن اموالشان یا اتفاقاتی بدتر از آن خواهند بود. این پژوهشگر با حداقل در نظر گرفتن فعالیتهای آنها، بودجه سالانه مائوئیستها را 2/5 میلیارد روپیه (46 میلیون یورو) ارزیابی میکند.
براساس گزارشهای موجود حتی گروههای بزرگ صنعتی نیز سهم خود را میپردازند. یک روزنامهنگار «چهاتیسگرا» برملا میکند که «برخی از این کارخانههای صنعتی که در میان منطقههای شورشی تاسیس شدهاند با کمال تعجب هرگز مورد حمله قرار نگرفتهاند.»
فساد حکومتهای محلی نیز خود از عوامل ترغیب گسترش و نفوذ مائوئیستها در میان مردم عادی است. در «چهاتیسگرا» که 3 هزار شورشی در آنجا 25 هزار کیلومتر مربع را کنترل میکنند، حکومت ایالتی هرگز حضوری جز کارگزاران فاسد و خود سر نداشته است و «ناکسالیت»ها این خلا را پر کردهاند.
مرکز آسیایی حقوق بشر( ASHR) در گزارشی درباره اوضاع «چهاتیسگرا» یک ارزیابی را ارائه میکند که براساس آن، کشاورزان و بومیهایی که از طریق شکار زندگی میکنند و مورد اخاذی پلیس، جنگلبانها و نزولخواران قرار میگیرند، از راندن این مزاحمها توسط مائوئیستها خوشحال شده و ابراز رضایت میکنند. یک روستایی نزدیک به این شورشیان همچنین گواهی میدهد: «قبل از آمدن ناکسالیتها مامورهای پلیس ما را لخت میکردند.»
در حال حاضر وزارت کشور هند فعالیتهای حزب کمونیست مائوئیست هند را غیرقانونی اعلام و آن را به عنوان سیوچهارمین سازمان تروریستی فعال در هند معرفی کرده است که 7 مورد از این سازمانها فرامرزی هستند. گفته میشود هند دارای بیشترین تعداد گروههای تروریستی بومی در جهان است.
گسترش خشونتها
حادثه اخیر میدناپور غربی که براثر انفجار بمبی که توسط شورشیان مائوئیست در قطاری در شرق هند کار گذاشته شده بود و 71 کشته و بیش از 200 زخمی به جای گذاشت، نشان داد که از ابتدای امسال شورشیان چگونه در نبردها، ابتکار عمل را درست در زمانی که دولت فدرال، یورش موسوم به «کریدور سرخ» را ترتیب داده بود، از دولت گرفتهاند.
یورش «کریدور سرخ»، ??? ناحیه از مجموع نواحی ??? گانه هند در ?? ایالت را در برمیگیرد که به گفته دولت، تحتتاثیر مائوئیستها قرار دارد. 6 سال پیش این تعداد به ?? ناحیه از9 ایالت هند محدود میشد.
به گفته دولت، ?? ناحیه از نواحی زیر نفوذ مائوئیستها به خشونتهای مداوم دچارند. شورشیان در ماههای اخیر حملاتی را بدون نگرانی از مجازات انجام دادهاند. 2 حمله عمده به دانتهوادا در استان چتیسگر بیش از ??? کشته باقی گذاشت که ?? نفر آنها اعضای گروههای پیکارجو بودهاند. در سالی که گذشت، مائوئیستها ?? حمله به خطوط آهن را اکثرا در مناطق جارکند، بنگال غربی، اوریسا و چتیسگر ترتیب دادهاند با وجود این، تلفات عمدهای گزارش نشده است.براساس گزارشها و نیز گفته مقامات رسمی هند استراتژی کنونی مقابله با شورشیان ناکارآمد بوده است و سرخوشی شورشیان از حملات اخیر نشان از این دارد که دولت در حال یک عقبنشینی آشکار است. بنا به گفته مانموهان سینگ، نخستوزیر هند، این کشور در مبارزه با شورشیان مائوئیست، در حال شکست خوردن است و خشونت شورشیان در حال افزایش میباشد.پس از کشته شدن 35 تن در نتیجه برخورد یک اتوبوس با یک مین کارگذاری شده توسط شورشیان در هفتههای اخیر، یکی از وزرای کابینه دولت هند اظهار کرد، هند مصمم است استراتژی ضد مائوئیستی خود را مورد بازنگری و بررسی قرار دهد. شورشیان مائوئیست ماه گذشته همچنین در این منطقه، دانتوادا، 75 پلیس را به قتل رساندند.
پی چیدامبارام، وزیر کشور هند که هماکنون تحت فشارهای فزاینده عمومی برای افزایش مبارزات علیه شورشیان است اعلام کرد: تغییراتی باید در استراتژی ضد شورشی هند ایجاد شود. در این باره وی خواستار اختیارات بیشتری شد. ناظران سیاسی بر این عقیدهاند که ظاهرا دولت در چگونگی مقابله با شورشیان سردرگم است، زیرا حتی در خود حزب حاکم کنگره نیز در مورد این که آیا باید دولت در مقابل مردم خود شدت عمل نشان دهد، اختلاف نظر وجود دارد.
فاطمه تیمورزاده / جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم