پس از مراجعه به روانپزشک، مهناز درمان داروییاش را آغاز کرد. هر چند هم او و هم روانپزشکاش میدانند هنوز الگوی درمان قطعی برای ماده مخدر شیشه وجود ندارد و بسیاری از آسیبهای مغزی به جای مانده از مصرف آن در دراز مدت تا پایان عمر در مصرفکننده خواهد ماند.
هر دم به لباسی....
شیوع کپسولهای لاغری با ترکیب ماده مخدر شیشه و افزودنیهای دیگر حقیقتی است که این روزها عوارضش در مصرفکنندگان این کپسولها ظاهر شده است و حتی روانپزشکانی در کشور مشغول درمان بیمارانی هستند که از آنها استفاده کردهاند اما بنا به دلایلی نامشخص این موضوع اما هنوز به شکل رسمی از سوی متولیان مبارزه با موادمخدر تایید نمیشود در حالی که مراجع آگاه غیررسمی درباره آن بشدت هشدار میدهند.
شیشه در سالهای گذشته نیز از سوی قاچاقچیان، به عنوان مادهای نشئهآور تبلیغ شد و به این بهانه که مورفین ندارد آن را به عنوان مادهای غیر اعتیادآور معرفی کردند در حالی که نه تنها اعتیادآور است بلکه در مواردی مصرفش سبب مرگ میشود، اما هنوز الگوی درمانی مشخصی برای شیشه شناخته نشده است و روانپزشکان از شیوههای درمانی دیگر بیماریهای روانی، برای بهبود وضعیت مصرفکنندگانش استفاده میکنند.
در 3 سال اخیر تولیدکنندگان این مخدر با سنجش علائق جامعه، شیشه را در باشگاههای ورزشی زنانه و آرایشگاهها به عنوان راهی میانبر برای کم کردن وزن معرفی کردهاند و ناگهان در اواخر سال گذشته قیمت این ماده مخدر روندی کاهشی را طی کرد که نشان میداد تولیدکنندگانش در پی افزایش مشتریان این مخدر هستند اما امروز، نه تنها روند کاهش قیمت این ماده ادامه دارد بلکه قاچاقچیانش از آن در ترکیب کپسولهای لاغری استفاده میکنند.
قیمت هر عدد از این کپسولهای لاغری معمولا از یک هزار تا 3 هزار تومان متغیر است و اغلب در بستههایی 30 تایی با تضمین کم کردن دستکم 10 کیلوگرم در ماه فروخته میشوند. مهناز کپسولهای لاغریاش را در یکی از تبلیغات ماهوارهای دیده بود و به همین دلیل گمان میکرد آنها نباید خطری داشته باشند اما فقط کسانی که برخی کپسولهای لاغری ماهوارهای را خریداری میکنند به شیشه آلوده نمیشوند و گروهی از مصرفکنندگان این مخدر آن را در عطاریها به عنوان دارویی گیاهی خریداری کردهاند.
شیشه یعنی جنون
دکتر بابک مصطفیزاده، متخصص پزشکی قانونی و مسمومیتهای دارویی در این زمینه از عوارض برخی کپسولهای لاغری وارداتی سخن میگوید که بسیار شبیه پیامدهای ماده مخدر شیشه است. او با اشاره به این که کپسولهای بیشتر بیماران مراجعهکننده به او، ساخت کشورهای چین و کره بوده است، میگوید: بیمارانی که به من مراجعه کردند، از کاهش میل جنسی پس از مصرف آن شکایت داشتند؛ در حالی که عوارض مصرف شیشه به عنوان نوعی متآمفتامین بیش از این است و به مرور خود را نشان میدهد.
به گفته او، مصرف شیشه در درازمدت، سبب افسردگی، توهمهای بینایی و شنوایی، بیقراری و روانپریشی میشود و گرچه در نخستین دفعات، مصرف میل جنسی را نیز افزایش میدهد؛ اما به مرور زمان از این میل میکاهد. شیشه همچنین با تاثیر بر اعصاب مرکزی اشتها در ساقه مغز، میل به خوردن را در فرد کم میکند؛ اما این حالت نیز پس از مدتی تغییر میکند و اشتهای مصرفکننده به شکل قبل برمیگردد.
علاوه بر این، براساس پژوهشی که ستاد مبارزه با موادمخدر آن را منتشر کرده است، عوارضی چون سوءظن، بدگمانی، بینظمی و اختلال خلق، خشکى دهان، افزایش سرعت تنفس، سردردهاى طاقتفرسا، حالت تهوع، تعرق بیش از اندازه بدن، سرگیجه، بالارفتن فشارخون، بالارفتن حرارت بدن، تپش قلب، خشکى، سوزش و ترک لبها، بزرگ شدن مردمک چشم، سیاهى رفتن چشم، لرزش دستها و انگشتان نیز در مصرفکنندگان این ماده محرک مشاهده شده است.مصطفیزاده توضیح میدهد: نمیتوان همه کپسولهای موجود در بازار را امتحان کرد تا مطمئن شد کدام یک از آنها شیشه دارند؛ اما به طور کلی این کپسولها یا از آمفتامینها ـ که شیشه به عنوان متآمفتامین زیرمجموعه آنها محسوب میشود ـ ساخته شدهاند یا ترکیبات چربیسوز دارند یا موادی که فعالیت غده تیروئید را افزایش میدهند.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی معتقد است؛ این نوع داروها برای لاغری، معمولا فقط در کشورهای توسعه نیافته مصرف میشود و در کشورهای توسعه یافته، چاقها به جای مصرف کپسول، سراغ ورزش و رژیم غذایی زیر نظر پزشک میروند.
زنان، مشتریهای اصلی
گرایش زنان به لاغری از هر طریق ممکن، نکتهای است که مافیای موادمخدر در مشترییابی برای شیشه به آن توجهی ویژه داشتهاند. رویا نوری، مدیر واحد پژوهش انجمن خیریه تولدی دوباره با تایید این موضوع تشریح میکند: زنان مشتاقند در کوتاهترین روش ممکن لاغر شوند و جوانها به تحرک و انرژی نیاز دارند و مافیای موادمخدر با در نظر گرفتن این دو نکته، شیشه را با تبلیغاتی در این حوزهها، وارد بازار کردند.
نوری اعتقاد دارد؛ تولیدکنندگان شیشه با این روش، زنان را که پیشتر سهمی ناچیز از جمعیت معتادان داشتند، به مصرفکنندگان دست اول موادمخدر تبدیل کردهاند.
«آنتیهیستامین، محلول بازکننده چاه فاضلاب و شیشه» این فرمولی است که نوری آن را به عنوان نتیجه بررسیهای میدانی انجام شده درباره ترکیب برخی کپسولهای لاغری موجود در بازار معرفی میکند؛ اما حاضر نمیشود توضیحات بیشتری درباره آن بدهد.
او سنجش همه کپسولهای لاغری موجود را ناممکن میداند و میگوید: انواع ماهوارهای این کپسولها به هیچ وجه قابل کنترل نیستند و وزارت بهداشت نیز بر آن گروه از کپسولهای داخلی که در عطاریها عرضه میشوند، نظارتی ندارد.
سهل انگاری در نظارت
علاوه بر کارشناسان، برای تایید چنین موضوعی باید دیدگاه نهادهای مسوول و رسمی کشور را نیز به دست آورد. برای همین، خبرنگار جامجم تلاش کرد با مسوولانی از مرکز ملی مطالعه اعتیاد و ستاد مبارزه با موادمخدر نیز درباره وجود شیشه در کپسولهای لاغری گفتگو کند؛ اما هیچیک از آنها حاضر به پاسخگویی در این زمینه نشدند، با این حال حتی اگر مسوولان در این باره سکوت کنند، نمیتوان از مراجعههای مکرر مصرفکنندگان این کپسولها به مراکز درمانی و بخصوص روانپزشکان چشم پوشید، آن هم در شرایطی که برخی پزشکان معتقدند مواد محرکی چون شیشه در ترکیب برخی از این کپسولها وجود دارد و اگر سهلانگاری مسوولان در نظارت بر آنها ادامه یابد، زمان برای هشدار در این زمینه از دست خواهد رفت.
مریم یوشیزاده / گروه جامعه
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم