آغاز اجرای قانون ‌کاهش ساعت کار پرستاران

در ایران به ازای هر هزار نفر 2‌/‌1 تا 3‌/‌1 پرستار وجود دارد که برای رسیدن به استانداردهای جهانی، تعداد نیروی پرستاری کشور باید حداقل 5‌/‌2 برابر شود. این در حالی است که در آمریکا به ازای هر هزار نفر، 7 تا 8 نفر پرستار وجود دارد. در اروپا، 7 پرستار به ازای هر هزار نفر و به طور میانگین در سایر کشورها 3 تا 4 نیروی پرستاری به ازای هر هزار نفر جمعیت وجود دارد.

جالب است که در این میان، رئیس سازمان نظام پرستاری در پاسخ به نگرانی‌های موجود مبنی بر آماده‌ نبودن بیمارستان‌ها برای اجرای طرح کاهش ساعت کاری پرستاران با وجود تعداد کم پرستار در این مراکز می‌گوید: نگرانی وجود ندارد و قانون در این زمینه همه چیز را دیده است.

غضنفر میرزابیگی ادامه می‌دهد: اگر قرار باشد با وضعیت فعلی این قانون اجرا شود و تغییری در بودجه و تعداد نیرو داده نشود، این خبر صحیح است اما قانون در این زمینه همه چیز را دیده است.رئیس سازمان نظام پرستاری که سمت مشاور وزیر بهداشت را هم در حال حاضر برعهده دارد، در توضیح دیدگاه خود به بند 8 و 9 آیین‌نامه اجرایی قانون کاهش ساعت کاری پرستاران استناد می‌کند که در آن آمده است اعتبارات مربوطه را دولت تامین می‌کند.

اگر چه میرزابیگی می‌گوید به دانشگاه‌ها مجوز لازم برای گرفتن نیرو داده شده است، اما سوال اساسی این است که در 2 روز باقیمانده تا اول اردیبهشت با چه ساز و کاری نیروهای جدید پرستاری به کار گرفته خواهند شد، آن هم در شرایطی که بعد از 3 سال بودجه تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری تامین نشده بود؟

اینها همه مشکلات و مطالبات پرستاران نیست، این حوزه مشکلات و مسائل دیگری هم دارد. دستمزد‌های پرستاران در بخش دولتی 004 هزار تومان و در بخش خصوصی 350 هزار تومان است و این رقمی بسیار اندک برای شغلی چنین دشوار و پرزحمت است.

محمد شریفی‌مقدم، دبیرکل خانه پرستار با تایید این آمار به «جام‌جم» می‌گوید: اختلاف کارانه پزشکان و پرستاران در مراکز درمانی و بیمارستان‌های کشور 100 و گاهی به 200 برابر هم می‌رسد.به گفته او در طرح کارانه که به منظور تشویق پزشکان برای حضور در بخش دولتی از سال 1374 اجرا می‌شود، 65 درصد از درآمد بیمارستان‌های دانشگاهی متعلق به پزشکان،5 درصد دانشگاه، 10 درصد بیمارستان و 20 درصد متعلق به همه پرسنل شامل پرستاران، سایر گروه‌های پیراپزشکی و بخش‌های اداری است.او ادامه می‌دهد: بر همین اساس تا چند سال پیش همه خدمات ارائه شده در بیمارستان‌ها حتی خدمات نقلیه هم تعرفه مشخصی داشت، جز خدمات پرستاری که به همت مجلس این خدمات نیز تعرفه‌گذاری شد، اما با وجود مصوبه 3 ساله هنوز اجرا نمی‌شود.دبیرکل خانه پرستار معتقد است تاخیر‌ها در اجرای این مصوبه به نگاه پزشک‌سالار در نظام سلامت ما برمی‌گردد.او معوقه در پرداخت‌ها، پایین بودن حقوق‌ها، کمبود نیرو و افزایش فشار کاری، نبود امنیت شغلی مهم‌ترین مشکلات و مطالبات پرستاران عنوان می‌کند و با اشاره به نبود بیکاری در پرستاری، می‌گوید: هرچند که پرستار بیکار نداریم، اما شمار پرستار خانه‌نشین با وجود زیاد بودن تعداد فارغ‌التحصیلان بالاست.

او ادامه می‌دهد: متاسفانه به خاطر سختی کار و کم بودن درآمد‌ها بیشتر فارغ‌التحصیلان این رشته مجبور می‌شوند خانه‌نشین شوند.

سرپرست اداره پرستاری معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی ایران نیز در نشستی با خبرنگاران اعلام می‌کند: به علت کمبود نیروی پرستار در مراکز درمانی مجبور به اعمال اضافه‌ کار اجباری هستیم و به همین علت برخی پرستاران ترک خدمت کرده‌اند.شهلا افشانی در مراسم تقدیر از پرستاران ادامه می‌دهد: مهم‌ترین چالش سیستم پرستاری کمبود نیرو است که اگرچه نسبت به سال‌های گذشته ارتقا در وضعیت کمی نیروی انسانی را شاهد بودیم.

او با اشاره به آیین‌نامه ارتقای بهره‌وری و کاهش ساعت کاری پرستاران که سال پیش مصوب شد، می‌گوید: باید ضریب نیرو به تخت پرستاران استاندارد باشد اما به علت کمبود نیرو مجبور به اعمال اضافه‌کار اجباری هستیم.

به گفته او در سال 87 ضریب نیرو به تخت بیمارستان‌های تحت‌پوشش دانشگاه علوم پزشکی ایران 81‌/‌0 به ازای هر تخت بیمارستانی بود که این میزان در سال 88 به 88‌/‌0‌پرستار به ازای هر تخت رسید.

افشانی تصریح می‌کند، در حال حاضر 12‌/‌0 پرستار به ازای هر تخت با حد استاندارد فاصله داریم که امیدواریم با واگذاری خدمات، افزایش سهمیه نیروهای طرحی از وزارت بهداشت و جذب استخدامی‌ها که مراحل آخر جذب را می‌گذرانند به استاندارد یک نیرو به ازای یک تخت برسیم.

به گزارش فارس، افشانی ادامه می‌دهد: کار در شب برای سلامت پرستاران مشکلاتی را ایجاد می‌کند چرا که وقتی فردی 24 ساعته کار می‌کند اثرات منفی روی فیزیولوژیک وی وارد می‌شود و برای حل این موضوع سعی می‌کنیم هر‌چه سن و سابقه افراد بالاتر می‌رود از میزان کار در شیفت شب وی کم کنیم.

با اجرای این قانون ساعت کاری پرستاران بین یک تا 8 ساعت در هفته کاهش می‌یابد، 5 ساعت از این کاهش به سابقه خدمت مربوط است، 2 ساعت از آن به صعوبت و سختی کار ارتباط دارد و یک ساعت دیگر نیز با توجه به نوبت کاری و شیفت در گردش پرستاران کاهش می‌یابد.

به گفته رئیس کل نظام پرستاری، براین اساس چون تقریبا همه پرستاران شیفت در گردش و نوبت کاری دارند، یک ساعت کاهش ساعت کاری برای همه این افراد اعمال می‌شود.

وی می‌گوید: در مورد سابقه خدمت نیز با توجه به جدول مصوب، پرسنل بالینی با 4 سال سابقه خدمت، مشمول یک ساعت کسر ساعت کاری، از 4 سال و یک روز تا 8 سال خدمت، مشمول 2 ساعت کاهش ساعت کاری در هفته، از 8 سال و یک روز تا 12 سال خدمت مشمول 3 ساعت کاهش ساعت کاری در هفته، از 12 ساعت و یک روز تا 16سال مشمول 4 ساعت و از 16 سال و یک روز به بالا مشمول 5 ساعت کاهش ساعت کاری در هفته می‌شوند.

کاهش ساعت کاری هفتگی با توجه به سختی و صعوبت کاری نیز مطابق جدول مصوب برای بخش‌های مختلف اعمال شده و مشمول کاهش ساعت کاری بین نیم تا 2 ساعت کاری در هفته می‌شود.

رئیس کل سازمان نظام پرستاری اضافه کرد: براساس این قانون، شغل پرستاری در تمام بخش‌های دولتی، غیردولتی، نیروهای مسلح و بخش خصوصی، جزو مشاغل سخت و زیان‌آور شناخته شد و تمام کادر پرستاری از بهیار تا دکترای پرستاری شاغل در این بخش‌ها اعم از زن و مرد از مزایای قانون مشاغل سخت و زیان‌آ‌ور برخوردار می‌شوند.

‌ براساس قانون ارتقای بهره‌وری خدمات پرسنل بالینی از این پس کارکنان این بخش نباید بیش از 36 ساعت در هفته کار کنند و چون پرستاری جزو مشاغل سخت و زیان‌آور نیز مصوب شده است، براساس قانون کار پرستاران نباید بیش از 36 ساعت در هفته کار کنند.

براساس قانون ارتقای خدمات بهره‌وری خدمات پرسنل بالینی همچنین کار متوالی آنان نباید بیش از 12 ساعت باشد و فعالیت پرستاران در شیفت‌های شب و تعطیل نیز با ضریب 5‌/‌1 برابر اضافه کاری محاسبه می‌شود.

مستوره برادران نصیری ‌/‌ گروه جامعه