ایران؛ رتبه 99 جهان در شاخص عدالت در سلامت

براساس اعلام مسوولان وزارت بهداشت در نظام درمان کشور عمدتا با کسانی رو‌به‌رو هستیم که 80 درصدشان توان پرداخت هزینه‌های درمانی را ندارند و حتما نیازمند حمایت هستند از طرفی پوشش بیمه‌ای کشور نیز کامل نیست و براساس آمارهای متفاوت اعلام شده حدود 10 تا 20 درصد مردم تحت پوشش هیچ بیمه‌ای نیستند.

در همین راستا به گفته دکتر مرضیه وحید دستجردی، وزیر بهداشت، بیمارستان‌های دولتی هم‌اکنون وضعیت آبرومندی ندارند و بیمارانی به آنجا مراجعه می‌کنند که دیگر امکان مراجعه به جاهای دیگر را ندارند.

او می‌گوید: تا وقتی کارخانه‌های صنعتی آلاینده‌های زیست‌محیطی تولید می‌کنند و شاهد آلودگی‌های آب و خاک هستیم، تا وقتی کودهای شیمیایی خاک‌های ما را آلوده می‌کنند، تا وقتی کارخانه‌های صنعتی ما روغن‌های جامد و مضر تهیه می‌کنند و تا وقتی شیوه زندگی ما کم‌تحرک است، تا وقتی اعتیاد در کشور ما وجود دارد و ما بخوبی با دخانیات مبارزه نمی‌کنیم، رسیدن به این هدف سخت‌تر خواهد بود، البته وزارت بهداشت و سایر دستگاه‌ها کارهای خوبی انجام داده‌اند؛ اما اینها در حدی نیست که بتوانیم به اهداف خود با فرمایشات مقام معظم رهبری در این زمینه برسیم.

دستجردی تصریح می‌کند: هر سال در کشور 1740 میلیارد تومان خرج مصرف سیگار می‌شود و ما باید برای مقابله با آن 3400 میلیارد تومان هزینه کنیم. این در حالی است که هیچ برنامه‌ مشخصی برای کاهش مصرف دخانیات در کشور نداریم و برخی کارخانجات تولیدکننده خارجی نیز اخیرا قصد دارند در کشور خط تولید راه‌اندازی کنند.

به گفته وزیر بهداشت، اولین عامل مرگ در کشورمان بیماری‌های قلبی و عروقی، دومین عامل حوادث و سوانح رانندگی و رتبه سوم سرطان قرار دارد و ما تا وقتی برنامه‌ریزی‌های مناسبی در همه‌ دستگاه‌ها برای مشارکت همگانی مردم در حوزه‌ سلامت نداشته باشیم، نخواهیم توانست به اهداف چشم‌انداز در حوزه‌ سلامت برسیم. هم‌اکنون شاخص‌های ما در منطقه بین 11 تا 13 است و این نشان می‌دهد که وضعیت خوبی از نظر شاخص‌های بهداشتی در منطقه نداریم و باید برای اصلاح آن برنامه‌ریزی کنیم.

بحث سرانه درمان و تعرفه‌های درمانی اکنون یکی از چالش‌های نظام درمان کشور است.

دلیل این چالش محدودیت‌ها در بودجه از یک سو و از سویی دیگر سهم بالای مردم از پرداخت‌های این حوزه عنوان می‌شود.

به گفته کارشناسان، تعرفه‌هایی که از مردم گرفته می‌شود، بالاست و باید نظامی تدوین شود که براساس آن مالیات سلامت به نسبت توان اقتصادی مردم اخذ شود تا هم به عدالت نزدیک‌تر شویم و هم کمبود منابع را جبران کنیم.

درواقع سیستم نظام سلامت باید به نحوی تغییر کند که رابطه مالی بیمار و پزشک حذف و مانند سایر کشورها تنها بیمه با ساختار درست و به شکل غیرمستقیم در این میان ایفای نقش کند.

به طور کلی نظام تعرفه‌های پزشکی باید بازنگری شوند و هم معیارهای درون‌گروهی در میان گروه‌های مختلف پزشکی و هم معیارهای برون‌گروهی در مقایسه با سطح سواد و کسب درآمد متوسط در جامعه باید لحاظ شود.

به گفته کارشناسان، مسائل بهداشتی و درمانی در نقاط مختلف کشور متفاوت است. در مناطقی سوءتغذیه و مرگ‌ومیر مادران، مساله اصلی است و در جای دیگر چاقی و مشکلات ناشی از زندگی شهرنشینی مشکل مردم شده است. بنابراین باید در تعرفه‌گذاری خدمات به همه این مسائل توجه شود.

وزیر بهداشت در همین خصوص می‌گوید: اگر بخواهیم در بخش سلامت قدرت اول منطقه باشیم، باید بدانیم که هرچه حرکت کنیم، کشورهای دیگر هم حرکت می‌کنند، لذا سرعت حرکت را باید افزایش دهیم. متاسفانه کشور ما در رده پایین کشورهای منطقه در زمینه پرداخت از جیب برای سلامت است که این همان موضوع عدالت در سلامت است که به عنوان مثال امید به زندگی فردی که در سیستان و بلوچستان زندگی می‌کند، با فردی که در تهران زندگی می‌کند، متفاوت است و تمام این موارد را در ساختار جدید وزارت بهداشت تعریف کردیم.

دستجردی ادامه می‌دهد: اگر بخواهیم رضایتمندی بیشتر مردم را جلب کنیم، باید سیستم درمان را اصلاح کنیم و
اعتبار بخشی به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی را جدی بگیریم، باید توجه داشت که پاشنه آشیل بیمارستان‌ها اورژانس‌ها هستند، لذا باید انگیزه‌های پرسنلی را برای خدمت به مردم افزایش دهیم؛ چراکه شاید نارضایتی مردم بیشتر از برخورد پرسنل‌ها و عدم رعایت تکریم ارباب رجوع باشد که بررسی‌ها نیز همین را نشان می‌دهد.

به گفته وزیر بهداشت، در سال گذشته تمام اعتبار وزارت بهداشت 4100 میلیارد تومان بود که 1100 میلیارد تومان آن برای آموزش و 3000 میلیارد آن برای بهداشت و درمان هزینه شد.

وحید دستجردی می‌گوید: درست است که 3000 میلیارد تومان عدد کمی نیست؛ اما وقتی این عدد را با عدد بهداشت و درمان کشورهای منطقه مقایسه می‌کنیم، مشاهده می‌کنیم که اعتبار موجود کم است.وزیر بهداشت تصریح می‌کند: باید در نظر داشت که از همین مقدار اعتبار چه میزان استفاده بهینه می‌شود، لذا باید از یک طرف اعتبارات را افزایش دهیم و از طرف دیگر استفاده را بهینه کنیم.