شهرنشینی و سلامت

یکی از مهم‌ترین دلایل آن که برای ما بسیار ملموس است، آلودگی هواست. در حال حاضر بیش از یک میلیارد نفر از جمعیت جهان در هوای آلوده و ناسالم تنفس می‌کنند که شهروندان تهرانی نیز جزو آنان هستند. براساس شاخص‌های جهانی، آلودگی هوا موجب مرگ بیش از 800 هزار نفر در دنیا شده و این مقدار حدود 7 میلیون و 900 هزار سال عمر از دست رفته است. آلودگی هوا امروز یک مساله جهانی است و بیش از 130 کشور جهان که عمدتا از کشورهای در حال توسعه هستند، با آن و پیامدهایش به صورت جدی دست به گریبان هستند. براساس اعلام شرکت کنترل کیفیت هوا، سالانه حدود یک میلیون و 645 هزار تن انواع آلاینده‌ها تنها از منابع متحرک به هوای تهران وارد می‌شود که از این رقم حدود یک میلیون و 354 هزار تن آلاینده منواکسیدکربن، حدود 19هزار تن آلاینده ذرات معلق، بیش از 109هزار تن اکسیدهای ازت و 156هزار تن هیدروکربن است. از تهران که بگذریم اصفهان، تبریز، شیراز، مشهد، اهواز، اراک و کرج از دیگر شهرهای آلوده ایران هستند. براساس گزارش بانک جهانی، خسارت سالانه آلودگی هوا در ایران تا 10 سال آینده از رقم 8 میلیارد دلار کنونی به حدود 16 میلیارد دلار در سال2016میلادی می‌رسد.

ساعت‌ها در ترافیک ماندن، تحمل بوق گوشخراش خودرو و صدای اگزوز موتور و سرانجام شب را با صدای گوشخراش خالی شدن کامیون تیرآهن یا گودبرداری منزل مجاور گذراندن برای کسی اعصاب نمی‌گذارد، اما این تمام استرس شهرنشینان نیست با توجه به منابع محدود و فضای اندکی که در شهرهای بزرگ وجود دارد، رقابت برای به دست آوردن فرصت‌های شغلی مناسب، شدید و دشوار است و این موضوع فشار بزرگی بر اعصاب شهرنشینان می‌آورد.این موضوع را حتی در به دست آوردن محلی برای پارک خودرو نیز می‌توان مشاهده کرد.

افزایش تراکم جمعیت ساکن در شهرهای بزرگ نیز خود موجبی برای افزایش این فشار است. حاصل تمامی این فشارها بروز اختلالات روانی چون اضطراب و افسردگی است مشکلاتی که در جوامع روستایی کمتر از شهری مشاهده می‌شود.

در شهرهای بزرگ همه چیز سریع اتفاق می‌افتد و در این سرعت دیگر کسی وقت و حوصله غذا درست کردن ندارد.اینجاست که پای غذاهای آماده به میان می‌آید. هجوم مردم به سمت غذاهای آماده مانند ساندویچ،پیتزا و کنسرو یکی از مشکلات اصلی در سلامت شهرنشینان است. این غذاها که اغلب با نمک و روغن فراوان درست می‌شوند و نوشابه که معمولا به همراه این غذاها نوشیده می‌شود، باعث می‌گردد شهرنشینان بیشتر به بیماری‌های گوارشی، دیابت و چاقی مبتلا شوند.

فقر، حاشیه‌نشینی، نابرابری‌های اجتماعی، اعتیاد و... ازجمله مسائل اجتماعی در حوزه سلامت شهری هستند که جامعه ما همچون بسیاری از جوامع دنیا با آن روبه‌روست و بر سلامت افراد تاثیر می‌گذارد. آسیب‌های اجتماعی در دنیای امروز با پیچیده شدن نیاز به راهکارهای تازه‌ای نیز دارند یکی از این راه‌حل‌ها کارهای داوطلبانه و سازماندهی آنها در قالب سازمان‌های غیردولتی است. افراد در قالب این گروه‌ها علاوه بر یاری رساندن به نیازمندان (معتادان، بزهکاران، سالخوردگان، بازنشستگان و...)، خود یاد می‌گیرند بکوشند تا به دیگران کمک کنند. این کنش علاوه‌بر این که می‌تواند برای جامعه سودآور باشد، به آنها هویتی جدید نیز می‌بخشد.