در ستایش انتخاب

اغلب موارد آنها آدم‌هایی با توانایی‌های عجیب و غریب هستند و در برخی موارد، بوی عطری که زده‌اند حتی از روی پرده سینما قابل استشمام است! البته این تعبیر شاید اغراق‌آمیز باشد، اما در مقابل بی‌توجهی سینما به بسیاری از شخصیت‌های جذاب و داستانی که زندگی عادی و روزمره‌ای دارند، چندان غلوآمیز نیست.

فیلم شاعر زباله‌ها یکی از فیلم‌هایی است که این کلیشه را شکسته و با انتخاب شخصیتی عادی و معمولی که هر کدام از ما شاید هر روز بارها و بارها از کنار آنها بی‌تفاوت رد می‌شویم؛ داستانی جذاب از مقطعی از زندگی این شخصیت را روایت می‌کند.

شاعر زباله‌ها داستان رفتگری را روایت می‌کند که از طریق جمع‌آوری زباله‌ها از در خانه‌ها، پی به اسرار درون هر خانه‌ای می‌برد. یکی از خانه‌ها محل زندگی زنی نویسنده است که جمع‌آوری زباله‌های این زن و چسباندن کاغذ پاره‌های او به یکدیگر توسط این رفتگر که نقش او را فرزین محدث ایفا می‌کند سبب ارتباط عاطفی میان رفتگر و زن نویسنده می‌شود.

شاعر زباله‌ها فیلمی ‌حساس و روی لبه‌تیغ است. فیلم بسادگی می‌توانست تبدیل به اثری شود که با واقع‌گرایی تلخ و صرف خود، ذهن و روح مخاطب را آزار دهد، ضمن آن که می‌توانست تبدیل به اثری بشدت فانتزی شود که هیچ نسبتی با عالم واقعیت ندارد، اما احمدی توانسته از این مسیر سربلند بیرون بیاید و فیلم تبدیل به اثری شود که در عین باورپذیری، فضای چرک و کثیفی هم نداشته باشد. یکی از انتخاب‌های خوب فیلم در این جهت، کانکس محل زندگی رفتگران است که در میان انبوه زباله قرار داده شده اما داخل آن تمیز و مرتب است و گلدان‌های گل در آن وجود دارد. البته لحن شاعرانه فیلم تا حدود زیادی در خلق این فضا موثر است.

فیلم‌هایی از جنس شاعر زباله‌ها فیلم‌هایی هستند که عنصر «انتخاب» در آنها نقشی مهم و کلیدی دارد. انتخاب لیلا حاتمی‌برای نقشی بسیار کم دیالوگ که بیشتر دوربین بر معصومیت چهره بازیگر تکیه دارد، از نکات قابل توجه این فیلم است. فرزین محدث بازیگر نقش اول این فیلم که احتمالا مخاطبان او را در نقش‌های کوتاهی در فیلم‌های مرزعه پدری و یک تکه نان به یاد دارند از نکات قابل توجه فیلم است. محدث از نظر فیزیک چهره یادآور شخصیت‌هایی متفکر اما در حاشیه است که پیش از این در سینمای ایران بازیگرانی مانند مرحوم حسین پناهی و کامران فیوضات ایفاگر آن بوده‌اند و حالا حضور این بازیگر با ریزه‌کاری‌های خاصی که به این نقش می‌دهد، فضای جالب و متنوعی ایجاد کرده و جزو نقاط درخشان فیلم است. البته فیلم نوستالژی خاصی با صابر ابر برای تماشاگر خود ایجاد می‌کند.

حبیب حداد
جام جم