مراسم ثبت ملی چادر و حجاب اقوام ایرانی برگزار شد

به گزارش ایسنا ، رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری امروز (شنبه، 26 دی‌ماه) در مراسم ثبت «چادر و حجاب اقوام ایرانی» که در سالن اجلاس سران برگزار شد ، بیان کرد: چادر و حجاب اقوام ایرانی مصادیق حجاب ایرانی‌اند و امیدوارم با ثبت آن، گوشه‌ای از تاریخ ایران را بتوانیم حفظ کنیم.

حمید بقایی توضیح داد: اصل موضوع ثبت میراث معنوی حجاب 1.5 سال پیش در زمان ریاست اسفندیار رحیم‌مشایی مطرح و کارهای مقدماتی آن آغاز شد. امروز نیز توفیق شد، در 26 دی‌ماه سال‌روز فرار شاه و در اصل، سقوط رژیم منحوس پهلوی این اثر را به ثبت برسانیم.

او گفت: ایرانیان در طول تاریخ به داشتن نظام محکم خانوادگی معروف بوده‌اند و حجاب در ایران قدمتی بیش از سه‌هزار سال دارد. چندی پیش در رامهرمز اشیایی از یک شاه‌زاده‌ ایرانی کشف شدند که نشان می‌دادند، زنی که در آن‌جا دفن شده، حجاب داشته است.

بقایی خطاب به رییس‌جمهور که در این مراسم حضور داشت، اظهار داشت: با برگزاری این مراسم دو هدف را درنظر داریم، نخست این‌که نشان دهیم، ایرانیان حجاب داشته‌اند که علاوه بر زنان حتی مردان نیز حجاب داشته و برهنه نبوده‌اند. دیگر این‌که نشان دهیم، زنان ایرانی با داشتن حجاب در عرصه‌های اجتماعی حضور فعال داشته‌اند که در سلسله‌های هخامنشی و ساسانی این امر کاملا دیده می‌شود.

وی با بیان این‌که در میان ایرانیان خانواده همیشه یک مجموعه‌ مقدس بوده است، به اقدام رضاخان در کشف حجاب اشاره کرد و اضافه کرد: اگر قانون، قانون درستی باشد، به زور برای اجرا نیاز ندارد. حجاب در فرهنگ ما ایرانیان ریشه‌ی عمیقی دارد و در میان تمام ادیان وجود داشته است.

بقایی اضافه کرد: بنا به دستور رییس‌جمهور درباره بحث درخواست غرامت ایران از جنگ جهانی دوم، اقداماتی آغاز شده‌اند و امیدوارم این اقدامات به نتیجه برسند تا ملت بزرگ ایران شاهد احقاق حق خود باشد.

در این مراسم، معاون حفظ، احیا و ثبت آثار تاریخی فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گفت: میراث فرهنگی در کنار آثار ناملموس و نمادهای تاریخی از پشتوانه‌ عظیمی در قالب مفاهیم اعتقادی، علوم و فنون، تکنیک‌ها و سنت‌ها برخوردار است که حقیقت وجودی آثار تاریخی را دربرمی‌گیرد بنابراین شناخت، حفظ و احیای این آثار در هویت جامعه نقش بسزایی دارد.

مسعود علویان‌صدر با اشاره به ثبت شصت‌وهفتمین اثر در حوزه‌ میراث معنوی که به چادر و حجاب اقوام ایرانی اختصاص دارد، بیان کرد: حجاب یکی از مظاهر فرهنگی ایران است و از ریشه‌ی حجب به‌معنی پوشش گرفته شده است. پوشش چیزی نبوده است که مختص زن یا مرد بوده باشد، گرچه بیش‌تر، زنان از آن استفاده می‌کردند و شاید دلیل آن را مقام و ارزش بالای زن و نیاز او به جلال و جبروت بتوان دانست.

وی با اشاره به این‌که بنابر شواهد باستانی و تاریخی، ملکه‌ها از پوشش بلند و پارچه و تاجی بر سر استفاده می‌کردند، افزود: چنین پوششی به‌تدریج در میان اشراف رواج یافت و پس از آن، این روند به درون جامعه گسترش پیدا کرد.

به گفته‌ او، شناخت فرهنگ یک جامعه بدون شناخت اقوام آن امکان‌پذیر نیست. انواع پوشش دارای پیام‌ها و راز‌ و رمز‌هایی است که از اعتقادهای مختلفی نشأت می‌گیرند. در این میان، اعتقاد ایرانی جایگاه ویژه‌ای داشته است.

وی یادآوری کرد: پیامبران الهی با توجه به تمایل فکری زن و نقش حیاتی پوشش و جلوگیری از فساد، زنان را به حجاب فراخواندند. به این ترتیب، اشتیاق‌های درونی آن‌ها را استحکام بخشیدند.

علویان‌صدر اظهار داشت: حجاب علاوه بر حفظ در برابر سرما و گرما سبب زینت و آراستگی می‌شود و نشان‌دهنده‌ گرایش اعتقادی فرد و تعلق به فرهنگی خاص است.

او با اشاره به قوم‌های مختلف ایرانی مانند گیلکی، گفت: لباس این اقوام نشان‌دهنده‌ این است که این پوشش‌ها با رنگ‌های طبیعت همگون هستند و این‌که در این پوشش‌ها دست زنان و مردان برای کارهای مختلف مانند کشاورزی آزاد بوده است. مردم ایران با پذیرش اسلام، مسیر تکامل فرهنگ‌های ملی و قومی خود را توانستند، ادامه دهند تا شاهد رشد و شکوفایی باشند و با پوشش کامل، خود را از گزند حوادث مصون داشتند.

معاون حفظ ، احیا و ثبت آثار تاریخی تاریخی با تأکید بر این‌که ایرانیان حتا پیش از اسلام تاریخ، فرهنگ و تمدن خاصی داشتند ، افزود: ایرانیان همیشه فرهنگ پوشش و متانت را در تاریخ خود به‌نحو چشم‌گیری داشته‌اند. همان‌طور که زنان عشایر ایرانی کارهای بسیاری را پابه‌پای مردان انجام می‌دهند. در واقع، حجاب را دلیلی برای حضور در راستای تحقق اهداف و آرمان‌های خود می‌دانند. در این راستا، امید است با ثبت چادر و حجاب اقوام ایرانی به‌عنوان نماد اسلامی یک کشور اسلامی در پاسداشت و صیانت از حریم آن، گام اساسی برداشته شود.

در ادامه‌ این مراسم، رییس شورای سیاست‌گذاری ائمه‌ جمعه با اشاره به این‌که بحث پوشش مسأله‌ امروز نیست، اظهار کرد: از هنگامی که بشر پا به عرصه‌ی وجود نهاد، کشش درونی، او را به سمتی که باید خود را بپوشاند، هدایت کرده و این خواست فطری انسان است.

حجت‌الاسلام تقوی گفت: پوشش همیشه نمایانگر بخشی از فرهنگ جامعه بوده است و انسان‌ها با انتخاب نوع لباس، مدل و رنگ آن تلاش کرده‌اند، بخشی از فرهنگ خود را به دیگران اعلام و القا کنند.

وی با اشاره به این‌که انسان‌ها با شکل بناهای خود سخن گفته‌اند و حتا گنبد و گلدسته‌ها جزو نشانه‌هایی هستند که یک فرهنگ را فریاد می‌کنند، بیان کرد: جامعه باید از شعائر خود که بخشی از فرهنگ است، پاسداری کند و پاسداری از این شعائر وظیفه فرهنگی ماست.

تقوی یکی از این شعائر را چادر دانست و گفت: این لباس به‌عنوان لباس ایرانی در دنیا معروف است، البته اقوام دیگر کم‌وبیش چنین پوششی داشته‌اند و دارند؛ ولی هیچ قوم و ملتی به این گستردگی از این نوع لباس استفاده نکرده است.میراث معنوی را باید مانند میراث مادی پاسداری کنیم و سرمایه‌های معنوی به‌مراتب با ارزش‌تر از سرمایه‌های مادی و اقتصادی هستند.

وی کمک به مشارکت اجتماعی زنان، سالم‌سازی محیط، حیای اجتماعی، و مبارزه‌ی سیاسی را از جمله کارکرد‌های حجاب دانست.

در بخش دیگری از این مراسم، معاون هنرهای سنتی و صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گفت: لباس اقوام ایرانی نشان‌دهنده‌ تاریخ و تکاملی است که زنان در عرصه‌های مختلف بر پوشیدگی خود تأکید کرده‌اند.

تهمینه دانیالی با اشاره به این‌که زنان با حجاب خود، لباس رزم داشته و با چنین مذهبی در برابر هر جنبشی ایستادگی کرده‌اند، بیان کرد: حجاب در عرصه‌های مختلف تغییرات زیادی کرده است. شاید وقتی هخامنشیان یا حکومت‌های دیگر بر سر قدرت بودند، حجاب فقط برای اشراف استفاده می‌شد ولی با ورود اسلام، حجاب به درون اقشار مختلف جامعه راه پیدا کرد. ما در سازمان میراث فرهنگی حافظ منافع معنوی کشور هستیم. امیدوارم پوشاک اقوام ایرانی را بتوانیم بررسی کنیم و به‌شکل جدیدی از ارائه‌ی آن دست یابیم.

او با تأکید بر این‌که با پردازش مسأله‌ حجاب و این‌که حجاب خود یک رسانه است، درمی‌یابیم حجاب مصونیت است، نه محدودیت، افزود: ما با مدگرایی مخالف نیستیم ولی باید الگوهای جدید طراحی شوند. در این راستا، روند پژوهشی حجاب را بررسی می‌کنیم تا به شکلی از حجاب که برای زنان مظهر حجاب و مقاومت در برابر استعمار بوده است، بپردازیم.

در این مراسم معاونان و مدیرانی از امور بانوان وزارت کشور و بخش‌هایی دیگر، رییس‌ دفتر رییس‌جمهور اسفندیار رحیم‌مشایی و همسر رییس‌جمهور حضور داشتند.