امروزه سبک و روشهای ازدواج و همسریابی و تشکیل خانواده نسبت به سالهای گذشته بسیار متفاوت شده است. هر چند هنوز رسم و رسوم سالهای گذشته در میان بعضی خانوادهها وجود دارد. در روستاها و محیطهای کوچکتر، خانوادهها دغدغه کمتری نسبت به شهرنشینها در زمینه ازدواج فرزندانشان دارند، زیرا افراد در این محیطها از یکدیگر شناخت کافی دارند. مشکل اصلی در کلانشهرهاست، زیرا افراد شناخت کمتری از یکدیگر دارند.
هیات دولت در مصوبهای که دی ماه سال گذشته ابلاغ شد، سازمان ملی جوانان را موظف به طراحی و راهاندازی مراکز ویژه همسریابی و مشاوره بعد از ازدواج در کلانشهرهای کشور کرد که به منظور اجرای برنامه جامع ازدواج جوانان ذیل ردیف اعتباری هر دستگاه در لایحه بودجه سال 1388 کل کشور، مبالغی را پیشبینی کرد.
امسال نیز رئیس سازمان ملی جوانان در اولین جشنواره زوج خوشبخت ایرانی، افتتاح مراکز همسریابی را به منظور کاهش مشکلات همسریابی و انتخاب همسر ایدهآل همراه با مشاوره در سراسر کشور، اعلام کرد.
به نظر میرسد وجود مراکز همسریابی در کلانشهرها یک ضرورت باشد که لازمه آن تخصصی بودن مؤسسات و مجهز بودن به کارشناسان خبره و با تجربه در امر ازدواج و فرهنگسازی در میان افراد جامعه است. این مراکز میبایست بیشتر با خانوادهها در ارتباط باشند و نه با افراد، تا جوانان بتوانند با مشورت خانوادهها انتخاب دقیقتری انجام دهند. به هر حال مراکز همسریابی نباید جایگزین شیوههای سنتی ازدواج شود.
در کنار مراکز همسریابی، سایتهای همسریابی و وب سایتهای فعال در کشورمان وجود دارند. گستره اینترنت، درکنار محاسن و نوآوریهایی که در جامعه به دنبال دارد، دارای یکسری آثار مخرب نیز هست. اینترنت به عنوان یکی از مظاهر تکنولوژیهای نوین ارتباطی که در سالهای اخیر رشد چشمگیری داشته، تاثیر بسزایی بر ساختار اجتماعی و فرهنگی جوامع امروزی داشته است.
فرهنگ ازدواج در کشورمان نیز با ظهور تکنولوژیهای جدید به ویژه اینترنت دستخوش دگرگونیهای فراوان شده است. جایگاه اینترنت به عنوان زیر ساخت اساسی جامعه اطلاعاتی بسیار مهم است. اینترنت ارتباطات برون گروهی را تسهیل میکند و به افراد این امکان را میدهد تا عقاید، نظریات و ارزشهایشان را با دیگران مبادله کنند.
با این حال به نظر میرسد بیشتر سایتهای اینترنتی همسریابی از سلامت ساختاری برخوردار نیستند و به دلیل ضعف محتوایی، نمیتوانند پاسخگوی مراجعه کنندگان باشند. تاکید این نکته نیز ضروری است که فرآیند همسرگزینی نمیتواند به صورت مجازی باشد ولی برای تسهیل بعضی امور میتوان از فضای مجازی استفاده کرد. اما در نهایت میبایست مرکزی حقیقی در فرآیند منطقی انتخاب همسر وجود داشته باشد.
آمار موجود نشان میدهد طلاق در کشور در حال افزایش است و یکی از دلایل آن شیوه همسرگزینی است که از خانواده، همسایه و همکاران به سمت آشناییهای خیابانی و لحظهای و ازدواجهای اینترنتی که نوع جدیدی محسوب میشود، سوق پیدا کرده است.
یکی از آسیبهای جدی ازدواجهای اینترنتی، بیاعتمادی زوجین به واسطه آشنایی در فضای مجازی است. در فضای مجازی تضمینی وجود ندارد که اطلاعات ارائه شده توسط کاربران کاملاً صحت داشته باشد، زیرا در بسیاری از موارد، افراد ایدهآلهایی را به طرف مقابل منعکس میکنند که پس از ازدواج و گذشت زمان تمامی آنها برملا شده و موجب تنش میان زوجین و حتی منجر به طلاق میشود.
نتیجه اینکه مناسبترین و مطمئنترین مرکز و محل برای همسریابی جوانان، خانواده است که نقش اصلی را در انتخاب همسر ایدهآل فرزندانشان بر عهده دارند. بهترین کارشناسان و مشاوران برای کمک و راهنمایی به جوانان در امر ازدواج والدین هستند. زیرا هیچ کس مانند پدر و مادر به خصوصیات فرزندش آگاه نیست و زمانی که خانواده سالم باشد، ازدواجهای صورت گرفته در آن نیز سالم و موفقیتآمیز خواهد بود. بنابراین میبایست مسوولان فرهنگی نسبت به آموزش صحیح خانوادهها در نحوه برخورد والدین با مساله ازدواج جوانان از طریق رسانهها، مراکز مشاورهای خانواده، فرهنگسراها و... اقدام کنند.
هوشنگ سلیمانی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم