شادروزهای ایرانی ثبت می‌شوند؟

به گزارش ایسنا، نوروز، سیزده به‌در، فروردین‌گان، اردیبهشت‌گان، خردادگان، تیرگان، امردادگان، شهریورگان، مهرگان، آبان‌گان، آذرگان، یلدا، دی‌گان، جشن سده، بهمن‌گان، اسفندگان و چهارشنبه‌سوری جشن‌های ایرانی بوده‌اند که هنوز هم برخی از آن‌ها در میان ایرانیان رواج دارند؛ از یلدا که مردمی‌ترین جشن همگانی ایرانی است تا نوروز که در سراسر ایران فرهنگی برپا می‌شود.

فهرست ملی میراث معنوی و فهرست میراث ناملموس یونسکو جایگاه‌هایی برای ثبت این جشن‌ها هستند تا با تهیه‌ی پرونده‌هایی برای آن‌ها، در مسیر معرفی و حفظ این میراث گران‌بها گام برداریم.

محمد میرشکرایی درباره‌ شادروزهای ایرانی توضیح داد: در آداب و سنن ایرانی، 12 جشن ماهانه به‌مناسبت تقارن روز و ماه، شش جشن آفرینشی به‌مناسبت مراحل شش‌گانه‌ی آفرینش جهان، چهار جشن آغاز فصل، نوروز به‌عنوان سال‌جشن همراه خرده‌جشن‌های مختلف در یک‌ونیم ماه، جشن‌های معیشتی مانند برداشت خرمن و زایش گوسفندان و جشن‌هایی که در این چارچوب نمی‌گنجند، مانند سده وجود دارند.

این پیش‌کسوت حوزه‌ مردم‌شناسی گفت: جشن‌های آیینی بر پایه‌ اعتقادات مردم شکل گرفته‌اند. جشن در زبان فارسی بر وزن «یسن» یعنی نیایش است و هر جشن، نوعی نیایش به‌شمار می‌آید. داریوش نیز در کتیبه‌ی بیستون چنین گفته که خدا بزرگ است، اهورامزدا و شادی را برای مردم آفرید.

در راستای جلب توجه به شادروزهای ایرانی، سال گذشته یک سازمان مردم‌نهاد از اسفندیار رحیم‌مشایی رییس پیشین سازمان میراث فرهنگی و گردشگری خواست که پس از ثبت نوروز و یلدا، ثبت مناسبت‌هایی هم‌چون تیرگان (روز پاسداری از مرزهای ایرانی)، مهرگان (روز مهر و دوستی در فرهنگ ایرانی)، اسفندگان (روز زن و زمین در فرهنگ ایرانی)، شخصیت کوروش بزرگ (روز حقوق بشر در تاریخ ایران) و ... را در دستور کار خود قرار دهد.

هم‌چنین سال گذشته، نماینده‌ زرتشتیان در مجلس شورای اسلامی با حضور در جشن سده‌، ثبت جشن‌های ملی ایران باستان و بویژه سده را در فهرست میراث معنوی و تقویم ایران خواست و اظهار امیدواری کرد که ثبت این آیین‌ها، زمینه‌ای را برای ثبت جهانی آن‌ها در فهرست میراث معنوی یونسکو فراهم آورد.

اسفندیار اختیاری با اشاره به ثبت ملی جشن‌های نوروز و یلدا در فهرست ملی میراث معنوی، ادامه داد: از اسفندیار رحیم‌مشایی معاون رییس‌جمهور و رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری درخواست می‌کنم تا جشن سده را که در روز مهر ‌و محبت از ماه بهمن در اندیشه‌ی نیک، جشن گرفته می‌شود، در فهرست جهانی ثبت کند تا زمینه‌ی احیا و شناساندن آن به مردم جهان فراهم آید.

از میان این جشن‌ها، این روزها اسفندگان طرف‌دارانی را پیدا کرده است. جشنی که شاید تا چند سال پیش، کسی درباره‌اش حرف نمی‌زد؛ اما با رونق یافتن ولنتاین که در فرهنگ غرب ریشه دارد، اسفندگان کم‌کم در میان برخی اقشار جامعه مطرح شد. گرچه به‌لحاظ محتوایی، دو جشن ولنتاین و اسفندگان با هم متفاوت هستند، اما به‌خاطر نزدیکی که با هم دارند، برخی آن را جایگزین مناسبی برای ولنتاین می‌دانند.

گرچه از میان این‌گونه جشن‌های ایرانی، یلدا و نوروز در فهرست ملی و آیین نوروز در فهرست جهانی یونسکو جایگاه‌هایی را کسب کرده‌اند، اما امید است، با توجه و مدیریت مسؤولان و پژوهش‌گران، تعداد بیش‌تری از این جشن‌ها به ثبت برسند تا بتوان این مواریث را حفظ کرد.