سایه جنسیت بر سیاست

 اما نه در مقام سیاستمدار که فقط برای حق رای و انتخاب، این حق در کشورمان ایران نه به مدد مبارزه و حبس و تقلای زنان که تحفه‌ای مردانه بود و تاریخ گواهی می‌دهد که فضای سیاسی در برهه‌‌های خاصی به حق رای زنان وامدار است، به همین دلیل این حق در ایران عمر طولانی ندارد و همواره همچون تابویی مانع حق‌خواهی زنان از قدرت و سهم‌خواهی‌شان از سیاست شده است.

بحث حضور زنان در کابینه اما چند سالی است که بر زبان‌ها افتاده، برخی در دل گفتند: «وزارتخانه‌ای به نام زنان بسازیم و زنی را به وزارتش انتخاب کنیم تا شاید فتنه زنانه برای همیشه بخوابد و بهانه‌ای برای حضور زنان در مقام وزیر باقی نماند.»

بعضی دیگر پیروزمندانه سهم مشاوره و معاونت زنان در کابینه را به رخ کشیدند که بیش از این چه می‌خواهید وقتی زنان در کابینه می‌نشینند، البته شاید مجال حرف زدن نیابند! ولی به هر حال حضورشان در کابینه مایه مباهات است و همین که امور زنان و محیط زیست را به آنان سپردیم، کافی است.

این روزها، داعیه جدیدتری در مجلس و دولت مطرح است، که به نظر می‌رسد روزی در تاریخ ثبت شود. عده‌ای از مجلسی‌ها و غیرمجلسی‌ها فریاد برمی‌آورند که «وااسفا! چه نشسته‌اید که پای زن به دولت و کابینه باز شد، کی و کجا در اسلام زنی به قدرت رسید که امروز رسیده باشد؟! دیگران اما گردن کج کرده و دلسوزانه و ملایم می‌گویند: اجازه بدهید زنان هم پیشرفت کنند. به آنان فرصت بدهیم، دستشان را بگیریم تا آنها هم مسیر نارفته را طی کنند و حمایتشان کنیم و ...»

در این میان آنچه ناگفته می‌ماند، انسان بودن زنانی است که صبر کرده‌اند تا روزگار به آنها حق ورود به حیطه قدرت را بدهد. این روزها آنچه از گفتمان مجلس در رویارویی با زنان کاندیدای وزارت تهی است، انسانیت زن و ترجیح جنسیت اوست. کسی از نمایندگان و کارشناسان نمی‌پرسد که پیشینه وزرا چیست؟ مگر قبل آن قضاوت کند که وزیر انتخابی زن است یا مرد که اگر مرد باشد از سدی گذشته که زنان را یارای گذر از آن نیست. نگاهی به وضعیت سیاسی کشورهایی که از تابوی موجود گذشته‌اند، نشان می‌دهد که سیاست امروز بیش از آن که به زر و زور مبتنی باشد، بر خرد و توانمندی متکی است و کم نبوده‌اند زنانی که ملتی را از بحران سیاسی، اقتصادی و ... خارج کرده‌اند.

این که فردی را صرفا به دلیل جنسیت از ورود به وزارت منع کنیم یا به صرف جنسیت راه او را هموارتر سازیم، بی‌شباهت به دوران آپارتاید نیست که رنگ پوست به عنوان صفت ذاتی بر صفات عرضی در ارائه امتیازات ارجحیت داشت. هرچند وزرای انتخابی کابینه دهم باید از محک مجلس بگذرند و صیقل داده شوند، اما آنچه به ممیزی نیازمند است، تعهد و تخصص و تجربه است. زنان به دلیل تاخر زمانی در ورود به امور عمومی، پیشینه سبک‌تری در خورجین تجربه دارند، اما کسانی که امروز جنسیت را بر انسانیت و تجربه مردان را بر تخصص زنان برتری می‌بخشند، پاسخ دهند؛ آیا تمام مردانی که تا امروز کرسی وزارت و ریاست را اشغال کرده، سابقه درخشان مدیریتی داشته‌اند؟!

کتایون مصری