نقش فناوری اطلاعات در ارتقای سطح کیفیت محیط زیست
کارشناسان معتقدند، اگر دهه آخر قرن بیستم را دهه انفجار اطلاعات بدانیم، به طور حتم دهه اول قرن بیست و یکم را باید دهه کیفیت نامید. این به این معناست که در ادامه روند شکوفایی فناوری اطلاعات ارتقای سطح کیفیت در تمامی عرصهها علیالخصوص پارامترهای زیستمحیطی اهمیت بسزایی دارد، چراکه گذر از بحرانهای زیستمحیطی و تاکید بر توسعه پایدار از دغدغههای فرهیختگان ملل مختلف است. بدون شک استفاده از فناوریهای نوین برای ارتقای سطح رفاه بشر است که میتوان در راستای حفاظت و بهسازی محیط زیست نیز از آن استفاده کرد. کارشناسان معتقدند، متاسفانه منابع تحقیقاتی و پژوهشهای عینی حکایت از عدم اطلاع لازم متولیان و در نتیجه نبود جایگاه واقعی فناوری اطلاعات در برنامهریزیهای کلان کشور دارد.
فناوری اطلاعات بر مقولههای محیط زیستی تاثیر گذاشته و با دامنهای وسیع از کالاهای تولیدی تا مصرف نهایی تعاملی پرمعنا با محیط زیست پیدا کرده است. اگرچه هنوز در ابتدای راه توسعه علمی میان فناوری اطلاعات و محیط زیست هستیم اما پـیـشدرآمد فناوری اطلاعات و محیط زیست تلاشهای بینالمللی در راستای تحقیقات گسترده در زمینه شناخت اثرات مثبت توسعه فناوری اطلاعات بر مباحث محیط زیستی خواهد بود. در این رابطه مدیریت سبز استراتژیک در بخش فناوری اطلاعات شکل گرفت که عبارت است از فرآیند تضمین دستیابی سازمانها به فواید ناشی از به کارگیری استراتژی سازمانی مناسب محیط زیستی در ارتقای سطح فراگیر شدن فـنـاوری اطـلاعـات؛ که در این راستا تاکید برونسازمانی، جهتگیری پویا، پیگیری افکار نو، سیستم باز و آیندهنگری با افق بلندمدت از جمله شاخصههای مدیریت سبز استراتژیک است. در حقیقت برای رسیدن به حد ایدهآل استفاده از فناوری اطلاعات در راستای حفاظت و بهسازی محیط زیست باید به 3 مقوله اصلی تجارت الکترونیکی، ارتباط از راه دور و قطعات و ملزومات در کنار سایر مقولهها نگاهی ویژه داشت.
امروزه تجارت الکترونیکی یا اقتصاد دیجیتالی (رقومی) یکی از سوژههای روز در عرصه فناوری جهان است. پیشرفت اینترنت و اقتصاد الکترونیکی دنیای جدیدی را در تجارت و فروش بسیاری از محصولات به ارمغان آورده و در حقیقت این سیستم فراگیر در حال اثرگذاری مثبت بر محیط زیست ناسالم است. بسیاری از روشهای کلان و سیاستگذاری صحیح در تجارت الکترونیکی به صرفهجویی در مصرف انرژی و مواد برای تولید و تحویل محصول کمک میکند. استراتژیستهای محیط زیستی باید شبکههای مختلف پشتیبانی را تجزیه و تحلیل کنند تا با ارزیابی مصرف انرژی و اثرات عناصر مختلف بر تعدیل قیمت کالاها نتایج علمی و عملی مناسبی را به سیاستگذاران ارائه دهند تا در برنامههای توسعه نگاهی ویژه به مقوله فناوری اطلاعات و محیط زیست صورت پذیرد.
حمیدهسادات هاشمی
