منشور اخلاقی فوتبال و نقش رسانه ها
منشور اخلاقی و رفتاری فوتبال ایران شوکی اساسی بر پیکر جامعه فوتبالی وارد آورده است تا مشخص شود که براساس مفاد این منشور، عملکرد رفتاری مربیان و بازیکنان زیر ذرهبین قرار دارد، چه در داخل زمین مسابقه و چه بیرون از آن تا فوتبالیها که در کانون توجه نوجوانان و جوانان قرار دارند، بیش از پیش از اعمال و رفتار خویش مراقبت کرده و به عنوان الگوهایی خوب و ماندگار در عرصه اجتماع مطرح شوند.
هر چند که این مساله با اعتراضهایی مواجه شده و دلیل آورده میشود که منشور اخلاقی نباید وارد حیطه زندگی خصوصی بازیکنان و مربیان شده و در احوال شخصیه آنان کنکاش کند که البته تا حدود زیادی نیز وارد است، اما نکته قابل توجه این منشور که به حیطه کاری رسانهها بازمیگردد، ماده 21 و پایانی منشور است که از رسانهها خواسته شده تا در جهت نهادینه شدن آن در بین جامعه فوتبالی از هیچ تلاشی دریغ نورزند.
اگر چه در این ماده به نقش رسانهها در اشاعه و توسعه فوتبال توجه شده و در کنار آن کارکرد ایجابی رسانهها مورد توجه قرار گرفته است که البته چنین نیز باید باشد و منطقی نیز این است که رسانهها در همه حال مروج اصول و ارزشهای اخلاقی و جوانمردی در عرصه ورزش باشند، اما بیشک نمیتوان از رسانهها انتظار داشت که؛ از انعکاس و گزارش حواشی بازیکنان، مربیان و مدیران و ... که عملکرد اخلاقی و رفتاری متناسب با مفاد منشور اخلاقی را ندارند امتناع نمایند تا بدینوسیله در گناه رفتارهای غلط آنان شریک نباشند!
یقینا در زمینه اخلاقی شدن فضای فوتبال و دور شدن آن از ناهنجاریها و فضای نامتعارفی که هیچکس آنها را برنمیتابد، جامعه فوتبال اعم از فدراسیون، مربیان، مدیران، بازیکنان و ... یک وظیفه دارند و رسانهها نیز در موضوع ایجابی آن رسالتی برعهده دارند که باید در تعاملی سازنده، به رسالت خویش عمل کنند تا فوتبال ایران از وجود هرگونه ناخالصی منزه شود. بیشک نگاه یکسویه به موضوع نمیتواند فوتبال ما را به سر منزل مقصود برساند، به ویژه آنکه سالها این فوتبال به حال خود رها شده بوده است تا امروزهروزی که پای منشور اخلاقی به میان میآید، عدهای سرسختانه موضع گرفته و آن را نافی اهداف فوتبالی بدانند که علیالاصول چنین نیست و در حقیقت باید تابع اصولی در فوتبال بود تا با سالم شدن فضای کاذب موجود و البته ریشهدار در اهمال صورت گرفته در سالهای گذشته، فضای فوتبال پاک و اخلاقی شده و از هر گونه کژی مبرا شود. صدالبته این آرزو یک شبه به دست نمیآید و باید مشارکت خود باشگاهها نیز به این سمت و سو کشیده شود تا با همراهی رسانهها در امور ایجابی، مقصود و هدف دستاندرکاران فدراسیون حاصل شود. اما اینکه از رسانهها خواسته شود از انعکاس بداخلاقیها، ناهنجاریها و آنچه که عرف جامعه آنها را برنمیتابد پرهیز نمایند، نه اصولا وارد است و نه در حیطه اختیار سازمان لیگ است و نه اینکه امتناع از آن میتواند مفید فایده واقع شده و مسوولان فدراسیون را به مقصود برساند. بدیهی است اگر رسانهها به این وظیفه خود نیز عمل نکنند، چگونه میتوان انتظار داشت که همه چیز شفاف به اطلاع مسوولان و مردم برسد و بین خوب و بد در این فوتبال تمیز گذاشته شود. هر چند که رسانهها نیز باید به دقت مراقب کارکرد خود باشند و در موضوعاتی نغلتند که خود بدآموزی به دنبال دارد، مثل اینکه دیروزیکی از روزنامههای ورزشی با تیتری درشت در صفحه اولش نوشت: دائمالخمر 450 هزار دلاری در پرسپولیس!
حجتالله اکبرآبادی
