ارگ تاریخی بم، به مساحت تقریبی 200 هزار متر مربع از جمله بزرگترین مجموعه بناهای خشتی است که بیش از 20 قرن محل سکونت اهالی شهر بم قرار گرفته است. این ارگ تاریخی از گونههای معماری متعددی از جمله دیوار حصار، برج و بارو و دروازههای متعدد، مسجد، بازار، تکیه، کاروانسرا، مدرسه، حمام، زورخانه و محلههای مسکونی با خانههای اعیاننشین یا عامهنشین، بخش حاکمنشین شامل سربازخانه، اصطبل، آسیاب، خانه فرمانده قشون و بخش اقامت حاکم شامل خانه حاکم، عمارت چهارفصل و برج دیدبانی تشکیل شده است.
اگرچه پیرامون تاریخچه شکلگیری این ارگ تاریخی بین دورههای اشکانی و حتی قبل از آن در دوره هخامنشی اختلاف نظر وجود دارد، اما اغلب بناهای آنکه در زمان قبل از زلزله برپا بودند، به دوره تیموری تا قاجار نسبت داده میشود. با این وجود بخشهایی همانند ایوان مسجد جامع با مقیاس متفاوت و عظیم خود دورههای بسیار قدیمیتر (همانند قرن چهارم هجری در دوره سامانیان تا قرن هفتم هجری در دوره سلجوقیان) را یادآوری میکنند. نهایتا ارگ بم در دوره قاجار خالی از سکنه شده است.
ارگ بم به دلایل متعدد از جمله دارا بودن گونههای متعدد بناهای تاریخی و محلههای مسکونی و شیوه ترکیب و اتصال آنها با یکدیگر و شکل قرارگیری بناها بر روی شیب تپه و ختم شدن کل مجموعه در انتها به عمارت منحصر به فرد چهار فصل در بالاترین نقطه، دارای ارزشهای فراوان معماری و شهرسازی است. در عین حال وجود لایههای مختلف مسکونی بیش از 20 قرن به این مجموعه ارزش ویژه باستانشناسی داده است.
در پی حادثه زلزله بم، ارگ بم به عنوان بخشی از این شهر و منظر فرهنگی آن توسط یونسکو سال 2004 در فهرست میراث جهانی در معرض خطر قرار گرفت.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم