رضا عظیمی: نام خرمشهر که میآید، بدون این که بفهمی چرا یک نام و یک تصویر در ذهنت جان میگیرد. بر پسزمینه صدای محزون نوحهخوانی که به اصطلاح جنوبیها دم گرفته است؛ «آه و واویلا کو جهانآرا». نمیدانم دست تقدیر بود یا سرنوشت، نمیدانم عمدی در کار بوده یا نه؟ اما حالا خوب میدانم که خرمشهر برای خیلیها مثل من یادآور نام سردار 27 سالهای است که اگرچه عمرش کفاف نداد تا آزادی شهرش را ببیند، اما نامش همنشین این شهر، این جغرافیای خونین شده است.نمیدانم چه حکمتی توی این کار است که با شنیدن نام خرمشهر اول باید بهیاد محمد جهانآرایی بیفتی که تصویر زیادی از او برای دیدن به نسل بعدی که ما باشیم، نرسیده است.نمیدانم چرا اسم خرمشهر که میآید، به جای سرسبزی نخلها یا خروشانی اروند، باید تصویر سیاه و سفید مسجدی در ذهنت جان بگیرد که روزهای متمادی تنها پناه محمد جهانآرا و همرزمانش بوده است.نمیدانم چرا باید این تصاویر و این نامها را صدایی همراهی کند که از نبود «محمد» میگوید، «محمد جهانآرا.»
کد خبر: ۲۵۵۳۶۹
ممد نبودی ببینی/ شهر آزاد گشته/ خون یارانت/ پرثمر گشته/ آه و واویلا کو جهانآرا/ نور دو چشمان تر ما نمیدانم چرا این اسم، این نوحه، این تصویر مسجدجامع این طور توی ذهن ما رسوب کرده، نمیدانم چرا خیلی وقتها آدم به خودش که میآید، میفهمد دلش هوای شنیدن آن نوحه را کرده است.
محمد جهانآرا که 9 شهریور سال 1333 در خرمشهر به دنیا آمده بود، خیلی زود و زمانی که فقط 27 سال داشت (7 مهر 1360) به شهادت رسید، آن هم در بحبوحهای که هنوز خرمشهر، خونین شهر بود و آزادی کوچه پسکوچههایش را قاب نگرفته بود.جهانآرا مثل خیلی از همرزمانش فعالیتهای سیاسی را خیلی زود شروع کرد. 13 ساله بود که در هیاتهای مذهبی شهرش فعالیت چشمگیری داشت و زمانی که فقط 19 سال داشت، به همراه دوستانش گروه «حزبالله خرمشهر» را راه انداخت که توسط ساواک شناسایی و همه اعضای آن (1352) دستگیر شدند.زندگی جهانآرا به مبارزه گره خورده بود. سال 1357 اگرچه سال پیروزی انقلاب بود، اما روزهای سخت در راه بود. سردار خرمشهر سال 58 ازدواج کرد، اما سال 1359 شهرش، زادگاهش محاصره شد تا جهانآرا حرکت به سمت اسطوره شدن را آغاز کند.
با تمام این حرفها، اما خرمشهر اشغال شد. سال 1360 از راه رسید. مهرماه این سال حصر آبادان باید شکسته میشد و شد. روز 7 مهر جمعی از فرماندهان راهی تهران شدند تا گزارش این پیروزی و وضع جبههها را به رهبر انقلاب بدهند، اما در میانه راه هواپیما سقوط کرد و جهانآرا چند ماه پیش از آزادی خرمشهر پرواز کرد.