گاز های گلخانه ای مانند بالن عمل می کنند

CFCها عموما از هوا سنگین تر هستند. پس چگونه می توانند به سطوح بالایی جو برسند و موجب نابودی لایه ازن شوند؛

کد خبر: ۲۵۴۷۸

برای پاسخ به این سوال باید به دومساله توجه کرد: یکی مکانیزم مخلوط شدن تروپوسفر(لایه پایینی جو تا ارتفاع 10کیلومتری) و استراتوسفر (لایه روی تروپوسفر)، دیگری مدت زمان متوسط دوام CFCها در تروپوسفر پیش از این که به وسیله واکنش های شیمیایی از بین بروند. درباره مورد اول به زبان ساده باید گفت چیزی که باعث مخلوط شدن گازها در جو می شود ، جریان های هوایی ناشی از اختلاف دما و فشار است . این آشفتگی ها، بسته های شناور در هوایی ایجاد می کنند که موجب جابه جایی آلاینده ها در جو می شوند. اگر این تغییرات دما و فشار بقدر کافی باشد ، بسته های هوایی حاوی مواد آلاینده می توانند از تروپوسفر عبور کرده و وارد استراتوسفر شوند. (همانطور که یک بالن هوای گرم ، می تواند اشیای سنگین را از زمین بلندکرده و بالا ببرد). علاوه بر این برخوردهای مولکولی را نیز نباید نادیده گرفت ؛ همان عاملی که باعث می شود هوا علی رغم تشکیل شدن از گازهایی با جرمهای مولکولی مختلف ، یکنواخت باقی بماند. بنابراین از نظر جا به جایی و انتقال به سطوح بالایی جو مشکلی وجود ندارد. با این حال آلاینده ها تنها در صورتی می توانند به استراتوسفر برسند که در تروپوسفر مکانیزم غالبی برای خروج آنهااز جو وجود نداشته باشد. 2مکانیزم اساسی برای از بین بردن ترکیبات در جو وجود دارد: برون ریز و واکنش . یک مثال آشنا از برون ریز، باران است . باران می تواند ترکیباتی را که در آب حل می شوند از جو خارج کند. همین پدیده است که باعث ایجاد باران اسیدی می شود. برخی از این CFCها در آب حل نمی شوند و بنابراین برون ریز نمی تواند آنها را از جو خارج کند. راه دیگر حذف ترکیبات از جو، واکنش با یک عامل اکسید کننده مانند رادیکال های هیدروکسیل ، ازن و رادیکال های نیترات است . محققان آهنگ واکنش CFCهای مختلف با رادیکال های هیدروکسیل را تعیین کرده اند. نتیجه نشان می دهد طول عمر این CFCها نسبت به رادیکال های هیدروکسیل تقریبا 80سال است . به عبارت دیگر اگر رادیکال های هیدروکسیل ، تنها عاملهای واکنش دهنده با CFCها باشند، 80سال طول می کشد تا مولکول های CFC به طور کامل از بین بروند! و این زمان بسیار زیادی است . برای مقایسه ، طول عمر متانول نسبت به این رادیکال ها تنها 17روز است . خبر بدتر این که ازن و رادیکال های نیترات ، در شکستن و تجزیه CFCها، از هیدروکسیل ها هم ضعیف ترند. بنابراین چون CFCها در لایه های پایین جو اینقدر پایدار هستند، زمان و شانس زیادی برای مخلوط شدن و در نهایت رسیدن به استراتوسفر دارند. پس از آن هم که خودتان بهتر می دانید چه اتفاقی می افتد!