حقایقی تازه‌ از سدسازی و شهرسازی دوره‌ هخامنشی

به گزارش ایسنا، علی اسدی ـ سرپرست هیأت ایرانی دومین فصل کاوش سد هخامنشی تنگ حنا ـ این سد را یکی از هشت سد احداث‌شده در اوایل دوره‌ی هخامنشی بر شاخه‌های مختلف رودخانه‌ی پلوار در 30 کیلومتری پاسارگاد دانست و گفت: بررسی‌های صورت‌گرفته بیانگر آن است که دو سد از جمله تنگ حنا دارای ساختار پیچیده‌تری نسبت به بقیه‌اند.

این باستان‌شناس بیان کرد: مطالعه و بررسی سدهای هخامنشی موجود در پاسارگاد می‌تواند دیدگاه ما را نسبت به شهرسازی اوایل دوره‌ی هخامنشی و کشاورزی این دوره به کلی دگرگون کند.

به گفته‌ی او، این سد در دوران کوروش بزرگ با هدف ایمن‌سازی شهر پاسارگاد و جلوگیری از تخریب آن به‌وسیله‌ی سیلاب‌های رودخانه‌ی پلوار با استفاده از هسته‌های رسی در بدنه و پشتیبان‌های قلوه‌سنگی در سمت داخلی و بیرونی به طول تاج 600 متر و ارتفاع 12 متر ایجاد شده است.

اسدی ساختار معماری جالب در بخشی از تاج سد را از جمله پیچدگی‌های این معماری دانست و اظهار داشت: این بنا دارای سه بخش شامل یک کانال بزرگ به ارتفاع یک‌ونیم، عرض 70 سانتی‌متر، شش کانال کوچک و حوضچه‌ای به ابعاد 10 در 8 متر است که آب از دریاچه‌ی سد پس از وارد شدن به کانال بزرگ و پس از آن به کانال‌های کوچک به حوضچه هدایت می‌شود.

سرپرست هیأت ایرانی دومین فصل کاوش سد هخامنشی تنگ حنا کوچک‌تر شدن ابعاد شش کانال کوچکی را که آب را به حوضچه هدایت می‌کند، از نکات جالب معماری این سد دانست و افزود: این امر موجب می‌شود، آبی که از کانال بزرگ به کانال‌های کوچک وارد می‌شود، با فشار بیش‌تری به سوی حوضچه جریان یابد.

وی هدف فصل دوم کاوش را اطلاع از چگونگی ساختار این حوضچه اعلام و بیان کرد: هرچند برای اعلام نظر قطعی، بررسی‌های بیش‌تری لازم است، اما احتمال دارد، حوضچه برای شست‌وشوی مواد معدنی یا نوعی تولیدات کشاورزی ایجاد شده باشد.

سرپرست هیأت ایرانی دومین فصل کاوش سد هخامنشی تنگ حنا درباره‌ی ویژگی‌های این بنا، گفت: این حوضچه با دقت فوق‌العاده زیاد و مانند دیگر ساختارهای معماری دوره‌ی هخامنشی با بلوک‌های سنگی به وزن‌های مختلف از یک تا چهار تن، کانال بزرگ و کانال‌های کوچک که درون آن‌ها با اندودی از قیر که حکم عایق‌بندی دارد، ساخته شده است. این سنگ‌ها با بست‌های دم‌چلچله‌یی به‌وسیله‌ی میله‌های آهنی و سرب مذاب مستحکم شده‌اند.

فصل دوم کاوش در سد تنگ حنای پاسارگاد به‌صورت مشترک با هیأتی از باستان‌شناسان فرانسوی انجام شد. سرپرست غیرایرانی این هیأت دکتر رمی بوشارلا بود.