قمری که پوسته اش براثریخ زدگی ، شکسته است

در منظومه شمسی ، گانیمد بزرگترین قمر است . این قمر مشتری با قطری معادل 5262کیلومتر ، از عطارد نیز بزرگتر است و شاید بهتر بود جایش را با این سیاره عوض می کرد.

کد خبر: ۲۴۳۷۵

این قمر بزرگ از فاصله متوسط یک میلیون و 70هزار کیلومتری ، تقریبا هر هفته یک بار مشتری را دور می زند و مثل ماه و دیگر قمرهای گالیله ای ، دوره وضعی و انتقالی برابر دارد. این برابری موجب می شود همیشه یک طرف آن رو به مشتری باشد. چگالی این سیاره دوبرابر چگالی آب است . دانشمندان معتقدند این سیاره از یک هسته سنگی تشکیل شده است که جبه ضخیمی مملو از یخ ، آن را فرا گرفته است . جالب اینجاست که این قمر، تنها قمر شناخته شده ای است که میدان مغناطیسی دارد و در نتیجه دارای مغناط کره (لایه ای از جو که در آن ذرات باردار در چمبره های مغناطیسی حرکت می کنند) در جورقیقش و ظهور پدیده های شفق قطبی در قطبهای سیاره است . برخی می گویند میدان مغناطیسی این سیاره در نتیجه هسته گرم و حاوی آهن مایع است ، در حالی که برخی دیگر وجود لایه ای نسبتا نازک از آب نمک را در زیر پوسته این قمر احتمال می دهند. همان طور که می دانید، آب نمک رسانای جریان الکتریکی است و اگر جریان داشته باشد می تواند میدان مغناطیسی تولید کند. اما خاصیت جالب گانیمه در سطح پوست آن نهفته است . در این پوسته 2ناحیه مشخص به چشم می خورد. بخشهای تیره رنگ که مملو از چاله ها و گودال های برخوردی است و انبوه این گودال ها نشان می دهد سطح تیره رنگ خیلی زود سرد و منجمد شده است . بخش دیگر، محدوده های روشنتری هستند که مانند جزیره هایی در دل نواحی تیره رنگ سربرآورده اند.این نواحی شامل رشته کوه هایی به ارتفاع یک کیلومتر و دره هایی به عمق چند صدمتر هستند که به صورت موازی یکدیگر قرار گرفته اند و در فاصله حداکثر چند کیلومتری یکدیگر آرایش یافته اند. این عوارض سطحی موازی در برخی نواحی به یکدیگر می پیوندند، یا یکدیگر را قطع می کنند.ماهیت این عوارض تا مدتها دانشمندان را به خود مشغول داشته بود، تا آن که فضاپیمای گالیله که برای مطالعه مشتری و اقمارش به سوی این سیاره رهسپار شده بود، تصاویر بسیار دقیقی به زمین مخابره کرد و این احتمال را تقویت کرد که منشائ این عوارض آب است . همان طور که بارها و بارها در فصل زمستان دیده اید، یخ زدگی آب موجب شکسته شدن لوله ها یا ترک برداشتن دیواره حوض می شود. دلیلش هم این است که آب در حال انجماد برخلاف دیگر مایعها، منبسط می شود. به نظر می رسد زمانی که گانیمه بسرعت در حال سردشدن بود، یخهای زیرپوسته ، سطح پوسته را شکافتند و این عوارض زیبای سطحی را تشکیل دادند.