سازه‌هایی از جنس کربنات کلسیم

شاید این فرصت را داشته‌اید که به غار علیصدر که از جاذبه‌های گردشگری استان همدان به شمار می‌آید، سری بزنید. بدون تردید پس از دیدن این غار بسیار زیبا و شگفت‌انگیز سوالات بسیار زیادی درباره چگونگی به‌‌وجود‌‌آمدن آن در ذهنتان ایجاد شده است که تاکنون موفق نشده‌اید به آنها پاسخ گویید. غارها معمولا در مناطقی به وجود می‌آیند که دارای سنگ‌های آهکی هستند. اگرچه در مناطق ساحلی امکان به وجود آمدن غار در دیگر انواع سنگ‌ها نیز وجود خواهد داشت.

کد خبر: ۲۳۴۸۵۴

سنگ‌های آهکی حاوی کسیت یا کربنات و یا به عبارت دیگر بلورهایی از سنگ آهک هستند که از قابلیت انحلال در کربونیک اسید که به طور طبیعی در آب باران یافت می‌شود و همچنین اسیدهایی که در نتیجه فرسایش پوشش گیاهی در مناطق مختلف در خاک جریان پیدا می‌کنند، برخوردار است. آب‌های اسیدی در فواصل میان سنگ‌ها و صخره‌ها جریان پیدا می‌کنند و در شکاف میان سنگ‌های آهکی و فواصل بین لایه‌های تشکیل‌دهنده صخره‌های سنگی به هم می‌پیوندند. چنین پدیده‌ای سبب ایجاد شکاف در سطح زمین و در نتیجه تشکیل بلوک‌های سنگی می‌شود که از طریق به وجود آمدن شکاف‌های سنگی عمیق‌تر از یکدیگر مجزا می‌شوند. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های چنین ساختارهایی وجود حفرات و گودال‌هایی در میان سنگ‌ها است که می‌توانند جریان‌های آب سطحی را در خود پنهان سازند.

در زیر سطح زمین با جریان یافتن آب‌های سطحی در میان درزها و شکاف‌های موجود در میان لایه‌های سنگی بخشی از سنگ‌ها در مرز میان بلوک‌های سنگی و یا شکاف بین لایه‌های سنگی در آب‌های اسیدی جریان یافته و در فواصل میان لایه‌های سنگی حل شده و شبکه‌ای از مجراها و غارها ایجاد می‌شود که در صورت فروریختن این مجراها، غارها یا حفره‌های زیرزمینی بزرگ‌تری در زیر سطح زمین به وجود خواهد آورد.

با رسوب مجدد بلورهای سنگ آهک حل شده در آب‌های اسیدی جریان یافته در درز و یا شکاف بین لایه‌های سنگی ساختارهای متفاوتی در زیر سطح زمین به وجود خواهد آمد. برای مثال رسوب مجدد کلسیت در مسیر جریان آب‌های سطحی سبب ایجاد مجموعه‌ای از تپه‌‌ماهورهای کلسیتی خواهد شد و یا این‌که رسوب مجدد سنگ‌های آهکی در غارها و یا مجاری ایجادشده در فواصل لایه‌های سنگی منجر به ایجاد سازه‌هایی خواهد شد که به آنها استالاکتیت و یا استالاگمیت گفته می‌شود. اگر در نتیجه جریان یافتن آب از سطح فوقانی غار، بخشی از رسوبات حل شده در آن به صورت لایه‌هایی از کربنات کلسیم در سقف مجددا رسوب کند سازه ایجادشده استالاکتیت نامیده خواهد شد و این در حالی است که اگر جریان آب در سطح تحتانی رسوب نماید سازه ایجادشده در کف غار استالاگمیت نامیده خواهد شد.