دوگانگی در احضار شدگان

فیلم‌سینمایی «احضار شدگان» ساخته آرش معیریان به همین موضوع پرداخته است؛ موضوعی که خیلی ابعاد آن هنوز باز نشده و باید با کالبدشکافی دقیق دلایل و وقایع حاصل از آن طرح گردد. معیریان در این اثر گویا قصد داشته تا با دلهره، استرس و ترسی که حاصل از این قرص‌ها می‌باشد، مباحثی خاص بپردازد، او قبل از هر بحثی، در قصه المان‌هایی طرح‌ریزی می‌کند که وحشت را حتی قبل از استفاده از قرص به نوعی به مخاطب القاء می‌کند و از همین روی با چنین ورودی یک نتیجه‌گیری ابتدایی را به مخاطب خواهد داد. شاید از همین روی است که روایت دو اثر جایگزین هر چیز دیگر می‌گردد یعنی کاملا پررنگی در این حیث (راوی)‌ کاملا مشهود است و اتفاقا همین زبان سوم است که توانسته فیلم را با یک نوسان عادی همراه سازد. روایت قصه شخصیت‌های درونی افراد را هر چه سریع‌تر تبیین کرده و باعث می‌گردد تا بیننده به سرعت و به جای رفتن به حاشیه به اصل و ریشه حرکت نماید. به عبارت دیگر نرفتن به سمت و سوی حاشیه یعنی رفتن قصه به سوی معتاد یعنی رفتن ماجراها به اصل چنین اتفاقاتی یعنی اعتیاد و این کار، کار جدید و نویی است. یعنی این بار در این اثر به جای معتاد خود اعتیاد به عنوان اصل و محور قصه قرار می‌گیرد. اما آنچه به عنوان اصل قصه شروع کلی ماجراهاست، همان اختلاف 2 برادر بر سر ارث پدری است. این شاید یک واقعه و داستان تکراری باشد اما باید به خاطر داشته باشیم به هر حال هر اثری یک نقطه شروع و ابتدایی دارد و نقطه شروع احضارشدگان برگرفته از یک اتفاق خانوادگی ساده است که هیچ‌گاه مخاطب تصور نمی‌کند. به اینجا کشیده شود. از همین‌جاست آرام‌آرام توهم ناشی از قرص‌های روانگردان پدیدار می‌شود و داستان وارد بخش اصلی خودش می‌شود. یکی از نکاتی که در این فیلم وجود دارد، برهم زدن ساختار ذهنی مخاطب است. بیننده در هر پلانی براساس توهمات ذهنی «عماد» حدس‌ها و گمان‌هایی می‌زند که اتفاقا این گمان‌ها به سرعت با یک نماد دیگر عینیت پیدا می‌کند و به نوعی پیشفرض‌های بیننده را برهم می‌زند. یک دوگانگی ویژه در احضارشدگان وجود دارد. یعنی حرکت بین اتفاقات پیش آمده و گمان‌ها و حدس‌ها، فاصله طرح واقعیات و رویاها در این داستان خیلی بلند و طولانی نیست برعکس خیلی هم کوتاه و نزدیک اما این فاصله مولفه خوبی برای معیریان شد تا با همین اصل در راستاهای گوناگون حرکت نماید. احضار شدگان در فصل‌های مختلف توانسته‌ برخی از بخش‌ها را در مسیری خاص بیان کند و رویه مباحث داخلی و خانوادگی و زندگی «عماد، ژیلا، امید و افسون» خود از فصل‌های دیدنی ماجراست، پدید آمدن یک سوءظن کاملا بچگانه و خروج از فضای نفسگیر فصل‌های میانی یکی دیگر از بخش‌های دیدنی این اثر است. باید توجه داشت آنچه معیریان به آن توصیه کرده و از ابتدا اثرش نیز به آن تکیه دارد، اعتیاد صرف است و اتفاقا ابزاری مناسب را برای طرح آن نیز انتخاب کرده و موفق نیز شده. فیلم احضار شدگان با تمام بخش‌های خاص خود توانسته تبدیل به یک اثر تامل‌برانگیز و کاملا اجتماعی گردد و از همین رو این فیلم جزو آثار قابل تامل می‌باشد.

رادمهر زرگری