ایده‌ای ناقص در حل بحران ازدواج جوانان

در عین حال میزان رشد طلاق طی همین سال‌ها با کاهش 4/6 درصدی روبه‌‌رو شده که می‌تواند به تداوم و بقای بیشتر خانواده تعبیر شود. در حالی که تحلیل آمارهای موجود از رشد یا کاهش میزان ازدواج و طلاق نیازمند بررسی کارشناسانه است، سازمان ملی جوانان به منظور تشویق جوانان به ازدواج از الگوی خانواده نیمه مستقل سخن می‌‌گوید. براساس این گزارش خانواده نیمه مستقل یعنی تشکیل خانواده بدون این که زن و شوهر در کنار هم زندگی کنند. به عبارت بهتر، سازمان ملی جوانان پیشنهاد می‌کند به منظور حل مشکل ازدواج جوانان، افراد می‌توانند عقد ازدواج ببندند و مدتی را در منزل پدری ساکن شوند تا به این وسیله مشکلات حل شده و بعد از مدت زمانی خانواده، مستقل شود.

به گفته برخی از کارشناسان مسائل اجتماعی، این ایده که پیش از این تحت عنوان دوران عقد مطرح بوده همیشه وجود داشته و امروز نام جدیدی به خود گرفته تا مشروعیت و وجاهت بیشتری پیدا کند. در حالی که وجود آسیب‌هایی در این دوره همواره دشواری زیادی برای خانواده‌ها به همراه داشته که متاسفانه در الگوی خانواده نیمه مستقل نیز این آسیب‌ها نادیده گرفته شده است.

محمدجواد حاج‌ علی‌اکبری، رئیس سازمان ملی جوانان در تازه‌ترین حمایت خود از این ایده می‌گوید: یکی از مسائل دوران عقد، باردار شدن است که متاسفانه جامعه و خانواده‌ها دید بسیار بدی به آن دارند، در حالی که نباید این گونه باشد، چون این دو نفر همسر شرعی یکدیگر هستند.

حتی اگر خوشبینی طراحان ایده خانواده نیمه‌مستقل را بپذیریم، باز هم خالی از اشکال نیست، همان‌گونه که عضو کمیسیون خانواده شورای عالی انقلاب فرهنگی می‌گوید: این الگو کامل نیست و نه تنها بحران ازدواج را حل نمی‌کند، بلکه کشور را با بحران طلاق روبه‌رو خواهد کرد.

به گفته مهدیه‌سادات مستقیمی، دوران عقد و تاخیر در ازدواج، از بحرانی‌ترین دوران زندگی زوجین است و طولانی شدن آن آسیب‌های روحی و روانی دارد.

اشکال کار کجاست؟

طرح هر ایده فرهنگی نیازمند فراهم شدن مقدماتی است، چرا که منجر به ایجاد موج‌های فکری جدیدی می‌شود که در صورت رواج نیازمند آن مقدمات است. اگر بپذیریم که خانواده نیمه مستقل عامل رفع مشکل ازدواج است باید با تحقیق و بررسی علمی آن را تایید کرد و با قرار دادن شرایطی مانند حدود ارتباط زوج‌ها، مدت زمان زندگی نیمه مستقل، تکفل مالی خانواده بر دوش مرد یا زن و از همه مهم‌تر آموزش دختران و پسران درخصوص این نوع خانواده از تبعات منفی آن جلوگیری کرد.

مجید ابهری، متخصص علوم رفتاری در این باره می‌گوید: زندگی یک زوج دور از یکدیگر در خانه والدین مستلزم بسترسازی فرهنگی است که حداقل 15 سال طول می‌کشد. مسائل اقتصادی و تامین هزینه‌های طرفین اولین پرسش‌های تشکیل خانواده نیمه‌مستقل است.

به گفته این آسیب‌شناس، جدایی زندگی زن و شوهر بتدریج گسست عاطفی میان آنان را به همراه دارد و باعث آسیب‌های گوناگون رفتاری، اجتماعی و عاطفی می‌شود.طبق تحقیقات، افرادی که دوران عقد یا نامزدی آنان بیش از 2 تا 6 ماه طول بکشد، دچار مشکلات و درگیری می‌شوند و در نهایت این امر منجر به جدایی خواهد شد، به طوری که 20 تا 30 درصد زوج‌هایی که دوران عقد طولانی دارند، قبل از شروع زندگی از هم جدا می‌شوند.

باز هم اگر خوشبینی طراحان ایده خانواده نیمه‌مستقل را بپذیریم، با شرایط موجود هیچ تضمینی برای حل مشکلات اقتصادی و بلوغ فکری زوج‌ها در مدت زمان محدود وجود ندارد، ضمن این که ارتباط زناشویی در تمامی فرهنگ‌ها، از جمله تابوهای فرهنگی است که تنها با تعهد و استقلال فکری و فیزیکی افراد معنا پیدا می‌کند و به لحاظ فرهنگی هم‌اکنون این ارتباط در منزل پدری به معنی شکستن تقدس خانواده مستقل است. به قول یکی از کارشناسان مسائل اجتماعی، چرا سازمان ملی جوانان به جای ارائه ایده‌های ناقض و ناقص به ارائه الگوهای به روز فرهنگی و رایزنی بیشتر برای حل مشکلات اقتصادی جوانان نمی‌پردازد؟