کنوانسیون‌ها هدایتگر‌های حفاظت از محیط زیست

 در این میان مرزبندی‌های جغرافیای سیاسی که ابداع انسان بوده است، از جهت لزوم حفاظت از محیطزیست جهانی هر روز کمرنگ‌تر می‌شود. به عبارت دیگر زنجیره زندگی در همه محدوده مرتبط با حیات موجودات، یک رشته به هم پیوسته است که قطع هر جزء آن در هر کجای زمین بر کل اثر خواهد گذاشت. به دنبال مشاهدات این اثرات و اعتقاد به این که محیط زیست امروزه دیگر یک مقوله جامع جهانی است،  کشورهای جهان با پیوستن به معاهدات بین‌المللی زیست محیطی کوششی را برای رسیدن به نقطه تعادل حفاظت از محیطزیست آغاز کردند. جالب است بدانید که اولین پیمان زیست محیطی در سال 1971 در رامسر  یکی از شهرهای زیبای ایران و در ساحل دریای خزر  نهایی شد و به امضا رسید. پیمان رامسر یا کنوانسیون تالاب‌ها اکنون به عنوان یک موافقتنامه مهم در خصوص مراقبت و محافظت از تالاب‌های جهان مطرح است. بنابراین از نظر تاریخی ایران یکی از طلایه‌داران حفاظت از محیط زیست در جهان بوده است.

ایران نقش موثر  و قابل توجهی را در عرصه‌های بین‌المللی زیست محیطی داشته و تا امروز بیش از 15 کنوانسیون و پروتکل منطقه‌ای و بین‌المللی زیست محیطی را به تصویب رسانده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد هم اکنون حدود 500 کنوانسیون در رابطه مستقیم و غیرمستقیم با بحث محیط ‌زیست در دنیا وجود دارد، اما آیا این کنوانسیون‌ها و تعهدات بین‌المللی که به منظور حفاظت از محیط زیست پایدار برای نسل حاضر و آینده بشر شکل گرفته‌اند، تاکنون موفق عمل کرده‌اند؟ این سوالی است که کارشناسان بین‌المللی هنوز در حال بررسی آن هستند. کارشناسان معتقدند عدم موفقیت برخی از کنوانسیون‌ها که در حسن اجرا و نظارت بر آنها ضعف‌هایی وجود دارد، از آن جهت است که این  کنوانسیون‌های بین‌المللی با هم ناهماهنگ بوده و هرکدام موضوع خاصی را دنبال می‌کنند. از سوی دیگر 98 درصد آنها مکانیسم منطقه‌ای نداشته و اکثر آنها تخصصی‌اند. به این ترتیب جامعه جهانی تنها نباید به این معاهدات تکیه کند و دولت‌ها هر کدام باید خود بر عملکرد زیست‌محیطی بخش‌های توسعه‌ای‌شان نظارت داشته باشند.