تاریخ مصوب شدن این جایزه محترم به پانصد و شصت و پنجمین جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی در 21 تیرماه 84 باز میگردد و در 17 مردادماه همان سال نیز جزئیات و کلیاتش به نهادهای مربوط و در راس آن وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ابلاغ شد.
این نکته را هم بگویم که این جایزه 110 سکهای که حدودا معادل بیش از 20 هزار دلار میشود تقریبا نه تنها در سطح ملی که در سطح بینالمللی نیز (حداقل از نظر مالی) جزو جوایز خوب و به نسبت معتبر و وسوسه انگیز محسوب میشود.
اما این که چه سلسله اتفاقاتی روی داد که برگزاری و اهدای چنین جایزه محترمی به اندازه راهاندازی یک خط تولید خودرو یا در حدود احداث یک تونل رسالت از سال 84 که ابلاغ شده تا سال 87 به طول انجامید، حکایتی طولانی است که در حوصله این یادداشت نمیگنجد و تنها به همین نکته بسنده میشود که احتمالا این تاخیر و به درازا کشیدن به همان سنگ بزرگی که در ابتدای یادداشت عرض کردم، چندان هم بیارتباط نیست و البته در تلاطم همین برگزاری هم پس از 3 سال در اواخر مرداد ماه امسال دکتر منوچهر اکبری از دبیری این جایزه کنار رفت و جای خود را به محمدعلی رمضانی داد تا شاید او بتواند با تدبیری این جایزه را بالاخره برگزار کند.
در همین رابطه روز گذشته خبرگزاری فارس به نقل از منبعی که چندان مشخص نبود، از این تدبیر پرده برداشت و خبر داد این جایزه که دوم آذر ماه همزمان با سالروز تولد جلال آل احمد اهدا میشود، هیچ برگزیدهای نخواهد داشت و تنها در هر بخش تقدیریهایی را معرفی خواهد کرد.
با توجه به این خبر میتوان گفت چقدر خوب است که مسوولان و مدیران محترم همه سازمانها و نهادها اعم از فرهنگی و غیرفرهنگی شروع به راهاندازی جوایز مختلف ادبی و هنری کنند و صدها سکه و بل هزاران سکه نیز به عنوان جایزه ویژه در نظر گیرند و با تبلیغات فراوان، خود و نهاد مربوطه را به عنوان دلسوز و حامی فرهنگ و ادب کشور مطرح کنند و نویسندگان و اهل قلم نیز با سادگی ذاتی خود همواره برای گزیده شدن چندباره از یک سوراخ آمادگی کامل دارند و به سرعت دعوت و فراخوان این جایزهها و جشنوارهها را لبیک میگویند و در نهایت نیز همچون کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، کتاب سال دفاع مقدس و همین جایزه جلال آل احمد، هیچ نویسنده و اثری شایسته دریافت جایزه شناخته نمیشود؛ اتفاقی که این روزها به یک سنت و مد تبدیل شده و هرکسی در هرگوشه کشور جایزهای ادبی برپا میکند و در نهایت با توجیه سختگیری به جای حمایت از ادبیات، هیچ نویسنده و شاعر و اهل قلمی را شایسته دریافت جایزه تشخیص نمیدهد گویی که ادبیات معاصر در طول این چند سال اخیر بیکار بوده و هیچ اثر ارزشمندی در این وادی تولید نشده است.
در پایان باید یادآور شد هنوز تا روز اهدای این جایزه چند روزی فرصت باقی است و اعضای 9 نفره هیات علمی جایزه جلال آل احمد (صادق آیینهوند، مرتضی سرهنگی، عباس سلیمینمین، رسول جعفریان، راضیه تجار، عباسعلی وفایی، مجتبی رحماندوست، محمدرضا سرشار و سهراب هادی) که هریک از نویسندگان و هنرمندان و اندیشمندان شناخته شده کشور هستند، قطعا فرصت دارند تا فارغ از هر حاشیه و توصیه ابلاغی و تنها به اعتبار و احترام خودشان که جزئی از فرهنگ و ادبیات معاصر به شمار میروند، از جایگاه ادبیات دفاع کنند.
سینا علی محمدی