گروه فرهنگ و هنر: دوازدهمین نشست مشترک فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد ایرانشناسی با عنوان «تصحیح انتقادی دیوان حافظ» با سخنرانی حسن انوری و بهاءالدین خرمشاهی، در بنیاد ایرانشناسی برگزار شد.
کد خبر: ۱۹۹۸۶۹
به گزارش ایسنا، در این نشست، ابتدا حسن انوری، مراحل کار تصحیح خود را از دیوان این شاعر تشریح کرد. این پژوهشگر و مصحح گفت: وقتی قزوینی به کار تصحیح حافظ دست زد، تنها یک نسخه تاریخدار متعلق به نیمه اول قرن نهم، شناخته شده بود و آن نسخهای است که از آنِ سیدعبدالرحیم خلخالی آزادیخواه و مشروطهطلب و همکار سیدمحمدرضا شیرازی در نشر روزنامه مساوات است. خلخالی قبلا سال 1306 از روی آن نسخه، چاپی ترتیب داد که قبل از چاپ قزوینی غنی، مورد مراجعه اهل فضل بود؛ اما چنان که بعدها معلوم شد، دستکم 400 مورد سهو در نسخه چاپی خلخالی بر اثر غلطخوانی و نوشتن از حافظه، نه از روی نسخه اساس، به آن راه یافته بوده است و آگاهان میدانند پس از آن که چاپ عکسی نسخه خلخالی در دسترس قرار گرفت، معلوم شد مواردی نیز هست که نسخه قزوینی غنی با نسخه خلخالی نمیخواند.
او چند مورد مقابلهای از تصحیحهای مختلف و اختلافهای آنها را عنوان کرد و در پایان افزود: آنچه از این مقابله میتوان نتیجه گرفت، این است که نسخههای تصحیحی 30 سال اخیر نسبت به نسخههای غیرمصحح چاپی قدیم، حتی نسبت به نسخه قدسی، بسیار به هم نزدیک شدهاند و میتوان امیدوار بود اگر تصحیح دیوان به همین شکل پیش رود، بزودی به نسخه نهایی نزدیکتر شویم. نتیجه دیگر این که نسخه نیساری به نسخه خانلری و نسخه سایه به نسخه خرمشاهی نزدیک است. هماکنون در بسیاری از غزلها، شکل نهایی به دست آمده است.
در ادامه، بهاءالدین خرمشاهی نیز با ارائه پیشنهاد تحقیق روی یک نسخه نهایی حافظ، اعلام کرد که حاضر است در این تحقیق همکاری کند.