نگاهی به پسرفت تحصیلی فوتبالیست‌های ایرانی‌

چند کلاس سواد داری؟

از زمانی که باشگاه شاهین و در پس آن پرسپولیس با شعار «اخلاق، درس، ورزش» وارد فوتبال حرفه‌ای ایران شدند آن قدر می‌گذرد که بازگویی آن برای نسل سومی‌های امروز ایران، باور کردنی هم به نظر نمی‌رسد. فوتبال و شاید هم تا حدودی بتوان گفت ورزش قهرمانی با دانش در تضاد مطلقه افتاده است و حتی تفسیری شکل گرفته که باید برای موفقیت بیشتر در رشته‌های ورزشی، پرده‌های اخلاقی را هم پاره کرد؛ اما واقعیتی که در گذشته بر فوتبال ایران حاکم بود با جو کنونی در تضاد کامل قرار می‌گیرد.
کد خبر: ۱۹۵۲۶۳

به پرسپولیس دهه 50 که نگاه می‌اندازیم، احساس می‌کنیم دسته‌ای از نخبگان ایران دور هم جمع شده بودند. در همان سال‌ها پرسپولیس هم کلانی را می‌دید که مهندس معماری بود و هم بهزادی را که شهرسازی می‌خواند. زادمهر دندانپزشک بود و در میان همان تیم هم جراح بود و هم روان‌شناس. حتی زمانی که جواد الله‌وردی وارد پرسپولیس شد، به دستور مستقیم رئیس باشگاه یک سال فرصت یافت تا وارد دانشگاه شود و تحصیلات عالیه کسب کند. امروز همان تیم چند تحصیلکرده دارد ؟ به عبارت دیگر، می‌توانیم بپرسیم آیا امروز تمام لیگ ایران به اندازه همان تیم پرسپولیس بازیکن تحصیلکرده هم دارد؟ می‌توانیم نگاهی گذرا داشته باشیم به وضعیت دانشگاهی و علم‌آموزی بازیکنان کنونی فوتبال ایران.

دانشگاه رفته‌های امروز

در پرسپولیس تحصیلکرده‌ترین بازیکن کیست ؟ این پرسش ما را به کمی پیشتر می‌برد. یعنی زمانی که نسل پیشین این تیم در اوج بود. حمید استیلی فوق لیسانس تربیت بدنی گرفت و افشین پیروانی هم پس از پایان دوره کارشناسی و اخذ لقب مهندسی، به سوی رشته تربیت بدنی رفت. در همان نسل، ستاره‌ای مانند احمدرضا عابدزاده مدرک تافل زبان انگلیسی اش را گرفت تا با وجود تغییر نسل گسترده در پرسپولیس، باز هم تعداد کسانی که به سوی دانشگاه یا آموختن گرایش داشتند به عدد صفر نرسد.

امروز می‌توانیم بازیکنانی را ببینیم که در کلام مدعی مدرک دیپلم هستند، ولی در عمل حتی سیکل را هم به پایان نرسانده‌اند. در ترکیب کنونی پرسپولیس سپهر حیدری را می‌بینیم که سال گذشته مهندسی عمران خود را از دانشگاه اصفهان به دست آورد و حالا وارد سال دوم رشته تربیت بدنی در مقطع فوق لیسانس می‌شود تیمی که روزگاری شعارش اخلاق، درس و در نهایت ورزش بود، حالا میان بازیکنانش فقط یک دانشگاهی دارد و بس! جالب است افتخارات آن تیم 40 سال پیش با تیم امروزی غیر قابل قیاس است. پرسپولیس البته روی نیمکت متفاوت نشان می‌دهد. افشین قطبی با مدرک مهندسی برق از دانشگاه ملی آمریکا و افشین پیروانی با مدرک دکترای تربیت بدنی در کنار پرویز کماسی که خود تز مدرسین و اساتید رشته تربیت بدنی است، گروهی با دانش را ساخته‌اند. 

استقلالی‌ها کمی اوضاع بهتری دارند. پیروز قربانی، کارشناس رشته مدیریت شده است  و برای مدارج بالاتر تلاش می‌کند. مهدی امیرآبادی هرچند تغییر رشته داده، ولی حالا جزو مهندسان آبی‌پوش به حساب می‌آید و علی علی‌زاده هم بتازگی فارغ‌التحصیل کاردانی شده. حسین کاظمی در میان استقلالی‌ها یک ویژگی منحصر به فرد و خارق‌العاده دارد. او زبان انگلیسی را مثل زبان مادری‌اش روان و گویا صحبت می‌کند و از این نظر لااقل در زمین مسابقه هم برای تیمش یک برگ برنده است. هرچند میان پرسپولیسی‌ها کریم باقری به واسطه چند سال حضور در آلمان، تسلط کاملی به زبان ژرمن‌ها پیدا کرده است.

اما نکته قابل تامل در مورد آرش برهانی شکل می‌گیرد. وقتی وارد تار و پود زندگی این مهاجم می‌شویم تعجب می‌کنیم که او چگونه دارای مدارک بالای تحصیلی نیست ! آرش در خانواده‌ای کاملا فرهنگی چشم باز کرده است. پدرش یک نوازنده قهار است و تحصیلات عالیه‌ای در رشته موسیقی دارد. مادر او با شعر و شاعری بزرگ شده و دستی در ادبیات دارد. در خانواده پرجمعیت برهانی می‌توانیم آرش را تنها عنصر تحصیل ندیده بنامیم !

به سراغ دیگران می‌رویم. علی دایی مهندس متالورژی است و یحیی گل‌محمدی هم در رشته تربیت بدنی فوق لیسانس گرفته و هم در رشته ادبیات خارجی تحصیل کرده است. جالب است بدانید شغل اول یحیی پیش از فوتبالیست شدن، معلمی بود ! ‌هر چه به پیشتر برمی‌گردیم، علاقه و گرایش فوتبالیست‌ها به سوی تحصیل را بیشتر می‌بینیم. نعیم سعداوی در رشته نفت مهندس شد و به قول خودش می‌خواست با تحصیل در این رشته، کمکی به حال مردم شهرش بکند. نعیم یک اهوازی است... مردی از دل جنگ ! پژمان جمشیدی مهندسی ساختمان گرفت، به دانشگاه رفت و حالا در تلاش است تحصیلات خود را برای فوق لیسانس ادامه دهد. ادامه این سیاهه ما را به سوی گذشته می‌برد. این مایه تاسف است که میان ستاره‌های نسل جدید، بازیکنانی با مدارک بالا نمی‌بینیم.

از ما تا کره‌

... و حالا می‌پرسیم شما کدام نسل را می‌پسندید؟ بازیکنانی که دانشگاه رفتند یا لااقل به دنبال آموختن بیشتر بودند و بر سر کلاس‌های زبان نشستند یا بازیکنانی که صرفا در زمین فوتبال دویدند؟ تحصیل و فوتبال نه تنها در تضاد نیستند که در حقیقت مکمل یکدیگر به حساب می‌آیند. بازیکنانی که وارد دانشگاه می‌شوند، همواره قدم‌هایی جلوتر از مردانی هستند که فوتبال را به آموختن ترجیح می‌دهند. به دایی، قطبی، استیلی پیروانی نگاهی بیندازید. آنها حتی در آینده‌نگری هم موفق‌تر و کامل‌تر نشان می‌دهند. در کنار این که تاریخ نشان داده است، نسل‌های پیشین فوتبال ایران که تحصیل را در اولویت زندگی خود قرار می‌دادند، به مراتب موفق‌تر از نسل کنونی بودند. چه در زمینه ورزش قهرمانی، چه در ابعاد اخلاقی و اجتماعی و خانوادگی و چه از زاویه مقبولیت و محبوبیت!

آن چه این قیاس را پرمعنی‌تر می‌کند این است که می‌دانیم فدراسیون فوتبال کره‌جنوبی برای دعوت از بازیکنان بالای 24 سال به تیم ملی کشورش، پیش شرط حضور در دانشگاه یا برخورداری از تحصیلات دانشگاهی را گذاشته است. آیا کره‌ای‌ها به تبعات و نتیجه این اقدام و تصمیم خود باور ندارند یا به عبارتی در پی یک فرهنگ‌سازی اجتماعی نیستند؟

پیام یونسی‌پور

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها