ضرورت تماس مادر و نوزاد از بدو تولد

جدایی از نوزاد و تغییر رفتارهای مادرانه‌

وی با اشاره به تحقیقات انجام شده در زمینه دلبستگی مادر به نوزادش و ذکر این مطلب که جدایی هر نوزاد از مادرش در زمان تولد، باعث تغییر رفتار و مراقبت‌های مادرانه می‌شود، افزود: در پستانداران برای این جدایی زمان مشخصی وجود دارد که بعد از آن، گسستگی عاطفی به‌وجود آمده، دائم و غیرقابل ترمیم می‌شود.

دکتر بصیر در ادامه با اشاره به عوارض روش معمول مراقبت پس از زایمان از نوزاد سالم گفت: در گذشته معمولا نوزاد به محض تولد از مادر جدا و در ساعات مقرر برای تغذیه نزد مادر آورده می‌شد. در مقابل این روش، روش دیگری مورد مطالعه قرار گرفت که در آن نوزاد سالم به محض تولد بدون وقفه و به مدت یک ساعت، در «تماس پوست با پوست» با مادرش قرار می‌گرفت.

دکتر بصیر دراین‌باره ادامه داد: تحقیقات نشان می‌دهد که یک ماه بعد و یک سال بعد از تولد، مادرانی که سابقه تماس زودهنگام پوست با پوست با نوزاد خود داشتند، رفتار مادرانه بیشتری را نشان می‌دهند.

بر این اساس محققان دریافتند که تماس والدین با نوزاد در یک ساعت اول عمر، نقش تعیین‌کننده‌ای در تکامل عصبی و آینده نوزاد ایفا می‌کند. بنابراین باید برای تحکیم هر چه سریع‌تر این دلبستگی، برای نوزادان بیماری که الزاما از بدو تولد از مادر خود جدا می‌شوند، بهتر است تمهیداتی در نظر گرفته شود.

کاهش خطر ابتلا به عفونت نوزاد

دکتر بصیر افزود: برای نوزاد، خطر ابتلا به عفونت در ساعات اول عمر، در اثر تماس پوست به پوست با مادر کاهش می‌یابد؛ چرا که باکتری‌های غیرپاتوژن از ابتدا شروع به تکثیر و کولونیزاسیون در پوست و روده نوزاد کرده و در نتیجه از رشد و تکثیر باکتری‌های بیماری‌زا پیشگیری می‌شود.

وی با بیان این که اولین تماس مادر و نوزاد باید تا زمانی که نوزاد تغذیه می‌کند ؛ ادامه یابد ، افزود: این زمان تماس برای مادر و نوزاد بسیار ارزشمند بوده و بهتر است حتی‌الامکان بدون مزاحمت طی شود.

بسیاری از نوزادان این حرکات را در مدت 10 دقیقه انجام می‌دهند. نوزاد ضمن تلاش‌های حرکتی خود لحظاتی را به استراحت می‌گذراند و سپس مجددا بدون نیاز به مداخله، آغاز به فعالیت می‌کند.

به‌گفته دکتر بصیر، براساس تحقیقات سا‌ل‌های اخیر، اگر امکان برقراری این تماس برای نوزاد در لحظات بحرانی اول عمر مهیا شود، احتمال بهره‌بردن از تغذیه انحصاری با شیر مادر به میزان قابل ملاحظه‌ای افزایش یافته و مدت شیردهی طولانی‌تر می‌شود.

وی با بیان این که اولین سینه گرفتن نوزاد نیاز به مداخله حتی برای آموزش ندارد و بهتر است که به طور خودبخودی انجام شود؛ گفت: آموزش عملی شیردهی بهتر است در تماس‌های بعدی انجام شود.

استرس در نوزاد

این فوق‌تخصص نوزادان با بیان این که وزن کردن، حمام دادن نوزاد در بدو تولد، تزریقات واکسن و ویتامین باعث جدا شدن نوزاد از مادر و ایجاد استرس در نوزاد می‌شود، گفت: بهتر است این اقدامات را به بعد از انجام برقراری تماس اولیه به تعویق انداخت.

تماس مادر با نوزاد بلافاصله بعد از تولد، تحریک یک غریزه اولیه، حفظ تعادل حرارت بدن، عشق، امنیت و غذا را برای نوزاد به ارمغان می‌آورد. مزایای این امر در سلامت، حفظ جان هزاران نوزاد و میلیون‌ها تومان صرفه‌جویی در هزینه بهداشتی درمانی و تامین رفاه جامعه است. هزینه اثربخشی این اقدام، توانایی ایجاد نسلی است که در بهترین شرایط ممکن رشد و تکامل یافته‌اند.