نگاهی به روند حضور زنان در مجالس قانونگذاری ژاپن

در اولین انتخابات در سال 1946 ژاپن نواحی انتخاباتی خود را تحت سیستم حوزه انتخاباتی وسیع تنظیم کرد. در سال 1947 ژاپن با کوچکتر کردن نواحی و پیروی از سیستم حوزه انتخاباتی متوسط آن را بازسازی کرد. این سیستم تا سال 1993 باقی ماند تا این که در این سال ، یک بار دیگر نواحی کوچکتر شدند. کسانی که با اکثریت نسبی آرا نماینده شده بودند به تمجید سیستم حوزه کوچک می پرداختند، آوریل 1946 اولین زمانی را نشان می دهد که زنان ژاپن توانستند شرکت در انتخابات و داشتن حق انتخاب را تجربه کنند. نه تنها زنان در انتخابات شرکت کردند؛ بلکه 79نفر برای پستهای سیاسی انتخاب شدند که از آن میان 39نفر برای مجلس نمایندگان یعنی مجلس شورای ملی انتخاب شدند. در زمان وسعت حوزه های انتخاباتی ، کشور شامل کم و بیش 54ناحیه با حد و مرز مشخص بود که در هر ناحیه انتخاباتی براساس جمعیت ناحیه میان 2تا 14نفر می توانست انتخاب شود. اولین انتخابات بعد از جنگ در فضایی متشنج دقیقا 8ماه بعد از پایان جنگ انجام شد و مردم را با روند انتخاباتی جدید آشنا کرد. رای دهندگان برای اولین بار چندین نامزد را روی یک فهرست انتخاب کردند و زنان در ورای این سیستم موفقیت خوبی کسب کردند. ما هر چند آمار کافی در مورد پراکندگی از رای دهندگان در این دوره نداریم ، چندین نظریه در تحلیل موفقیت 39زن مطرح می کنیم . اول این که بسیاری از رای دهندگان گمان می کردند فهرست آنها باید شامل یک مرد و یک زن به طور مساوی باشد. دوم این که رای دهندگان از روی اسم نامزدها نمی توانستند بفهمند که مرد است یا زن ؛ اما فرض سوم و شاید بهترین فرض این گونه تحلیل می کند که شهروندان ژاپنی یک رویکرد عقلایی به انتخابات داشتند. توضیح آن که رای دهندگان نامزدهای زن را به علت این که زنان نسبت به مردان سیاست ، صلح جوتر هستند و آن زمان ، اقتضای یک تغییر سیاسی محافظه کارانه را داشت وانگهی ، همان گونه که دارسی ، ولچ و کلارک اشاره کرده اند سیستم حوزه انتخاباتی متوسط باعث می شود نامزدهای ضعیف بتوانند پیروز شوند. تنها با گذشت یک سال ژاپن سیستم حوزه انتخاباتی وسیع را به سیستم متوسط تغییر داد. در نتیجه نگرانی های سیاستگذاران مبنی بر این که شورا بسیار متنوع بود، تغییر سیستم انتخاباتی با مخالفت سیاستمداران بازنده مثل احزاب کمونیست ، سوسیالیست و زنان روبه رو شد. با افزایش تعداد نواحی ، تعداد نمایندگان هر ناحیه تقلیل یافت ، تعداد کل نواحی به 130 ناحیه با تعداد نماینده محدودتر به طور متوسط میان 3 تا 5نفر در هر ناحیه رسید. همان گونه که انتظار می رفت زنان ژاپنی در این سیستم جدید چندان موفق نبودند. در واقع در طول 18 انتخابات ملی که با حوزه های انتخاباتی متوسط انجام شد، زنان متوسط 2درصد از آرا را کسب کردند. مهمتر از همه این که بیشتر این نامزدهای موفق به عنوان اعضای حزب مخالف به پیروزی دست یافتند. به عبارت دیگر حزب لیبرال دمکرات که برای مدت طولانی بعد از اتمام جنگ بر سیاست ژاپن حکمرانی می کرد، به طور قوی نامزدهای زن را حمایت نمی کرد. در عالم واقع می بینیم حکومت این حزب 10سال به طول انجامید. در حالی که هیچ یک از زنان عضو آن ، منصبی را تصدی نکردند. در سال 1993 یک اختلاف سیاسی حزب لیبرال دمکرات را منشعب کرد و به حکومت 38 ساله آن پایان داد. 8حزب و چندین گروه سیاسی برای اکثریت سیاسی رقابت کردند و یک بار دیگر ژاپن سیستم انتخاباتی خود را اصلاح کرد. این بار به حوزه های انتخاباتی کوچکتر تبدیل یافت که با اکثریت نسبی آرای نمایندگی حاصل می شد. در این نظام ، رای دهندگان می بایست در هر ناحیه یک نفر را برای منصب سیاسی و همچنین نمایندگی در سیستم عمومی آرای نسبی انتخاب می کردند. در انتخابات بعدی (اکتبر 1996 ، و ژوئن 2000) این نظام حاکم بود. تعداد نمایندگان زن در مجلس شورا، در ابتدا از منصب های مبتنی بر آرای نسبی ، افزایش یافت . همانگونه که از آمار کشورهای دمکراتیک دیگر انتظار می رفته است ، رای دهندگان ژاپن منصب های منحصر به فرد را از آن مردان می خواهند؛ در حالی که برای دوری از بینش محافظه کارانه نسبت به عموم ، نمایندگان را با اکثریت نسبی آرا انتخاب کرده اند. این تغییر و انتقال ها را در سیستم انتخاباتی در نظر بگیرید تا به اثری که احزاب سیاسی بر پیشرفت زنان در سیاست داشته اند، اشاره کنیم . ابتدا از حکومت غالب لیبرال دمکرات شروع می کنیم.
انتخابات در دوره حکومت حزب لیبرال دمکرات

در بررسی تاریخی جایگاه حزب لیبرال دمکرات می بینیم این حزب از میان جو داخلی حاکم به عنوان حزب غالب شکل گرفت . با امضای معاهده امنیت ژاپن در سال 1950احزاب مخالف که می توانستند به هم بپیوندند تا حزب لیبرال دمکرات را تشکیل دهند، به طور آشکار از طرف امریکا حمایت می شدند. از این گذشته توسعه اقتصادی هدف ابتدایی مخالفان بود. حزب لیبرال دمکرات توانست از مشارکت بخشهای سیاسی و دولتی و اقتصادی که مایل بودند از سیاست های دوستانه اقتصادی حزب لیبرال دمکرات بهره برداری کنند، حمایت کند. سرانجام توده مردم امکان رشد اقتصادی را تایید کردند. از این رو این حزب بسیاری از نیازهای غالب رای گیری عمومی در آن سالهای حساس را تجربه کرد. هر چند حزب لیبرال دمکرات هرگز به طور جدی هیچ یک از نگرانی های اجتماع را به جز توسعه اقتصادی در نظر نگرفت . پیش از تجزیه و تحلیل نظام لیبرالیسم ، در مورد بررسی موانع خاص که زنان را در سیستم حوزه انتخاباتی متوسط جا گذاشت ، لازم می دانم در مورد ساختار پارلمانی ژاپن بحث کنیم . به طور تخصصی 2دلیل برای انجام انتخابات عمومی لازم است . اول این که حقوق اساسی ژاپن اجازه انحلال کابینه را به نمایندگان مجلس هنگامی که به کابینه رای اعتماد ندهد یا آن را سلب کند، داده است . در غیر این صورت انتخابات هر 4 سال برگزار می شود. جالب است بدانید که فقط یک بار در 20 انتخاب گذشته بعد از سال 1946 نمایندگان ، یک دوره 4ساله کامل را بر سر کار بودند، تمام دوره های دیگر با طرح رای عدم اعتماد مواجه بوده اند. به علت این که انتخابات ممکن است هر لحظه اتفاق بیفتد، تمام نمایندگان صرف نظر از حزبشان در یک حالت آمادگی همیشگی برای انتخابات آینده هستند.

توکیو کواگایی
ترجمه :رضا نیازی شهرکی