گروه فرهنگ و هنر: اخبار رسانهها این روزها از کاهش تمایل مردم جهان به مطالعه حکایت دارد؛ حکایتی که برای مردم ما که پیش از این هم کمتر مطالعه میکردند به دلیل نداشتن معیاری مشخص، از عمق بیشتری برخوردار است.
همین چند روز پیش، خبرگزاری فرانسه از کاهش مطالعه کتاب در میان مردم آمریکا خبر داد و اعلام کرد: بخش مهم این قضیه، آن است که بسیاری از نویسندگان و شخصیتهای فرهنگی در یک سال گذشته بیش از یک کتاب نخواندهاند.
کد خبر: ۱۸۹۸۷۶
این آمار اگرچه از یک سو موجب خشنودی(!) ما میشود که تنها ما نیستیم که کتاب نمیخوانیم، اما از سوی دیگر باعث خواهد شد ما در وضعیت کنونی بمانیم و در جا بزنیم.
در این شرایط، رسیدن به الگویی ملی برای کتابخوانی و مطالعه و استناد به آن برای پرهیز از دادن اطلاعات غلط به مردم، شاید بهترین راهی باشد که بتوان وضعیت کنونی را ارزیابی کرد و به افق بهتری اندیشید. با توجه به اختلاف نظر درباره این که مطالعه چیست و مردم ما چقدر مطالعه میکنند، این روزها بحث محافل رسانهای بر سر این است که آیا میتوان خواندن کتابهای درسی و مذهبی چون قرآن و ادعیه را نیز در زمره ساعات مطالعه قرار داد یا نه.
دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور با استناد به مطالعه قرآن و ادعیه در میان مردم ما بالا بودن مطالعه را یادآور شد؛ به اعتقاد وی، یکی از معیارهای مهم ما در امر مطالعه، همین گرایش مردم به خواندن ادعیه و قرآن است. اما علیاکبر اشعری بدون ارائه دلیل روشنی، خواندن قرآن و ادعیه را در زمره ساعات مطالعه ندانست و از پایین بودن سطح مطالعه در کشور انتقاد کرد. محمود سالاری، مدیرکل دفتر مطالعات فرهنگی وزارت ارشاد نیز با اشاره به این که در تمام دنیا خواندن ادعیه و کتابهای مقدس در زمره ساعات مطالعه قرار گرفته است، این مساله را درخصوص ایران نیز صادق دانست.
به گفته سالاری، از جمله معیارهای پژوهش در حال انجام مطالعه اختیاری نه اجباری و تاکید بر افرادی است که میتوانند مطالعه کنند که از سوم ابتدایی به بعد را شامل میشود. وی بر این نکته کلیدی تاکید دارد: مهم نیست که به این سرانه برسیم. اگر پس از انجام این پژوهش سرانه مطالعه مشخص شد باید کاری کرد که ساعات مطالعه افزایش یابد و این امر در حال حاضر بدون انجام پژوهش هم میتواند به کار گرفته شود. مسوولان پیشین وزارت ارشاد از نشستی سخن میگویند که با حضور جمعی از صاحبنظران و مدیران و کمیسیون ملی یونسکو در محل این مرکز و به بهانه روز جهانی کتاب و کتابخوانی برگزار شد و در آن بر همکاری برای تدوین و تعیین یک شاخص ملی برای مطالعه در کشور تاکید شد.
در این زمینه و در صورت آغاز تلاشها برای تدوین این الگوی ملی میتوان از کنوانسیون 1986 یونسکو در زمینه معیارهای جهانی مطالعه و کتابخوانی هم استفاده کرد.