واژه دلفریب «اقتباس» فقط یک تیتر جذاب است

مستور یکی دیگر از عوامل دوری سینما از ادبیات را فرم گرایی داستان‌ها عنوان کرد و گفت: واقعیت این است که داستان‌ها و رمان‌های ما بیشتر فرم گرا هستند و سینماگران داستان مناسب سینما کمتر در اختیار دارند.
مستور در پایان توصیه‌ای جالب کرد، او گفت: بهتر است نویسنده‌های ما بیشتر فیلم ببینند و سینماگران ما هم وقت بیشتری را به خواندن داستان و رمان اختصاص دهند.

تیتر جذاب برای رسانه ها

مصطفی جمشیدی  که خود از داستان‌نویسان معاصر به شمار می‌رود ‌ مدتی است که در بنیاد سینمایی فارابی مستقر شده تا شاید بتواند با حمایت این بنیاد، اقتباس ادبی را در سینما رونق بخشد. جمشیدی در این باره اعتقادات جالبی دارد، وی واژه اقتباس را برای روزنامه نگاران و برخی سینماگران تیتری جذاب می‌داند. وی معتقد است این ظاهر دلفریب باعث شده که مشکلات کار به معنای واقعی دیده نشود.

جمشیدی با اشاره به این که بسیاری از سینماگران با شنیدن نام اقتباس احساساتی می‌شوند و از آن استقبال می‌کنند، گفت: اما وقتی ماجرا جدی می‌شود،آنها بسختی به اقتباس از ادبیات در سینما روی خوش نشان می‌دهند.

نویسنده «رمان سونات عدن» درباره استقبال نکردن سینماگران از داستان‌های ایرانی به تفاوت فرهنگی در حوزه سینما و ادبیات اشاره کرد و گفت: سینما ابزاری مدرن است که بازگشت سرمایه برایش اولویت دارد، بنابراین برای تهیه کنندگان و کارگردانان مهم است که چه سوژه‌ای را برای روایت در سینما انتخاب کنند تا بازگشت سرمایه آنان را تضمین کند. وی در ادامه گفت: در غرب، سینما با ادبیات  تطبیق یافته است؛ اما در کشور ما این اتفاق رخ نداده و فقط اقتباس به یک واژه بزرگ تبدیل شده است.

جمشیدی در ادامه به اقتباس‌های پنهانی که گاهی در سینما اتفاق می‌افتد، اشاره کرد و گفت: به نظر من بهتر است برای رفع این اقتباس‌ها و رعایت حقوق نویسندگان میز کارشناسی متشکل از سینماگران و نویسندگان در بنیاد سینمایی فارابی تشکیل شود تا اگر اختلافی در این زمینه ایجاد شد کارشناسان این بنیاد اختلاف را حل کنند. 

جمشیدی با یادآوری این که امروزه سینماگران کشور ما با کمبود سوژه برای نوشتن فیلمنامه روبرو هستند و اگر نگاهی به ادبیات دارند به این دلیل است که به یک ایده دست پیدا کنند، گفت: البته این مساله را هم نمی‌توان نادیده گرفت که ادبیات داستانی ما بیشتر تغزلی است و نویسندگان ترجیح می‌دهند بیشتر به مسائل درونی بپردازند به همین دلیل داستان‌های آنها نمی‌تواند سینماگران را راضی نماید. 

فرهنگ سازی ادبیات درسینما

محسن علی اکبری، تهیه‌کننده‌ای که 2 سال پیش بر اساس داستان کوتاه «من قاتل پسرتان هستم» فیلم پاداش سکوت را تهیه کرده بود و سال گذشته هم بر اساس کتاب غیر قابل چاپ فیلم «همیشه پای یک زن در میان است» را مقابل دوربین برد، درباره استفاده از ادبیات داستانی در سینما گفت: فرهنگ ما ریشه در ادبیات دارد و اگر ما تصمیم داریم به سینمایی فاخر دست یابیم، باید به ادبیات توجه بیشتری کنیم.

علی اکبری در ادامه گفت:حوزه ادبیات در کشور ما مظلوم واقع شده است و مردم در دهه‌های اخیر با سینما بیشتر از ادبیات ارتباط داشته‌اند، بنابراین امکان دارد در ابتدای کار مردم کمتر به سینمای اقتباسی روی خوش نشان دهند اما تهیه کنندگان با حمایت مسوولان فرهنگی باید این راه را ادامه دهند تا مردم به این نوع سینما عادت کنند و فیلم‌های اقتباسی هم مخاطبان بیشتری پیدا کند.

علی اکبری در ادامه درباره اقتباس‌های پنهانی که گاهی در سینما اتفاق می‌افتد، گفت: این که یک فیلمساز به یک داستان توجه کرده و از آن در راه فرهنگ‌سازی کشوراستفاده می‌کند و از راه سینما به ترویج آن می‌پردازد، امری پسندیده است؛ اما در کنار این اتفاق خوب نباید حقوق نویسنده نادیده گرفته شود.

تهیه کننده فیلم همیشه پای یک زن در میان است، افزود: من معتقدم اگر اقتباس پنهانی و گاهی ناخودآگاه هم رخ داد، این مساله نباید شکل رسانه‌ای به خود بگیرد و بهتر است در خانه سینما این شبهه و اختلاف حل شود.