تنها در خانه‌

اگر از عهده برنامه‌ریزی و اجرای آن به خوبی برآیید، تنها در خانه ماندن برای فرزندتان هم یک تجربه مثبت خواهد بود و به او در دستیابی به احساس اعتماد به نفس و استقلال کمک می‌کند.

آیا کودک شما آماده است؟

واضح است که یک کودک 5 ساله نمی‌تواند تنها در خانه بماند و یک نوجوان 16 ساله به راحتی از عهده این کار برمی‌آید. اما در مورد بچه‌هایی که بین این سن قرار دارند چه باید کرد؟ فهمیدن این نکته که چه موقع کودک آمادگی لازم برای تنها ماندن در خانه را دارد، مشکل است اما در نهایت این مساله به قضاوت والدین و شناخت آنها از فرزندشان بستگی دارد.

البته شما می‌خواهید نظر خود کودک را هم در این مورد بدانید اما اغلب کودکان در سنی که شما احساس می‌کنید اصلا آمادگی تنها ماندن در خانه را ندارند، به این کار اصرار می‌ورزند یا برعکس بچه‌های بزرگتری که شما مطمئن هستید از عهده کار برمی‌آیند، تمایلی به تنها ماندن در خانه از خود نشان نمی‌دهند. پس چه باید کرد؟

به طور کلی، درست نیست کودکان زیر 10 سال را تنها در خانه بگذارید. اگرچه کودکان تفاوت‌های بسیاری با یکدیگر دارند، اما در آن سن بیشتر کودکان، بلوغ فکری و مهارت کافی برای تنها ماندن در خانه را ندارند.

در مورد منطقه‌ای که در آن زندگی می‌کنید فکر کنید. آیا همسایه‌ای در نزدیکی شما وجود دارد که به او اعتماد داشته باشید و در مواقع ضروری به کمک فرزند شما بیاید؟ یا هیچ یک از آنها را نمی‌شناسید؟ آیا در یک خیابان شلوغ و پرترافیک زندگی می‌کنید؟ یا در منطقه محل سکونت شما جرایم زیادی رخ می‌دهد؟

باید بدانید که در موارد مختلف عکس‌العمل فرزندتان چگونه است. در اینجا تعدادی از سوالاتی که بایداز خود بپرسید آورده شده:

 آیا فرزند شما برای انجام تکالیف مدرسه، کارهای خانه و از این قبیل موارد احساس مسوولیت می‌کند؟

 کودک شما چگونه از عهده شرایط غیرمنتظره برمی‌آید؟ هنگامی که اوضاع بر وفق مرادش نیست تا چه اندازه آرامش خود را حفظ می‌کند؟

 آیا فرزند شما قوانین را درک و از آنها پیروی می‌کند؟

 آیا فرزند شما معیارهای امنیتی را می‌شناسد؟

آیا قادر است از دستورالعمل‌‌های امنیتی پیروی کند؟

 آیا فرزند شما در مورد انواع خطرهایی که ممکن است انجام دهد، قضاوت درستی دارد؟

 آیا فرزند شما کمک‌های اولیه را می‌داند؟

 آیا فرزند شما به حرف‌هایی که در مورد غریبه‌ها می‌زنید، گوش می‌دهد؟

حتی اگر مطمئن هستید فرزندتان تمام موارد بالا را به خوبی انجام می‌‌دهد، عاقلانه است که قبل از
تنها گذاشتن او به مدت طولانی، بگذارید کودک

تنها ماندن را تمرین کند. به مدت 30 دقیقه تا یک ساعت کودک را تنها بگذارید در حالی که خودتان به آسانی در دسترس او و در نزدیکی خانه هستید. وقتی دوباره به خانه بازگشتید در مورد اوقات تنهایی از کودک خود سوالاتی بپرسید و مهارت‌ها و تغییراتی را که ضروری است به او بیاموزید.

چگونگی برخورد با اتفاقات غیرمنتظره‌

نگرانی شما کمتر خواهد شد اگر فرزند شما مهارت‌‌های اولیه‌ای را که ممکن است در مواقع اضطراری لازم شود، یاد بگیرد. عضویت در سازمان‌هایی مانند هلال‌احمر و شرکت در دوره‌های‌ آموزشی این سازمان‌ها که در مدارس برگزار می‌شوند، بسیار مفید است.

پیش از آن که کودک را تنها در خانه بگذارید، مطمئن شوید که او به طور کامل به مراحل امنیتی مسلط است، مراحلی مانند:

 بداند چه موقع و چگونه با پلیس 110 تماس بگیرد و چگونه آدرس صحیح را به تلفنچی بدهد.

 نحوه کار با سیستم امنیتی خانه را بداند، (اگر در منزل از این نوع سیستم‌‌ها دارید)‌ و اگر به طور تصادفی زنگ خطر آن به صدا در آمد چگونه آن را خاموش کند.

 چگونه قفل در را باز و بسته کند.

 روش استفاده از تلفن و تلفن همراه را بلد باشد.

 بداند چگونه چراغ‌ها را روشن و خاموش کند.

 بداند چگونه با ماکروفر کار کند.

در صورت وقوع حوادث زیر چه باید کرد:

 آشپزخانه آتش بگیرد.

 زنگ خطر دود روشن شود.

 زلزله، طوفان، ... بیاید.

 یک غریبه پشت در باشد.

 کسی تلفن بزند و با والدینی که در خانه نیستند کار داشته باشد.

 برق قطع شود.

سعی کنید برای اتفاقاتی نظیر موارد بالا سناریو بنویسید و با کودک خود بازی کنید، به‌طور مثال به تلفن منزل زنگ بزنید و به فرزندتان بگویید که فرض کند شما یک غریبه هستید، دراین‌صورت کودک چگونه پاسخ غریبه را می‌دهد یا از او بپرسید اگر بوی دود از خانه آمد چه می‌کند.

قبل از ترک منزل

حتی بعد از این که دریافتید فرزند شما آمادگی تنها ماندن در خانه را دارد هم، کمی نگرانی خواهید داشت، اما مراحل عملی زیر می‌تواند نگرانی هر دو شما را کاهش دهد.

1 - زمان‌بندی: زمان‌هایی را که می‌‌خواهید با کودک تماس تلفنی داشته باشید برای او یادداشت کنید. شاید بخواهید به محض آمدن او از مدرسه به او زنگ بزنید یا زمان خاصی را در نظر بگیرید تا مطمئن شوید او در خانه و همه چیز مرتب است. در هر صورت زمانی را که برای هر دو شما مناسبت‌تر است انتخاب کنید. مطمئن شوید کودک می‌داند چه موقع می‌تواند به شما تلفن کند و چه موقع شما در دسترس نیستید.

2‌ - قوانین خاص: برای زمان‌هایی که در خانه نیستید قوانین خاصی بگذارید و مطمئن شوید کودک این قوانین را کاملا درک کرده، قوانینی مانند:

 در صورت نبودن شما می‌‌تواند دوست یا دوستانش را به منزل بیاورد یا نه؟

 اتاق‌هایی که در صورت نبودن شما ورود به آنها ممنوع است مخصوصا به همراه دوستان.

 ساعت تماشای تلویزیون و برنامه‌هایی که مجاز به تماشای آنها است.

 قوانین استفاده از کامپیوتر و اینترنت.

‌ قوانین آشپزخانه و پخت و پز (شاید شما بخواهید دست زدن به اجاق گاز و وسایل خطرناک مانند چاقو را ممنوع کنید.)

‌ باز کردن در خانه برای غریبه‌ها.

پاسخگویی به تلفن.

نحوه برخورد با خواهر و برادرهای دیگر.

 به هیچ کس نگوید که در خانه تنها است.

3‌ - تدارکات لازم: مطمئن شوید که ذخیره غذایی و انرژی کافی در منزل دارید. اگر کودک باید داروی خاصی مصرف کند مقدار معین آن را کنار بگذارید، علاوه بر این چراغ قوه را در دسترس قرار دهید که در صورت لزوم از آن استفاده کند. شماره تلفن‌های ضروری مانند شماره خودتان، دوستان یا اقوام نزدیک، اورژانس، پلیس و آتش‌نشانی را یادداشت کرده و در دسترس او قرار دهید. یک لیست از اسامی کسانی که کودک می‌تواند با آنها تماس بگیرد و کارهایی را که می‌تواند هنگام تنهایی انجام دهد، جلو چشم او بگذارید.

 یک ساندویچ کوچک یا یک یادداشت برای او بگذارید تا کودک بداند شما به فکر او هستید.

  یک برنامه مناسب برای سرگرمی کودک در خانه بنویسید.

مطمئن شوید که کانال‌های تلویزیونی که مناسب سن فرزندتان نیستند قفل هستند و کودک به سایت‌های نامناسب دسترسی ندارد.

4 - ضد خطر کردن خانه: مهم نیست کودک شما تا چه اندازه از قوانین پیروی می‌کند، شما باید از امنیت کلی خانه مطمئن باشید. تمام وسایل خطرناک را در جایی دور از دسترس کودک قرار داده یا آنها را از خانه خارج کنید.
وسایلی از قبیل:

 انواع داروها (مخصوصا داروهای دوره‌ای که مقدار زیاد آنها خطرناک است مانند داروهای شربت سینه و ...)

‌ تنباکو

‌کلید اتومبیل

 کبریت و فندک

زمان رفتن

البته کارهای دیگری هم می‌توانید انجام دهید تا این تغییر برای هر دو شما باور‌پذیرتر شود. برای مثال ممکن است شما نوجوان بزرگتر یا دوستی را بشناسید از او بخواهید با کودک شما بماند. هرگز این فرد را «پرستار کودک» صدا نکنید به فرزندتان نگویید این فرد برای این پیش تو می‌ماند که از مصاحبت هم لذت ببرید نه این‌که مراقب تو باشد علاوه بر این می‌توانید از یکی از دوستان همکلاسی‌اش دعوت کنید که در زمان نبود شما به خانه بیاید، البته باید والدین او را از عدم حضور خود در منزل مطلع کنید.

فراموش نکنید که حیوانات خانگی می‌توانند مصاحبان خوبی برای کودک باشند، حتی یک ماهی یا یک همستر کوچک می‌تواند این احساس را در کودک بوجود بیاورد که تنها نیست.

پس آرام باشید با آمادگی کامل و کمی تمرین شما و فرزندتان دیگر نگران تنها ماندن در خانه نخواهید بود.

مهسا قندی‌