رسانه تخصصی، ضرورت جامعه‌

دنیای امروز، دنیای تخصص‌هاست. البته تخصص به معنای امروزی که عبارت از تخصص در زیرشاخه‌های کوچک علوم است. امروز هر یک از رشته‌های دانشگاهی گرایش‌های بی‌شماری دارند که هر روز با پیشرفت علم بر تعداد این گرایش‌ها اضافه می‌شود. دنیای ما، دنیای تخصص‌هاست و دانشمند امروزی برخلاف سده‌های گذشته که دانشمندان در چند رشته صاحب‌نظر بودند، وظیفه‌اش مطالعه بخش کوچکی از یک علم است؛ بخش کوچکی که البته امروز بسیار وسیع و نیازمند مطالعه تخصصی است. در ورزش، هنر، اداره، سینما، چاپخانه‌ها، کارخانه‌ها، بیمارستان‌ها و... هزاران شغل خاص و تخصصی وجود دارد که شاید در همین 10 سال گذشته از آنها خبری نبود و این معلول رشد علم در عصر حاضر است که باعث دگرگونی روش‌های اطلاع‌رسانی می‌شود.

کد خبر: ۱۷۰۴۱۴

با پیشرفت علم و شاخه شاخه شدن آن، نیاز دانشمندان به آزمایشگاه‌های مجزا و کتب مخصوص و وسایل ویژه بیشتر و بیشتر شد.

علوم هر کدام در کنار رشدی که خود داشته‌اند در استفاده دانشمندان علوم دیگر دستخوش تغییر و نوع استفاده خاص شدند. به عنوان مثال کاربرد علم ریاضی در حسابداری شکل ویژه‌ای یافت که با کاربرد آن در معماری و فیزیک بی‌نهایت متفاوت بود. به علاوه حسابداران علم ریاضی را برای رسیدن به اهداف خود در خدمت گرفتند و آنچه می‌خواستند دریافتند و باقی را کنار گذاردند. به همین علت حسابداران فقط کتاب‌های ریاضی مخصوص حسابداری را مطالعه می‌کردند و با بقیه علم ریاضی سر و کاری نداشتند. این نیاز به منابع اختصاصی باعث شده که شرکت‌های نشر کتاب هر کدام تهیه کتاب‌های یک رشته ویژه را به عهده بگیرند، چرا که در دانشگاه‌ها رشته‌ها تفکیک شده بود و هر رشته‌ای برای خودش دانشکده‌ای داشت.

در این میان رسانه‌هایی مثل رادیو و تلویزیون تا سال‌ها می‌توانستند با پخش برنامه‌های علمی، ادبی، فرهنگی و... نیاز مخاطبان خود را برآورده سازند؛ اما پیشرفت علوم و حجم بالای تولید خبر باعث شده رسانه‌های عمومی ظرفیت پرداخت به این مطالب را نداشته باشند. با پیشرفت جوامع مدرن و رشد شهرنشینی رسانه‌های مدرن بسرعت زیاد شدند، رشد کردند و دنیا را به تسخیر خود درآورند؛ اما مساله‌ای که لاینحل باقی مانده بود نه تعداد زیاد کانال‌ها، بلکه مشکل موضوع بود که رسانه‌های عمومی نمی‌توانستند جوابگوی گروه‌های مختلف فکری و سنی یا پاسخگوی نیاز مردمی باشند که تمایل به پیگیری اخبار موضوعات خاص دارند. این گونه بود که رسانه‌های اختصاصی و تخصصی به وجود آمد. در ایران و بعد از انقلاب و با پایان یافتن جنگ تحمیلی لزوم ایجاد رسانه‌های بیشتر و اختصاصی و تخصصی احساس شد. رشد جمعیت، حمله تبلیغاتی غرب و نیاز مردم به کسب خبر منجر به افتتاح شبکه‌های متعدد رادیویی و تلویزیونی شد. اما اگر روزگاری تنها نیاز جامعه راه‌اندازی رادیوهای اختصاصی چون جوان، معارف یا رادیوهای تخصصی چون ورزشی، فرهنگ یا رادیو تهران، رادیو قرآن و رادیو پیام شد، امروز به قدری برای راه‌اندازی رادیوهای تخصصی احساس نیاز می‌شود که به فاصله کوتاهی رادیو صدای آشنا، رادیو گفتگو، رادیو تجارت، رادیو ایران صدا راه‌اندازی می‌شود و دکتر خجسته معاون صدا خبر از راه‌اندازی رادیو بورس در آینده‌ای نزدیک می‌دهد و به نظر می‌رسد بزودی رادیو نمایش و رادیو موسیقی و ... هم راه‌اندازی شود.

به نظر می‌رسد مدیران ارشد رسانه ملی بدرستی نیاز جامعه را تشخیص داده‌اند و تمام همت خود را صرف راه‌اندازی این شبکه‌ها کرده‌اند، اما در کنار این توجه به راه‌اندازی، باید به مخاطب و تولید محتوا و نوع عملکرد این رسانه‌ها هم توجه کرد.

اگر جایگاه این رسانه‌ها در رابطه با مخاطب بدرستی تشخیص داده شود و با این رسانه‌ها برخورد شعاری نشود، قطعا اتفاق مهمی خواهد افتاد که آثار آن در بخش‌هایی از جامعه قابل مشاهده است.

گفتن این نکته ضروری به نظر می‌رسد که بسیاری از اندیشمندان رسانه حتی این تعداد رادیوی تخصصی را هم کافی نمی‌دانند و عقیده دارند مثلا برای کشاورزان هم باید به فکر رادیوی تخصصی بود. علاوه بر این و در کنار این همه رادیوی تازه متولد شده، باید فکری هم برای رادیو سلامت کرد که بشدت نیاز امروز جامعه است و البته در سال‌های اخیر به ساعات پخش آن افزوده شده است.

وقتی رادیویی مثل رادیو گفتگو به این سرعت در جامعه مطرح می‌شود و مخاطب خود را جذب می‌کند و وقتی روزنامه‌ها و مجلات تخصصی بیشترین فروش را در میان دیگر مجلات به خود اختصاص می‌دهند، باید منتظر ماند و دید با افتتاح شبکه‌های تخصصی تلویزیونی چه اتفاقی در جامعه رخ خواهد داد.