بررسی وضعیت بهداشت مدارس سلامت دانش آموزان چند نمره دارد؛

با ورود به محوطه مدرسه نخستین چیزی که توجه را جلب می کند آسفالت های کنده شده و آبخوری های خزه بسته مدارس است

کد خبر: ۱۶۲۰۴

ساعتی بعد آن گاه که زنگ تفریح به صدا درمی آید ، انبوه دانش آموزان با شیطنت های خاص خود از در و دیوار مدرسه بالا می روند. حیاط مدرسه آنقدر شلوغ است که بچه ها جای تکان خوردن ندارند و مرتب با یکدیگر برخورد کرده و به زمین می خورند. ناظم از پشت بلندگو بچه ها را به آرامش فرا می خواند؛ اما فایده ای ندارد. بچه ها از کیف های خود توپ فوتبال ساخته و آن را به یکدیگر پاس می دهند؛ بدون این که کسی ناظر بر رفتار آنها باشد. صدای زنگ ، پایان زنگ تفریح را خبر می دهد و دانش آموزان سریع السیر وارد کلاس می شوند. ترکهایی که پوست دست را قاچ قاچ کرده ، حکایت از نوعی بیماری پوستی در بیشتر دانش آموزان دارد؛ اما دیدن آن دستهای ترک خورده برای معلم تبدیل به یک عادت شده است . آموختن بهداشت و رعایت آن ، یکی از اهداف مدیران و برنامه ریزان مدارس است ؛ اما آموختن این که چه باید کرد تا سالم بود، گویی در مدارس ایران فراموش شده است و دیگر عقل سالم در بدن سالم در مدارس ما مفهوم چندانی ندارد. این مساله بویژه در مدارس شهرهای محروم کشور جلوه گری خاصی دارد که لازم است مسوولان ذی ربط به سلامت دانش آموزان و اختصاص بودجه کافی برای این منظور، توجه بیشتری بکنند. فاطمه محمدی ، مدیر یکی از مدارس ابتدایی دخترانه در این باره می گوید: متاسفانه بودجه ای که آموزش و پرورش در اختیار مدارس قرار می دهد، آنقدر ناچیز است که تقریبا 70درصد مدارس نمی توانند یک مربی بهداشت استخدام کنند و معمولا معاونان مدارس کار نظارت بر امور بهداشتی بچه ها را به عهده دارند؛ در حالی که آنها به دلیل نداشتن دانش لازم نمی توانند به طور دقیق و تخصصی و حتی در حد متوسط، این کار را انجام دهند. او می افزاید: گذشته از بهداشت خود دانش آموزان ، وضعیت سرویس های بهداشتی مدارس نیز بسیار نامطلوب است ؛ چون اکثر ساختمان هایی که در حال حاضر در آن مدرسه تشکیل می شود، بسیار قدیمی است و از روی اصول ساختمان سازی بنا نشده است و یا این که برای تعداد حدود 200دانش آموز ساخته شده است و ظرفیت بیشتر از آن را ندارد؛ بنابراین سرویس های بهداشتی مدارس نمی تواند نیاز 500یا 600دانش آموز را برآورده کند. در سال تحصیلی جدید بدین منظور اقداماتی صورت گرفت و برای زیباسازی مدارس ، بودجه ای در اختیار آنها قرار گرفت ؛ اما این بودجه آنقدر ناچیز بود که حتی 4کلاس را هم نتوانستیم رنگ کنیم ؛ چه رسد به این که بخواهیم به قسمت های دیگر، مثل نوسازی میز و نیمکت و یا تخته سیاه و امکانات دیگر رسیدگی کنیم . وی به تفاوتی که میان مدارس بالا و پایین شهر وجود دارد، اشاره کرده و می گوید: من مدیر یک مدرسه در پایین شهر هستم و به چشم خود می بینم مشکلاتی در مدارس بویژه در زمینه بهداشت برای بچه ها وجود دارد. مثلا برای نوسازی دستشویی و آبخوری ها و میز و نیمکت ها، حتی واکسیناسیون بچه ها، هیچ بودجه ای در نظر گرفته نمی شود؛ اما این مساله در مدارس غیرانتفاعی و بالای شهر خیلی متفاوت است . محمدی تاکید می کند: در مدارس غیرانتفاعی چون بودجه از طریق خانواده ها تامین می شود و مدارس موظف به پذیرش صددرصد دانش آموزان یک منطقه نیستند، در نتیجه تعداد محدودی دانش آموز را با شهریه های بالا ثبت نام کرده و می توانند به بچه ها رسیدگی کنند. در مناطق بالای شهر نیز وضعیت به همین شکل است ، چون وسع مالی خانواده ها خوب است و هم به مدرسه و هم به بچه هایشان خوب رسیدگی می کنند و مانند مناطق پایین شهر با مشکل روبه رو نمی شوند.
مربی بهداشت : مجبوریم با امکانات کم کار کنیم
نگاهی به شکل ظاهری مدارس ، بویژه در مناطق جنوب شهر تهران ، یک مساله را بخوبی نشان می دهد: نداشتن بهداشتیار در مدارس - با وجود چندین هزار فارغ التحصیل بهداشت مدارس از دانشگاه ها، که بیشتر آنها بیکار هستند - نداشتن کمترین امکانات ورزش و بازی ، کثیفی دستشویی ها و آبخوری ها، تخته سیاه های شکسته و رنگ پریده و از طرفی شلوغی بی حد برخی مدارس ، دیگر انگیزه ای برای دانش آموز خسته از تنش های موجود در خانواده ، ایجاد نمی کند. سعیده حسنی ، بهداشتیار مدرسه در این باره می گوید: شاید از معدود فارغ التحصیلان رشته بهداشتیاری مدارس بودم که شانس مشغول شدن در رشته تحصیلی خودم را داشتم . در ابتدای کار، خیلی دلسوزی و تلاش می کردم تا شاید بتوانم کاری برای دانش آموزان انجام دهم ؛ اما متاسفانه کسی با من همکاری نمی کرد و هیچ امکاناتی در اختیارم قرار نمی دادند. چند سال که گذشت ، متوجه شدم هیچ فایده ای ندارد و مجبورم با همین امکانات کم کار کنم . این مربی بهداشت می گوید: در بعضی از مدارس شاید یک متر هم فضای تفریحی برای هر دانش آموز وجود ندارد و مسوولان مدرسه مجبورند کلاسها را دو قسمت کنند و برای هر کدام زنگ تفریح جداگانه به صدا درآورند. در مدارس ما امکانات ورزشی برای بچه ها وجود ندارد. سرویس های بهداشتی پاکیزه نیستند. 90درصد پسران ابتدایی مناطق جنوب شهر دچار بیماری انگل روده هستند که علت آن رعایت نکردن بهداشت در مدرسه و خانواده است . او می افزاید: آنچه گفته شد، فقط درباره بهداشت جسمی بچه ها بود؛ وضعیت بهداشت روحی و روانی آنها چند صدبرابر بدتر است . بیش از 80درصد از دانش آموزان مدارس ، بویژه در سنین نوجوانی ، دچار اختلالات روحی ، پرخاشگری و بیماری های اعصاب هستند؛ اما متاسفانه هیچ کس نه رسیدگی می کند و نه توجه . خانم حسنی درباره تدابیری که در سال جدید برای بهداشت مدارس از سوی آموزش و پرورش اندیشیده شده است ، می گوید: حرکتهای صورت گرفته مثبت است ، اما اصلا کافی نیست . وزارت آموزش و پرورش باید در همه مدارس مربی متخصص بهداشتیار داشته باشد تا بتواند به معنای واقعی به مشکلات دانش آموزان رسیدگی کند. البته باید بودجه اختصاص داده شده به بهداشت مدارس چندین برابر آنچه تاکنون بوده ، باشد و اختیارات لازم را هم به مربیان بدهند.