حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
وقتی تعدادی از کمپانیهای معظم سینمایی نظیر «متروگلدوین مایر» و یا برادران وارنر، به طور انحصاری تولیدات کارتونی خود را در سینماهای امریکای شمالی و سپس در تمام دنیا نمایش میدادند، همین روند را با قدرت و البته با تکیه بر ابتکار و ذوق و سلیقه انیماتورهای کار کشته برای حضور در تلویزیون نیز ادامه دادند.
مهمترین وجه تمایز اما ابتدا در این بود که با فراگیر شدن تلویزیون رنگی شانس تلویزیون برای نمایش کارتونهای محبوب مردم به صورت تمام رنگی بسیار بیشتر از سینما شد. چرا که تلویزیون سیاه و سفید توقعات را برآورده نمیکرد. شاید تاکنون برایتان این سوال پیش نیامده باشد که کارتون غیررنگی چه لطفی میتواند داشته باشد؟
اما این مهم در حال حاضر شاید غیرممکن به نظر برسد چرا که در سالهای ابتدایی دهه 50 بسیاری از کارتونها لاجرم سیاه و سفید توسط گیرندههای خانگی دریافت میشدند. از همینروست که دیگر در ابتدای دهه 60 تلویزیون پخش کارتونها را قبضه کرد و سینما را کنار گذاشت.
البته این درست که کاراکترهای محبوب مردم در دنیای انیمیشن، روی پرده نقرهای لطف دیگری دارد اما به هر حال تلویزیون رنگی دمدست مردم بود و پخش کارتون به یکی از اصلیترین برنامههای کنداکتور شبکهای تلویزیون تبدیل شده بود.
ترفند سینما؛ کارتونهای سینمایی
پخش کارتونهای کمپانی مختلف بهصورت تکراری و متوالی هر چند میتوانست باعث دلزدگی تماشاگر شود، اما این روند به سرعت بخشیدن به تولید کمتر اتفاق میافتاد. همچنین روی آوردن به ستارههای کارتونی بازنشسته و تولید انبوه کارتونی آنها به شبکههای تلویزیونی این امکان را میداد که از تکرار پرهیز کنند و مهمتر از همه خلق کاراکترهای جدیدی بود که پیش از این هرگز در سینما حضور نداشتند.
با تثبیت کمپانی «مارول» خلق قهرمانان «کمیک بوک» و کاراکترهای عجیب و غریب با داستانهای فانتزی برای تلویزیون در قالب سریالهای انیمیشن و کارتونی به مهمترین دغدغه استودیوها تبدیل گردد. «اسپایدرمن» ، «سوپرمن» ، «بتمن» و کاراکترهای دیگر با تلویزیون چهره شدند و پس از آن سینما نیز از آنها استفاده کرد.
اما در کنار این اقدامات، اهالی سینما برای این که فاصله خود را با تلویزیون کم کنند به تولید فیلمهای انیمیشن بلند طی نیمه دوم دهه 60 پرداختند. پیش از این کمتر دیده شده بود که یک فیلم کارتونی یا یک قسمت از سریال انیمیشن فراتر از 50 دقیقه برود. با این حال تبدیل داستانهای قدیمی اما فوقالعاده جذاب (که در سراسر دنیا شنیده یا خوانده شده بودند) در قالب فیلمهای سینمایی کارتونی آغاز گردید.
«سیندرلا»، «هفت کوتوله»، «علاءالدین»، «زیبای خفته» و تعدادی دیگر پیشقراولان فیلمهای سینمایی بلند بودند که همگی به صورت سنتی و
با همان فرمت تولیدی قدیمی ساخته شدند و تماشاگران شدیدا به استقبال فیلمهای سینمایی کارتونی رفتند، اما ساخت انیمیشن بلندمدت آن هم به شیوه سنتی واقعا کاری نفسگیر و پر از مشکل و هزینهبر بود. با وجود این که کیفیت کار بسیار عالی از آب درمیآمد، اما زمان مسالهای مهم بود.
اینجا بود که در اواسط دهه 70، رایانه به نجات سینمای انیمیشن آمد. روندی که باعث شد زمان نیز برای ساخت یک فیلم سینمایی کارتونی دیگر موضوعی پیشپاافتاده تلقی شود... .
مهدی تهرانی
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....