جهش فروش نفت ایران پس از محاصره

با این حال، این اقدام می‌تواند زمینه‌ساز افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی شود. تحلیلگران تأکید دارند ترامپ برای جلب حمایت سایر کشورها در تلاش برای بازگشایی تنگه هرمز دست به چنین اقدامی زده است. همزمان، فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیاء هشدار داده است که ایجاد هرگونه ناامنی برای کشتی‌های تجاری و نفتکش‌های ایران به معنای نقض آتش‌بس خواهد بود و نیروهای مسلح اجازه نخواهند داد هیچ‌گونه صادرات و وارداتی در منطقه خلیج‌فارس، دریای عمان و دریای سرخ ادامه یابد.
برخی کارشناسان نیز معتقدند هدف پنهان ترامپ از این محاصره، وادار کردن چین به نقش‌آفرینی جدی‌تر در بحران ایران است. وانگ ییوی، دیپلمات سابق چینی و مدیر مؤسسه امور بین‌الملل دانشگاه رنمین، می‌گوید: ترامپ توپ را به زمین چین می‌اندازد، چون خود قادر به بازگشایی تنگه هرمز نیست. وقتی آمریکا نمی‌تواند جنگ با ایران را ببرد، تلاش می‌کند پکن را مقصر جلوه دهد.با این حال ترامپ این محاصره را اقدامی تازه برای توقف فروش نفت ایران معرفی کرده است؛ در حالی که طی دو ماهه اسفند و فروردین و در جریان جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، صادرات نفت کشور در وضعیت مطلوبی قرار داشت و حتی افزایش یافت.از نگاه کارشناسان اقتصادی، چین بزرگ‌ترین آسیب‌دیده محاصره است؛ زیرا جریان حمل‌ونقل نفت از تنگه که پیش از درگیری روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه بود، اکنون به ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار بشکه کاهش یافته است؛ جریانی که عمدتا به نفت ایران برای چین مربوط می‌شود.
۹۰ درصد صادرات نفت ایران راهی چین می‌شود و محاصره تنگه هرمز می‌تواند امنیت انرژی پکن را به طور جدی مختل کند؛ موضوعی که تنش میان دو قدرت بزرگ را پیش از دیدار ترامپ و شی جین‌پینگ افزایش داده است.وزارت خارجه چین در واکنشی تند، محاصره را «خطرناک و غیرمسئولانه» توصیف کرده و هشدار داد که این اقدام «تنها بر تشدید و تضعیف آتش‌بس شکننده خواهد افزود.» 
   
درآمد نفتی ایران دو برابر شد
قیمت جهانی نفت برنت پس از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم اسرائیل به ایران و اعمال محدودیت تردد نفتکش‌ها در تنگه هرمز، به بالای ۱۰۰ دلار رفت. اوپک نیز در گزارش جدید خود از افزایش ۵۷ دلاری قیمت نفت ایران در ماه مارس ۲۰۲۶ (اسفند و فروردین) در ایام جنگ رمضان خبر داد و اعلام کرد که قیمت هر بشکه نفت سنگین ایران به ۱۲۴ دلار و ۱۰ سنت افزایش یافته است. همچنین صادرات نفت کشورمان در طول جنگ تحمیلی سوم نه‌تنها کم نشد بلکه افزایش نیز یافت. فروش نفت ایران در برخی روزها حتی به ۲/۲ میلیون بشکه در روز رسید؛ با این حال میانگین صادرات نفت ایران به محدوده ۱.۸میلیون بشکه در روز افزایش یافت در حالی که قبل از آغاز جنگ در محدوده ۱.۵ تا ۱.۶ میلیون بشکه بود.
وال استریت ژورنال در گزارشی با اشاره به این‌که برآوردها حاکی از وجود حدود ۱۶۰ میلیون بشکه نفت و فرآورده نفتی ایران در نفتکش‌های روی آب است، نوشت: ایران با بهره‌گیری از یک استراتژی ذخیره‌سازی شناور، حجم عظیمی از نفت خام و فرآورده‌های نفتی خود را در نفتکش‌های مستقر در آب‌های خارج از خلیج‌فارس انباشته کرده است. این اقدام که با خرید عمده چین همراه شده، به ایران امکان می‌دهد تا توقف صادرات از پایانه نفتی خارک را حداقل تا ماه جولای تحمل کند. این نفتکش‌ها عمدتا در شرق آسیا و آب‌های بین‌المللی دور از تنگه هرمز قرار دارند تا در صورت تشدید تنش‌ها، در دسترس باقی بمانند. بیش از ۹۰ درصد از این حجم عظیم نفتی توسط پالایشگران خصوصی چین خریداری شده است. طبق برآوردها درآمد نفتی کشورمان پیش از جنگ حدود ۳.۲میلیارد دلار در ماه بود که با توجه به قیمت فروش نفت ۱۲۰ دلاری، درآمد ماهانه نفتی کشورمان به حدود ۶.۵ تا هفت میلیارد دلار رسیده است. 
   
عبور نفتکش‌های ایرانی از تنگه هرمز
اکنون پس از گذشت پنج روز از آغاز محاصره دریایی، گزارش‌ها از تداوم عبور کشتی‌ها و نفتکش‌های ایرانی از تنگه هرمز حکایت دارد. اویل‌پرایس در گزارشی نوشت: «از زمان آغاز محاصره آمریکا برای جلوگیری از عبور کشتی‌های مرتبط با ایران، قیمت نفت زیر ۱۰۰ دلار در هر بشکه ثابت مانده؛ اما با توجه به بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی در مهم‌ترین خط کشتیرانی نفت جهان، انتظار نمی‌رود بازارهای آتی نفت هفته آرامی پیش رو داشته باشند.» به‌رغم ادعای فرماندهی مرکزی سنتکام درباره موفقیت عملیات، تردد کشتی‌های غیرایرانی احیا نشده اما چندین شناور با پرچم ایران در داده‌های ردیابی مشاهده شده‌اند که توانسته‌اند از محاصره عبور کنند.الجزیره نیز گزارش داد که با گذشت پنج روز از محاصره، فقط در روز چهارم ۲۰ کشتی تجاری از تنگه هرمز عبور کرده‌اند، در حالی که بیش از ۸۰۰ نفتکش همچنان در خلیج‌فارس متوقف مانده‌اند. داده‌های شرکت کپلر نشان می‌دهد حدود سه تا چهار نفتکش مرتبط با ایران موفق به عبور از تنگه شده‌اند. نشریه تخصصی لویدز لیست نیز اعلام کرده از دوشنبه هفته گذشته تا روز جمعه (دیروز)، دست‌کم هشت کشتی از خط محاصره آمریکا عبور کرده و در حال حرکت به سمت بنادر ایران برای بارگیری نفت هستند؛ موضوعی که با ادعاهای مکرر سنتکام مبنی بر عدم عبور هیچ شناوری در تضاد کامل قرار دارد.
   
فروش نفت ایران ۱.۵برابر شد
ترامپ اعلام کرده بود پس از آغاز محاصره، ایران قادر به انجام هیچ معامله نفتی نخواهد بود اما داده‌های عملی خلاف آن را ثابت می‌کند. تنکر ترکرز گزارش داد که ایران طی چهار روز نخست محاصره ۱۱ میلیون بشکه نفت (روزانه ۲.۷۵ میلیون بشکه) صادر کرده است. بر اساس آمار شرکت‌های رهگیری محموله‌های نفتی، ایران طی ۴۷ روز گذشته پس از حمله ائتلاف آمریکایی-صهیونیستی به طور متوسط فروش ۱.۸میلیون بشکه در روز داشته که حالا ۱.۵برابر شده است.بر اساس گزارش بلومبرگ نیز حدود چهار میلیون بشکه نفت خام ایران به هند رسیده است. این محموله‌ها نخستین واردات نفتی ایران در هفت سال گذشته به شمار می‌رود. در همین شرایط، رویترز گزارش داد شرکت‌های پالایش نفت هند برای تسویه محموله‌های نفت ایران از یوان چین و بانک آی‌سی‌آی‌سی‌آی استفاده کرده‌اند. این بانک مبالغ را مستقیما به صورت یوان به حساب فروشندگان واریز کرده است. 

سومین شکست ترامپ
ترامپ حالا با محاصره دریایی ایران، تلاش خود را برای تحقق آرزوی دیرینه‌اش یعنی توقف کامل صادرات نفت ایران آغاز کرده است. او در دوره قبلی ریاست‌جمهوری نیز پروژه «صفر کردن فروش نفت ایران» را در دستور کار داشت و هر ابزار تحریمی و فشار اقتصادی ممکن را به کار بست اما نتوانست رؤیای خود را محقق کند. کشورمان در آن زمان نیز مسیرهای ناشناخته و متنوعی برای تداوم تجارت نفتی خود ایجاد کرد و حتی در اوج تحریم‌ها رکوردهای جدیدی در صادرات به ثبت رساند.
اکنون ترامپ در دور جدید ریاست‌جمهوری، علاوه بر شناسایی بازیگران تازه در شبکه صادرات نفت ایران و تشدید تحریم‌ها، کوشیده با استفاده از ابزارهای تعرفه‌ای علیه کشورهایی که خریدار نفت ایران هستند، مسیر فروش نفت ایران را سد کند. پس از تجاوز نظامی آمریکا به خاک ایران و آغاز جنگ، کاخ سفید حالا در جریان مذاکرات، دست به محاصره دریایی زده است.با این حال، ایران سال‌هاست صادرات نفت خود را به مسیرهای ساده و خطی محدود نکرده و مجموعه‌ای از سناریوهای چندلایه، پیچیده و قابل‌مانور را برای عبور از تحریم‌ها طراحی کرده است. مسئولان صنعت نفت نیز اعلام کرده‌اند برای شرایط فعلی همانند جنگ ۴۰ روزه گذشته که حتی یک روز صادرات نفت متوقف نشد، راهکارهای لازم در نظر گرفته شده تا فروش نفت به عنوان یکی از منابع مهم درآمدی کشور ادامه یابد. به عبارت دیگر، شمارش معکوس برای سومین شکست ترامپ در پروژه صفر کردن صادرات نفت ایران آغاز شده و این شکست به‌زودی در امتداد ناکامی‌های قبلی در تشدید تحریم‌ها و جنگ تعرفه‌ای ثبت خواهد شد.