مرزبان سینمای دینی

هشتم اسفندماه یادآور کوچ ابدی سینماگری است که نامش با قصص قرآنی و دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی گره خورده. فرج‌الله سلحشور، کارگردانی که نه‌تنها در فرم و محتوا بلکه در زیست شخصی و حرفه‌ای خود نیز استانداردهای متفاوتی از هنرمند متعهد را به نمایش گذاشت.
کد خبر: ۱۵۴۴۵۴۸
نویسنده علیرضا سربخش | تحلیلگر مسائل فرهنگی
 
مرحوم سلحشور از معدود چهره‌های سینمایی بود که دلسوزی و حساسیت نسبت به مضامین دینی را با وسواسی فنی درآمیخته بود.برخلاف برخی تصورات که آثارمذهبی رابه ساده‌انگاری متهم می‌کنند،اوباراه‌اندازی کارگاه‌های فیلمنامه‌نویسی (مانند آنچه در تبیان شکل داد)، سوژه‌های قرآنی را پیش از تولید، چکش‌کاری می‌کرد تا محصول نهایی از منظر محتوایی قابل دفاع باشد. او معتقد بود روایت کلام‌الله مجید باید با کیفیتی قابل‌باور به تصویر کشیده شود و همین نگاه، آثار او را از مرزهای ایران فراتر برد. 
یکی از برجسته‌ترین وجوه شخصیت سلحشور، پاکدستی و حساسیت افراطی او نسبت به بیت‌المال بود. در دورانی که پروژه «ایوب پیامبر» را در بنیاد مستضعفان پیش می‌برد، برای آن‌که زیر بار باج‌خواهی افراد سودجو نرود و اصول اعتقادی‌اش را قربانی مصلحت‌های مالی نکند، حتی به مسافرکشی روی آورد. این روایت تکان‌دهنده نشان می‌دهد او حاضر بود سختی معیشت را به جان بخرد اما امتیازی خلاف ارزش‌هایش به کسی ندهد. حتی زمانی که سریال «مردان آنجلس» (اصحاب کهف) با اقبال عمومی مواجه شد و مردم تمایل به کمک‌های مالی شخصی داشتند، تمام این حمایت‌ها را به سمت مجاری قانونی و شوراهای نظارتی هدایت کرد تا شائبه‌ای در سلامت مالی پروژه‌ها ایجاد نشود. 
اما شاید مهم‌ترین میراث سلحشور، نفوذ استراتژیک آثارش در منطقه بود. سریال «یوسف پیامبر» چنان تأثیری در جهان اسلام گذاشت که موازنه‌های فرهنگی را تغییر داد. روایتی وجود دارد که وقتی الجزایر قصد ساخت اثر سینمایی مشترکی با ایران داشت، سعودی‌ها با پیشنهادی وسوسه‌انگیز (دو تا سه برابر هزینه فیلم) تلاش کردند مانع حضور کارگردانان ایرانی شوند. شرط آنها تنها یک چیز بود: «نگذارید ایرانی‌ها این فیلم را بسازند». اما محبوبیت سلحشور و اعتماد به سینمای دینی ایران چنان بود که کشورهایی مانند ترکیه برای خرید حق پخش (رایت) هر اثر مذهبی ایرانی اعلام آمادگی می‌کردند. این همان قدرت نرمی بود که سلحشور بدون هیاهوی رسانه‌ای برای کشور به ارمغان آورد. 
پایان زندگی این هنرمند نیز با گمانه‌زنی‌هایی درباره «شهادت‌گونه» بودن مرگش همراه است. سفر او به عراق به‌عنوان داور و صاحب‌نظر هنری، همزمان با حضور نیروهای آمریکایی بود. نزدیکان و همکاران او بر این باورند که سلحشور در این سفر، به دلیل مواضع صریح انقلابی‌اش، هدف اقدامات بیولوژیک یا شیمیایی دشمن قرار گرفت‌ چراکه پس از بازگشت، بیماری سخت و ناگهانی بر او چیره شد. با این حال، او حتی در بستر بیماری نیز دغدغه ساخت سریال «حضرت موسی» را رها نکرد و تا آخرین لحظات، در تلاش بود صداوسیما رامتقاعد کند که کیفیت فنی را فدای کمبود بودجه نکنند. 
امروز در غیاب او، گرچه جای خالی آثار فاخر تاریخی_مذهبی احساس می‌شود اما پروژه‌هایی نظیر «سلمان فارسی» نشان ازتداوم راهی داردکه سلحشور یکی ازهموارکنندگان اصلی آن بود.اوبااخلاص وتعهدی مثال‌زدنی ثابت کردکه می‌توان با تکیه بر متون مقدس، آثاری خلق کرد که هالیوود را در زمین خودی_ یعنی جذب مخاطب جهانی_ به چالش کشید. 
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها