سلطان دوبله ایران

به گزارش جام جم آنلاین منوچهر والی زاده که از نیمه دوم دهه 30 به واسطه برادر بزرگترش پرویز والی زاده وارد صحنه تئاتر شده بود، ابتدا به شکل غیر رسمی همکاریهایی با رادیو و دوبلاژ در برنامه های تحت مدیریت پرویز بهادر داشت، همکاریهایی جزیی در حد افکت دادن، گفتن تک کلمه و گاهی بیان تک جمله، نظیر گویندگی در حد یک خط در فیلم ایتالیایی نرون به مدیریت پرویز بهادر. اما دعوت رسمی و حرفه‌ای والی زاده به عرصه دوبله و گویندگی در سال 1338 و از طریق منصور متین و بر سر صحنه‌ای از تئاتر که والی زاده در آن نقش یک گدا را بازی می‌کرد، انجام شد و پس از مدتی نیز به علی کسمایی معرفی و در ادامه، مسیر گویندگی در دوبله را با جدیت پیگیری و متعاقبا بطور رسمی به رادیو نیز وارد شد. در ادامه مسیر هنری‌اش، همزمان با گویندگی در دوبله و رادیو، حضور در سینما، تلویزیون و ادامه تئاتر حرفه‌ای را با گروه های تئاتری مختلف مانند تئاترهای «لاله زار»، تئاترهای «پارس»، «نصر» و ... پی گرفت. 

ویژگیهای هنری منوچهر والی زاده

منوچهر والی زاده بی شک از تاثیرگذارترین هنرمندان صداپیشه و صدابازیگر و خاطره ساز برای چند دهه بوده که صدای جوان و گرم و صمیمی، بیان آرامش بخش و همچنین حالات پرشور او در گویندگی به جای شخصیتهای مختلف فیلمها و سریالها و انیمیشن ها و نمایش های رادیویی، و در اجراهای رادیویی و تلویزیونی و گاهی در صحنه نمایش و بازیگری تاثیر غیر قابل انکاری بر ذهن ما مخاطبان و دوستداران هنرهای نمایشی بر جای گذاشته است.  

منوچهر والی زاده که در انبوهی از آثار سینمایی و تلویزیونی خارجی و ایرانی، برنامه های رادیویی و نیز برخی انیمیشن ها و حتی چند مستند صداپیشگی کرده، تنوع نقش و لحن قابل توجهی از خود نشان می داد، چه با نقشهای مثبت که بیشتر از سایر نقشها از ایشان دیده شده، و چه با نقشهای منفی که هنرمندانه از عهده آنها برآمده و چه نقشهای کمیک، فانتزی و سایر نقشها و حالات؛ بر خلاف تصور اولیه که به نظر می رسد والی زاده در گویندگی صداسازی نمی‌کرده و فقط رئال‌گو بوده، اما رجوع به دوبله‌هایی از ایشان نظیر کارتون «عصر حجر»، فیلم «گرسنگی» (فیلم اسکاندیناویایی محصول 1966) و فیلم «گوپی سرخ دست» (یکی از شاهکارهای ژاک بکر) تایید کننده توانایی ایشان در صداسازی و خلق تیپهای مورد نیاز در گویندگی بوده است.

منوچهر والی زاده به زیبایی توانست در گویندگی دوبلاژ در بازتاب دادن نقشها و شخصیتها، ظرافتهای رفتاری شخصیتهای منحصر به فرد را در آثاری چون «گوپی سرخ دست» و «گرسنگی»، روحیه مبارزه طلبی و حقگویی و عدالت خواهی را برای رییس علی دلواری در «دلیران تنگستان»، آدم بیگ در «روزی روزگاری»، «مارتینوس» در «مردان آنجلوس»، میرزا اسماعیل جنگلی در «کوچک جنگلی»، نوه خوجه ممد در «شیلات»، رزمنده در «دکل» و «دیده بان»، روحیه سلحشوری را برای ادیسه در یکی از فیلمهای «اودیسه»، مت مورگان ( با بازی کرگ داگلاس) در «آخرین قطار گان هیل»، کواشینگ در «جنگجویان کوهستان»، شین در یکی از دوبله های فیلم «شین»، تام کروز در «آخرین سامورایی»، بتمن در «آغاز بتمن»، شخصیت کاریزماتیک و مبارز و اصلاح گرای استاد ماتسونومی را در سریال «داستان زندگی»، شخصیتهای شرور را در فیلمها و سریالهایی همچون «بدل» (با بازی چنگیز وثوقی)، در «جمیل» (با بازی رضا صفایی پور)، در «بلوف» (با بازی رضا رویگری)، رییس تشکیلات مخوف گارد آهنین در «کمیسر انتقام می گیرد»، «مرغ حق» و «باغ گیلاس» (با بازیهای دانیال حکیمی)، شخصیتهای جوان اول خوش قلب اما پرچالش را در سریالها و فیلمهایی نظیر «سنگ و شیشه»، «عقیق»، «گل سرخ»، «گریز از مرگ»، «خوش خیال»، «تازیانه بر باد»، «سرای ابریشم»، «بازمانده»، فراز و نشیبهای شخصیتهای پیپ و مایکل اسکافیلد را در «آرزوهای بزرگ» و «فرار از زندان»، شخصیت برادر نگران و دلسوز ونسان ون گوک را در «شور زندگی»، کشیش دوست داشتنی را در «پزشک دهکده»، و شخیتهای کمیک را در آثاری چون مجموعه فیلمهای «پلیس بورلی هیلز» (با بازیهای ادی مورفی) و دوست مدیر کل در سریال «مدیر کل» منعکس کند؛ در اجراهای گرم و صمیمی رادیویی و گاهی تلویزیونی حضور داشته باشد، در طنزپردازیهای رادیویی «صبح جمعه با شما» و تلویزیونی «تهران ساعت بیست» موفق باشد، در نقشهای جدی و طنز ایفای نقش کند، آنونس فیلم ایرانی دوست داشتنی «ماموریت» را در دهه شصت بگوید و ... .

صفی طولانی و خاطره انگیز از نقش آفرینی های زنده یاد والی زاده در دوبلاژ

سخن گفتن در مورد ماندگارترین صدابازیگری های منوچهر والی زاده در دوبله کاری بسیار دشوار است، زیرا که ماندگاری و خاطره انگیزی صدای ایشان در دوبله در تعداد انبوه و متنوعی از فعالیتهای هنری ایشان برای چند دهه در ذهن ها نقش بسته است. اما به اختصار می توان به دوبله در فیلمها و سریالهای خارجی مانند: «مردی برای تمام فصول»، «شین»، «شور زندگی»، «پلنگ صورتی»، «گرسنگی»، «گوپی سرخ دست»، مجموعه فیلمهای «پلیس بورلی هیلز»، «آرزوهای بزرگ»، «سالواتوره جولیانو»، «پدرخوانده 2 و 3»، «آغاز بتمن»، «آخرین قطار گان هیل»، «ماجرای نیمروز»، «همسایه خوب برای سام»، «بیگانگان در ترن»، «زوربای یونانی»، «آرواره ها»، «فرانکشتاین جوان»، «میهن پرست»، «شاه لیر»، «گروه تعقیب»، «ژرفا»، «در برابر باد»، «رویای سبز»، «در برابر آینده»، «شمال 60»، «پیشتازان فضا»، «رودخانه برفی»، «قدرت و ایمان»، «رودخانه سرخ»، «بچه های واکسی»، «ذهن زیبا»، «مسیر سبز»، «هفت سامورایی»، «مردی پشت ابر»، «داستان زندگی» (هانیکو)، «سالهای دور از خانه» (اوشین)، «جنگجویان کوهستان»، «پوآرو»، «شرلوک هولمز»، «ماجراهای شرلوک هولمز»، «فرار از زندان»، «پزشک دهکده»، «مدیر کل»، «سرای ابریشم»، «مردان خشن»، «کومانچروها»، «آخرین سامورایی»، «گوشه گیران آلتونا»، «دیوار» و ... اشاره کرد. همجنین در مورد فیلمها و سریالهای ایرانی می توان از آثاری چون: «دلیرستان تنگستان»، «هزاردستان»، «ای ایران»، «در مسیر تندباد»، «شیلات»، «کوچک جنگلی»، «خوش خیال»، «روزی روزگاری»، «خورشید شب»، «سنگ و شیشه»، «تازیانه بر باد»، «دکل»، «دیده بان»، «عقیق»، «گل سرخ»، «خواستگاری»، «پهلوانان نمی میرند»، «مرغ حق»، «باغ گیلاس»، «کشتی آنجلیکا»، «گرگها، پدربزرگ»، «سراب»، «مرگ پلنگ»، «زرد قناری»، «ماموریت آقای شادی»، «قانون»، «ریشه در خون»، «بهار در پاییز»، «مقاومت»، «بلوف»، «مردان آنجلس»، «مریم مقدس» و ... نام برد. یکی از معروفترین و محبوبترین آثار استاد والی زاده در دوبله کارتون و انیمیشن، کارتون «لوک خوش شانس» بود که با مهارت و خلاقیتی فوق العاده، آن را برای بسیاری شیرین و خاطره ساز کرد؛ اما از دیگر صداپیشگی های ایشان در انیمیشن می توان از «عصر حجر»، «دنیای قشنگ شارلوت»، «مهاجران»، «بچه های مدرسه والت»، «آرزوهای بزرگ»، «داستان اسباب بازی» و ... نام برد. از صداپیشگی های ایشان به جای بازیگران مطرح خارجی و داخلی می توان به بازیگران خارجی نظیر: کرگ داگلاس، تونی کورتیس، رایان اونیل، استوارت ویتمن، جورج کلونی، رابرت دنیرو، مونتگومری کلیفت، رابرت واگنر، ویل اسمیت، استیو مک کوئین، ارول فلین، ترنس هیل، کلینت ایستوود، نیکلاس کیج، ادی مورفی، تام هنکس، هریسون فورد، مل گیبسون، راسل کرو، تام کروز، ... و بازیگران ایرانی همچون: رضا رویگری، محمود جوهری، جمشید هاشم پور، آتیلا پسیانی، امین تارخ، محمود جعفری، اسماعیل محرابی، عبدالرضا اکبری، بهزاد رحیم خانی، محمد صالح علا، آرش تاج، محمود دینی، زکریا هاشمی، دانیال حکیمی، جلیل فرجاد، خسرو امیرصادقی، رضا صفایی پور و ... اشاره کرد.

والی زاده در بازیگری و اجراهای رادیویی و تلویزیونی

زنده یاد منوچهر والی زاده در بازیگری تئاتر، سینما و تلویزیون نیز دارای سابقه زیادی بود و برای چند دهه در این عرصه ها حضور داشت؛ از بازی در تئاترهای لاله زار و پارس و نصر و ... در قالب نقشهای متعدد و متنوع گرفته تا بازی در سریالهای تلویزیونی نظیر «خانه در آتش»، «فراق»، «تلخ و شیرین»، «خانه بخت»، «همه از یک خانواده» و بازی در برخی فیلمهای سینمایی چون «شریک زندگی»، برخی تله فیلمها، برنامه های نمایشی آموزشی گروه خانواده تلویزیون، برنامه های تلویزیونی طنز مانند «تهران ساعت بیست» و «جدی نگیرید» و نمایشهای مناسبتی مخصوص تحویل سال نو در دهه هفتاد در کنار شماری از دیگر هنرمندان طناز و ... . حضور ایشان در برنامه رادیویی پرطرفدار «صبح جمعه با شما»، صدابازیگری در نمایش های رادیویی نظیر «کارگران» در کنار محمود قنبری و به کارگردانی پرویز بهادر، اجراهای شیرین و پرشور در رادیو، اجرای گرم و صمیمی و دلچسب در برنامه وزین «سینما و دوبله» و داوری مسابقه «جادوی صدا» از دیگر یادگارهای استاد والی زاده هستند. منوچهر والی زاده، این هنرمند دوست داشتنی و گوینده توانمند، سرانجام در اول اسفند ماه 1403 از میان ما رفت، در حالیکه یاد و نام و هنرش برای ما جاوید و ماندگار خواهد بود، روحش شاد و یادش گرامی.