تحول آموزش‌ و‌ پرورش

پس از انقلاب، کشور با نیاز جدی به تربیت نیروی متخصص در حوزه‌های پزشکی، مهندسی، فنی و کاردانش مواجه بود. در دهه ۵۰ و اوایل دهه ۶۰، ایران به‌دلیل کمبود پزشک متخصص ناچار به جذب پزشک از کشورهایی مانند هندوستان، بنگلادش و پاکستان بود. اما اصلاح ساختار آموزشی و تغییر نگرش در نظام تعلیم و تربیت باعث شد طی یک دهه، کشور نه فقط از واردکننده پزشک بی‌نیاز شود، بلکه امروز از نظر توان علمی پزشکی، پزشکان برجسته و شناخته‌شده‌ای در سطح جهان داشته باشد. این دستاورد، حاصل سرمایه‌گذاری بلندمدت در آموزش‌و‌پرورش است.
از دیگر نتایج مهم پس از انقلاب، هم‌راستا شدن آموزش‌های عمومی با نیازهای واقعی جامعه بود. توزیع رشته‌های تحصیلی براساس نیازهای فنی، پزشکی و مهندسی کشور انجام شد و همین موضوع به توسعه متوازن رشته‌های فنی‌وحرفه‌ای و کاردانش انجامید. امروز حدود ۴۷ درصد دانش‌آموزان کشور واردهنرستان‌ها و شاخه‌های فنی‌وحرفه‌ای می‌شوند و مهارت‌های عملی لازم برای ورود به بازار کار را فرامی‌گیرند.
یکی دیگر از دستاوردهای مهم پس از انقلاب، گسترش سوادآموزی در سراسر کشور است. پیش از انقلاب، نرخ بی‌سوادی در جامعه حدود ۴۰ درصد بود اما پس از انقلاب و با اجرای گسترده طرح‌های سوادآموزی و آموزش همگانی، این نرخ در برخی سال‌ها به مرز صفر نزدیک شده است.
در کنار این تحولات، آموزش عمومی در مقاطع دبستان و متوسطه اول و دوم نیز رشد قابل‌توجهی داشته است؛ به‌گونه‌ای که ترک‌تحصیل و بی‌سوادی عملا جرم‌انگاری شده است. توسعه مدارس، بهبود تجهیزات آموزشی و گسترش عدالت آموزشی ازجمله اقدامات مهم سال‌های اخیر به‌شمار می‌رود. امروزه تعداد مدارس غیر‌استاندارد به ‌حداقل رسیده و حتی در دورافتاده‌ترین مناطق، مدارس تک‌نفره یا چندنفره برای جلوگیری از دشواری رفت‌وآمد دانش‌آموزان ایجاد شده است. ارتقای سطح علمی معلمان نیز از دیگر دستاوردهای نظام آموزشی پس از انقلاب است. حداقل مدرک تحصیلی معلمان به کارشناسی رسیده و گرایش به مقاطع بالاتر مانند کارشناسی‌ارشد افزایش یافته است. این ارتقای علمی موجب شده محتوای کتب درسی کارشناسی‌تر، کاربردی‌تر و متناسب‌تر با نیازهای زندگی امروز، ازجمله آشنایی دانش‌آموزان با فضای مجازی و الزامات دنیای جدید، تدوین شود.