میزگرد جام جم با نمایندگان تشکل های مختلف دانشجویی پلی میان ملت و دولت

این نکته قابل تاکید است که دانشگاه و دانشگاهیان در تمام دوره ها در نوک پیکان تغییر و تحولات اجتماعی حضور داشته اند و در گام اول این تغییر و تحول را در فضای دانشگاه باید ایجاد کرد. ورود به فضای انتخاباتی و به عبارت دیگر آماده سازی جامعه برای حضور فعال و پویا در انتخابات نیز به عنوان یک هدف مهم قابل توجه بوده است. بی گمان این مهم حاصل نمی شود مگر با ایجاد فضای رقابت سیاسی سالم در دانشگاه ها.

به عنوان پرسش دوم از نمایندگان تشکل های دانشجویی این مورد را مطرح می کنیم که با توجه به مولفه هایی که هر یک از نمایندگان برای یک رقابت سیاسی سالم ذکر کردند چگونه می توان محیط دانشگاه را برای رقابت سیاسی سالم و مواجهه هر چه بهتر و آگاهانه با مساله انتخابات آماده کرد؛
طوسی، دبیرکل انجمن اسلامی دانشجویان مستقل در خصوص این سوال می گوید: جریان دانشجویی که به عنوان قشر فرهیخته جامعه به عامه مردم معرفی شده است ، باید در اولویت برنامه های خود شفاف سازی فضای انتخابات براساس گفتمان انقلاب اسلامی و شیشه ای کردن فضا از لحاظ معرفی دیدگاه های فکری نامزدهای انتخابات قرار دهد.وی افزود: «تشکل های دانشجویی باید همانند آینه تخت عمل کنند و همه چیز را آن گونه که هست نشان دهند، نه این که در بعضی از موارد کوچک نمایی کنند و بعضی از شاخص ها را بزرگنمایی کنند. تشکل های دانشجویی باید با انجام برنامه های متفاوت ، سطح آگاهی و بینش قشر دانشجو و به تبع آن سطح آگاهی اجتماعی مردم و بینش عمومی را بالا ببرند. دبیر انجمن اسلامی دانشجویان مستقل در خصوص راهکارهای عملی گفت: تشکل های دانشجویی می توانند از طریق رسانه و تریبون های خود و سایت های خبری که دارند، افرادی را که نزدیک به گفتمان انقلابی عمل می کنند را در مقابل دانشجویان حاضر کنند تا روحیه پرسشگری و آگاهی سازی در فضا گسترش یابد. با ایجاد فضاهای خاص ، مبانی و اصول تفکر صحیح و اسلامی را تبیین کرده و در اختیار فضای دانشگاه قرار دهند و برای آشنایی دانشگاهیان زمینه ای را فراهم کنیم تا افرادی که با مبانی فکری و مصداق و معیارهای اسلامی و انقلابی تطابق دارند و تریبون های متنوعی که وجود دارد به بیان دیدگاه های خود بپردازند و از سوی دیگر افرادی را که در پی ایجاد تنش در فضای انتخابات هستند و هدفی جز شانتاژ و به چالش کشیدن فضای رقابتی ندارند به دانشجویان معرفی کنیم.
طوسی تاکید کرد: به نظر من تشکل های دانشجویی بهترین تریبون برای شفاف سازی براساس گفتمان انقلاب هستند و عموم جامعه هم در حرکات سیاسی به جامعه دانشگاهی نگاه می کنند. موسوی ، نماینده بسیج دانشجویی نیز درخصوص این سوال گفت : جریان شناسی دقیق ، تبیین جریانات سیاسی مختلف برای مردم و ارائه تاریخچه ای از سوابق نزدیک احزاب و گروه های سیاسی را از اولویت های اساسی و اصلی می دانم. وی تاکید کرد: وارد شدن به تبیین مصادیق را از وظایف جنبش دانشجویی نمی دانم. به نظر من مساله مهم و وظیفه اصلی جنبش دانشجویی، ادبیات سازی در انتخابات است ، یعنی این که جنبش دانشجویی، به انتخابات به عنوان کل نگاه کند و پیگیری مطالبات مردم را به عنوان دغدغه اصلی خود در نظر داشته باشد.مسوول بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق (ع) تصریح کرد: تشکل های دانشجویی باید فضای انتخاباتی را نسبت به ارزشها کنترل کنند و افرادی را که به گونه صحیح وارد شده اند و در چارچوب عمل می کنند، صرف نظر از این که رای می آورند یا خیر مورد تشویق قرار داده و افرادی که با ارزشهای منفی وارد می شوند را مورد مواخذه قرار دهند.موسوی گفت : به نظر من مساله مهم بعدی ، مساله شاخص سازی است . جنبش دانشجویی می تواند با توجه به وزن خود برخی از این شاخص ها را معین کند. همچنین جنبش دانشجویی می تواند پرسش های خاصی را طراحی کند و نامزدهای مختلف را مورد پرسش قرار دهد تا در مراحل بعد در مطالبه گری با قدرت بیشتری وارد شود. نقاشی، دبیر انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران نیز گفت: با بررسی 3 مولفه اصلی برای برگزاری انتخابات سالم، به این پرسش پاسخ می دهم ، این 3 مولفه، مولفه های اساسی در برگزاری انتخابات هستند و در صورتی که این 3 مولفه در فضای سیاسی وجود داشته باشند، می توان از نیروهای فعال سیاسی انتظار بیشتری داشته باشیم که در فضای انتخابات حضور داشته باشد.این که ما مساله انتخابات را به عنوان یک تکلیف بر افرادی که در جامعه هستند، وضع کنیم به نظر من مشارکت زا نخواهد بود. نقاشی افزود: فردی که در انتخابات حاضر می شود باید احساس موثر بودن داشته باشد و باید بداند افرادی که با شعارها و معیارها و دیدگاه های سیاسی او همبستگی و تشابه دارند در انتخابات حضور می یابند. دوم ، اطمینان داشته باشد درصورتی که منتخبان امر به مجلس وارد شوند، بتواند منشا اثر و تحول و تغییر باشند و این مساله باید وجود داشته باشد. این که ما بخواهیم به صورت تکلیف و دستوری با حق شهروندی انتخابات برخورد کنیم ، کارساز نیست. اگر انتخابات را به عنوان یکی از عوامل تحکیم مردم سالاری و دموکراسی بدانیم، وجود نهادی که نظارت و اجرای انتخابات مجلس به عهده آن است، بسیار مهم است. از نظر بنده یکی از عواملی که باعث پایین آمدن مشارکت عمومی شده است ، رویکرد شورای نگهبان در تایید صلاحیت و... و به عبارتی نظارت استصوابی آن است.

رقابت سیاسی سالم منصوری دبیرکل جامعه اسلامی دانشجویان 2 مولفه اصلی و اساسی برای شکل گیری و ایجاد رقابت سیاسی سالم را آزادی و آگاهی تبیین و تاکید می کند: به برکت انقلاب اسلامی مولفه آزادی از 3 دهه اخیر ایجاد شده و قاطبه حداکثری انتخابات با آزادی کامل بوده و فشارها و ناهنجاری های احتمالی بر آزادی مردم تاثیر نداشته است. جنبه بعد که آگاهی است باید از سوی تشکل های دانشجویی پررنگ شود و هرآنچه برای افزایش سطح آگاهی و معرفت جامعه نیاز است ، محقق شود. این فعال دانشجویی افزود: قطعا انتخابات و رقابت سیاسی سالم در فضای سیاسی سالم صورت می گیرد. مولفه ها و محورهای فضای سیاسی سالم باید از سوی نظریه پردازان سیاسی شناسایی و جهت عملی شدن معیارهای کیفی تلاش شود. محسن منصوری عامل موثر بعدی در شکل گیری فضای رقابت سیاسی سالم را مساله شاخص ها و مولفه هایی دانست که رقابت بر سر آن شکل می گیرد. اگر رقابت بر سر معیارها و اهداف باشد، قاعدتا رقابت منصفانه خواهد بود. این نکته قابل تاکید است که رقابت نباید بر سر اشخاص باشد بلکه باید بر معیارها، اهداف ، آرمان ها و برنامه ها باشد که تنها در این صورت است که رقابت سازنده خواهد بود و گفتمان شایسته سالاری حاکم خواهد شد. دبیر جامعه اسلامی دانشجویان مهمترین عامل در برگزاری یک رقابت سیاسی سالم را تقوای سیاسی نام برد و افزود: این مهم عاملی نیست که بتوان در کنفرانس ها یا سمینارها آن را به دست آورد بلکه تنها با تربیت سیاسی صحیح افراد می توان این امر مهم را ایجاد کرد. وی خاطرنشان کرد: در عرصه انتخابات باید نگاه ملی را حاکم کرد، نه نگاه بومی و به دلیل همین نگاه بومی است که بعضا در مواردی دچار آسیب می شویم. منصوری ارتباطات منطقی گروه های رقیب را در روند برگزاری انتخابات بسیار موثر دانست و تاکید کرد: گروه های رقیب باید ارتباط منطقی و مکمل با یکدیگر داشته باشند و از نگاه های مغرضانه به یکدیگر پرهیز کنند.دبیرکل جامعه اسلامی افزود: در بستر یک رقابت سیاسی باید رقابتی تخصصی هم وجود داشته باشد ، رقابت در موارد تخصصی موجب می شود تا دغدغه ها را در موضوعات متفاوت شناسایی و براساس این دغدغه ها عمل کنیم.

این مساله در چند دهه اخیر، از جمله مواردی بوده است که بر مشارکت مردم و نیروهای سیاسی موثر است. با بازگشت به متون قانونی و مراجع چهارگانه به این نتیجه می رسیم که نظارت استصوابی موضوعی حقوقی نیست و به نظر من این امرغلبه سلیقه بر قانون است. نقاشی، رسالت دیگر جنبش دانشجویی را آموزش های موثر و اطلاع رسانی به رای دهندگان بیان کرد و افزود: اکنون در جامعه ما به دلیل نبود تشکل های قوی مدنی و منسجم، درخصوص آموزش های مدنی و اطلاع رسانی مشکلاتی داریم. جامعه ای می تواند فرد اصلح را انتخاب کند که آموزش های لازم را دیده باشد. دبیرکل جامعه اسلامی دانشجویان نیز در بیان راهکارهای ایجاد فضای رقابتی سالم در دانشگاه ها گفت : برای این که تشکل های دانشجویی ، کارکرد مطلوب خود را داشته باشند، باید تفاوت های تشکل دانشجویی را یک حزب سیاسی بدانیم . باید جریان شناسی دقیقی داشته باشیم و نقش دانشجویان را در تصمیمات سرنوشت ساز بررسی کنیم. دلایل افول و دلایل قوت گرفتن مجموع دغدغه های دانشجویی را بدانیم تا فضایی سالم در فعالیت های دانشجویی ایجاد کرده و به تبع آن در جامعه تسری دهیم.از آنجایی که گفتمان هایی از سوی جنبش دانشجویی مطرح می شود، موجب می شود که روند حرکت جریان های سیاسی به سمت درست و صحیح هدایت شود و می توان با ارائه و بیان گفتمان هایی که دغدغه ، نیاز و مطالبات و خواسته های مردم را بیان می کند به حرکت جریان های سیاسی جهت بدهیم. همچنین با نظارت دقیق و توجه به اهداف تعیین شده و اصیل مانع از گم شدن اهداف در پیچ وخم مسیر حرکت می شویم. منصوری با بیان این مطلب که شناسایی واقعیات جامعه و واقعیات جریان های سیاسی از عمده وظایف تشکل های دانشجویی است ، گفت : انتخابات تحول است و هر تحولی نیاز به مدیریت دارد. وی با بیان این مطلب که حرف تازه موجب می شود گفتمان های مطلوب جامعه را باب کنیم و اهداف را درست ترسیم کرده و به تبع آن مسیر را درست طراحی کنیم، تاکید کرد: در مسیر انتخابات تشکل های دانشجویی باید مراقب باشند به اصل وحدت آسیب نرسد، اصلی که در جامعه اسلامی و از سوی همه جریان های سیاسی مورد تایید قرار گرفته است. بی گمان حفظ ارتباط بین مردم و احزاب و تشکل ها این وحدت را تقویت خواهد کرد. وی درخصوص نظرات آقای نقاشی درخصوص شورای نگهبان گفت : اگر بخواهیم بیان کنیم که شورای نگهبان عملکرد 100درصد درست داشته ، سخن به گزاف گفته ایم؛ اما این نکته قابل تاکید است که ما هرگز نمی توانیم مبنای حضور این شورا را زیر سوال ببریم. متاسفانه تحلیل های ما از شورای نگهبان عمدتا برگرفته از مصداق هاست .وی افزود: ساختار کلان جامعه اسلامی ما به درستی پایه گذاری شده و اگر در مواقعی کارکردها زیرسوال می رود به دلیل اشتباهات مصداقی بوده است که مشارکت مردم را نیز تحت تاثیر قرار نداده است. تفسیر غیرخیرخواهانه جریانات سیاسی از اشتباهات مصداقی و عدم ترسیم فضای نامناسب از اشتباهات مصداقی باعث می شود که فضای کاذب حاکم شود که ممکن است اصل شورای نگهبان را زیرسوال ببرد بنابراین بهتر است ما به افرادی که این فضا را ساخته اند و مشارکت را کاهش دادند خرده بگیریم .فیروزآبادی ، دبیرکل جنبش عدالتخواه دانشجویان نیز در این خصوص گفت: نقادی ، مطالبه گری و گفتمان سازی در بستر آرمانگرایی 3 وظیفه اصلی و اساسی تشکل های دانشجویی بوده ، هست و خواهد بود.فیروزآبادی به بیان ایرادهای انتخابات مجلس پرداخت و گفت: به نظر من ، انتخابات مجلس 3 ایراد جدی دارد: نخست این که شناخت مردم و انتظارات مردم از مجلس غلط است . ثانیا تبلیغات انتخاباتی ما، سرمایه دار محور است . آگاهی محور و برنامه محور نیست. در مقام سوم این که هنوز تصویر روشن و شفاف از یک نماینده مطلوب در مجلس وجود ندارد؛ این که نماینده مطلوب مجلس چه ویژگی هایی باید داشته باشد؛ این که آیا باید علمی باشد یا سیاسی باشد یا... .وی تاکید کرد: به نظر بنده و تشکل متبوع من، کارکرد نظارتی مجلس هفتم نزدیک به صفر بوده است و متاسفانه امروز مجلس ، تنها کاری که نمی تواند در کشور انجام دهد، نظارت است. استیضاح در لابی های سیاسی هضم می شود. سوالات از زمانی که طرح می شود تا به جواب برسد، 18 تا 19 ماه طول می کشد، تذکرات به قرائت از تریبون رسمی مجلس اکتفا می شود. تحقیق و تفحص های مجلس هم که از حوزه های خوب مجلس بوده است ، امروزه 5 تا 6 مورد را می توان نام برد که گزارش های مربوط به آنها به خاطر لابی های سیاسی و فشار سیاسی روی میز مانده است. امروز ما این سوالات را داریم که چرا تحقیق و تفحص از قوه قضاییه و آموزش عالی پخش نمی شود. در قانونگذاری هم قانون های زیربنایی و کلیدی کاملا ساده گرفته و سمبل می شود. فیروزآبادی گفت : امروز ترس ما این است که اگر به این سوال ها، پاسخ داده نشود؛ فضای اصولگرایی که با خون دل عده ای ایجاد شده است ، از بین برود. دست کم این است که مردم باید بدانند نمایندگانی را که به عنوان اصولگرا انتخاب کردند، چقدر و چند درصد اصولگرا بودند و از آنجا که ما نگران این ارزش ها هستیم ، به مجلس هفتم باید با نگاه نقادانه نگاه کنیم .در فضای ائتلاف ما هم این پرسش مطرح است که بعضی از دوستان وحدت را با شرکت سهامی اشتباه می گیرند. وحدت مبانی دارد و باید مبانی آن حفظ شود. ما چند سوال اساسی از این ائتلاف های 6+5 و... داریم که نمی دانیم چرا پاسخ نمی دهند؛ اول این که برنامه این ائتلاف چیست؛ دوم این که چرا به جای این که به برنامه فکر کنند به آدم ها فکر می کنند و این که اگر این ائتلاف ها برنامه محور است ، وحدت محور است، چرا فقط در انتخابات شکل می گیرد و بعد گم می شود؛ این چه ائتلافی است که 6 ماه قبل انتخابات می آید، بعد هم ناپدید می شود. سوم این که ملاک های شما برای این انتخابات چیست؛ چرا علنی نمی گویند تا مردم قضاوت و انتخاب کنند؛ چهارم این که متاسفانه مبنای شکل گیری این ائتلاف ها عملا کسب قدرت است. اگر برای خدمت باشد ، هم اولویت دوم است و مهمتر از همه اینها نبود شاخص است . وی افزود: متاسفانه در مجلس از کسی نمی توان پرسید و نمایندگان هم برای پاسخگویی حاضر نمی شوند. این نکته قابل تامل است که آقای حداد برای فوتبال وقت دارد، اما برای پاسخگویی وقت ندارد.

نقطه آرمانی مجلس

برای حرکت باید نقطه مطلوب و آرمانی تعریف کرد و با تمام توان برای دستیابی به آن کوشید. نقطه آرمانی مطلوب مجلس کدام است. مولفه ها و شاخصه های یک مجلس ایده آل چیست؛ به عنوان سوال بعدی از نمایندگان دانشجویی می پرسیم که به نظر شما محورها و فاکتورهای ایده آل مجلس هشتم چه باید باشد؛
تمامی افراد مطالبات 13 گانه رهبر معظم انقلاب از مجلس هفتم را معیارها و ایده آل های مجلس هشتم می دانند و تحقق آن را به عنوان مطالبه خود معرفی می کنند.

تشکل های دانشجویی فهرست نمی دهند

در آستانه انتخابات هر یک از احزاب سیاسی با توجه به شاخص های کلی و مصداقی که تعیین می کنند، به شناسایی چهره های موثر و هماهنگ با خود می پردازند و در نهایت هم با ارائه فهرست های انتخاباتی وارد عرصه انتخابات می شوند. اما سوال اینجاست چرا تشکل های دانشجویی بر ارائه فهرست انتخاباتی اقدام نمی کنند؛
طوسی، دبیرکل انجمن اسلامی دانشجویان مستقل تاکید کرد: به نظر من با توجه به تعریف و تبیین رسالت جنبش دانشجویی نتیجه گیری می شود که ارائه مصداق های فردی و کانالیزه کردن مردم ، از وظایف جنبش دانشجویی نیست ، بلکه روشنگری در یک فضای آزاداندیشانه است. از سوی دیگر احزاب سیاسی وجود دارند که کارشان همین است. بهتر است جنبش دانشجویی به رسالت اساسی و اصلی خود که همان ارائه شاخص هاست ، اقدام کند.این فعال دانشجویی افزود: در صورتی که تشکل دانشجویی یک فهرست انتخاباتی بدهد، وابسته می شوند. اصالت جنبش دانشجویی به استقلال آن است. وابستگی موجب فاصله گرفتن از آرمانخواهی می شود و همچنین سبب می شود تا نقد طلبکارانه در جهت آرمان انقلاب محدود شود. وی افزود: تنها چیزی که از سوی ما بدون قید و شرط پذیرفته شده است ، حاکمیت است ؛ چون حاکمیت را از جانب شرع می دانیم و به هیچ عنوان آن را نفی نمی کنیم، اما حکومت را نقد خواهیم کرد و نقد منصفانه را محور کار خود قرار می دهیم. حاکمانی را که خلاف جهت ، حاکمیت و گفتمان انقلاب اسلامی عمل کنند، به چالش می کشیم. دبیر انجمن اسلامی دانشجویان مستقل ضمن بیان خطر چرخش افراد پس از انتخاب تاکید کرد: باید به درک مردم اعتقاد داشته باشید از این رو تنها رسالت خود را معرفی شاخص های تفکر اصیل می دانیم. مردم هم با درک خود و شناخت خود به انتخاب اصیل خواهند رسید.وی افزود: گفتمان ما گفتمان مردم سالاری دینی است و به نظر من ارائه فهرست ، تعیین تکلیف برای مردم است. در حالی که بهتر است ما برای مردم احترام قائل شویم و تعیین تکلیف نکنیم. باید به فرهنگ سازی صحیح در انتخابات بپردازیم. این فرهنگ سازی هم با ارائه فهرست حاصل نمی شود.یکی از مشکلات جدی ما در حال حاضر این است که به محض ورود نمایندگان به مجلس ، بعضی برای رسیدن به برخی کرسی های مجلس با یکدیگر جنگ و دعوا می کنند و برخی از کمیسیون ها مظلوم می مانند. باید هر نماینده از ابتدا تخصص خود را معرفی و اعلام کند که در کدام کمیسیون فعالیت می کند.موسوی ، نماینده بسیج دانشجویی در پاسخ به این پرسش که چرا تشکل های دانشجویی فهرست نمی دهند، گفت : ارائه فهرست لزومی ندارد، اگر قرار است ملاک ها و معیارها بیان شود، بدون فهرست هم می توان این ملاک ها را عنوان کرد. وی افزود: در فضای دانشجویی فهرست ارائه شود، فضای رخوت و سستی ایجاد خواهد شد. بهتر است با توجه به فضای علمی حاکم بر دانشگاه ها اجازه دهم تا دانشجویان با توجه به درک خود انتخاب کنند.نقاشی ، دبیر انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه تهران نیز در پاسخ به این پرسش با بیان این نکته که اصول ما در 3 شاخصه عدالت طلبی ، دین باوری و دموکراسی خواهی استوار است ، گفت: به نظر من هم اگر فهرست در فضای دانشجویی وارد نشود، بهتر است. وی با تاکید بر این مطلب که لازمه فعالیت پایدار سیاسی ارائه نکردن فهرست است، افزود: لزومی ندارد که تشکل دانشجویی فهرست ارائه کند. به نظر من در شرایطی که بعضی از گروه ها سعی می کنند کانال هایی طراحی کنند که مردم هدایت شده رای دهند، وظیفه ما آگاهی سازی است. از سوی دیگر به نظر من فهرست به منظور ورود به عرصه اجراست در حالی که عرصه دانشجویی ، عرصه گفتمان سازی است. دبیرکل جامعه اسلامی دانشجویان نیز در پاسخ به این پرسش گفت: به نظر من وظیفه اصلی تشکل های دانشجویی در عرصه انتخابات تشخیص ، تبیین و معرفی معیارها و شاخص ها و اهداف است و این را به عنوان یک اصل در تشکل متبوع خود پذیرفتیم. اما این سوال مطرح است که آیا رسالت تشکل های دانشجویی صرفا در داخل دانشگاه است یا اهداف برون دانشگاهی دارد؛ اگر مخاطب ما صرفا دانشجوها بودند، بحث متفاوت بود. این نکته قابل تامل است که مخاطبان ما صرفا دانشگاهیان نیستند. ما قائل به این هستیم که اگر معیارها و شاخص ها را تعیین و آن گاه مصداقی را برای آن معیارها و شاخص ها، شناسایی کردیم ، آن مصداق را معرفی می کنیم. در تشکل متبوع خودم در انتخابات مختلف بعد از طی مراحل موردنیاز چهره ها را معرفی کردیم .وی افزود: به طور کلی 2محور کاری اساسی را در این زمینه برای خود قائلیم.
1- تبیین و تشخیص و معرفی شاخص ها و معیارهای اسلامی و ایمانی
2- ضمن این که اصراری به ارائه فهرست نداریم و در صورتی که مصداقی را منطبق بر این معیارها دیدیم ، آن را معرفی می کنیم. فیروزآبادی، دبیرکل جنبش عدالتخواه دانشجویان نیز در این خصوص اظهارنظر کرد: به نظر من فهرست دادن یک انتخاب نسبی است و انتخاب نسبی در فضای دانشجویی که اعتقاد به آرمانگرایی حاکم است، همخوانی ندارد. از سوی دیگر، در صورت ارائه فهرست مطالبه گری از آن فهرست خیلی سخت خواهد بود و پرسشگری از فردی که روزی مورد تایید قرار گرفته است ، معلوم نیست چقدر امکان پذیر باشد.

عباس محمدنژاد - ابوالفضل میرزاپور