خــــارجیــــه؟

جای خالی لباس نوجوان
بهناز بوستانی، طراح لباس نوجوانان از این می‌گوید که طراحی لباس برای گروه سنی کودک و نوجوان در ایران نوپاست و هنوز عمر چندانی ندارد. اما خودش از نخستین کسانی است که به این فکر افتاده برای گروه سنی نوجوان لباس طراحی کند، چون بارها دیده در بازار برای این گروه سنی لباس مناسبی نیست و وقتی برای خرید لباس دو دختر نوجوانش راهی بازار می‌شده، با دست خالی بازمی‌گشته است. پس کم‌کم می‌بیند کسی به فکر لباس این گروه سنی که در ایران پوششی متفاوت با گروه سنی کودک دارند، نیست و باید خودش اقدام کند. او برند «چین‌چینی» را فعال می‌کند تا به گفته خودش لباسی مطابق با فرهنگ، نیاز و ذائقه ایرانی برای فرزندانش و دیگر نوجوان‌ها فراهم کند. این طراح لباس می‌گوید: پوشش مردها در سطح دنیا تقریبا از یک الگو تبعیت می‌کند، اما در لباس خانم‌ها مساله متفاوت است، حالا در جامعه ما هم لباس یک دختر نوجوان باید براساس عرف و فرهنگ جامعه باشد، اما وقتی به بازار مراجعه می‌کنید، می‌بینید خالی است و هیچ فکری در این زمینه نشده است.
او ادامه می‌دهد: متاسفانه چندان دستم برای کار باز نیست و مشکلات مالی و ... در کار ما هم مانند هر کار دیگری وجود دارد، اما در فضای مجازی که مشغول کار هستیم خانواده‌های زیادی به ما مراجعه و خرید می‌کنند.
بوستانی درباره تاثیر واردات لباس در حوزه نوجوان می‌گوید: خانواده‌ها می‌دانند لباسی که برای گروه سنی نوجوان وارد بازار می‌شود، این توانایی را دارد که سبک زندگی و ذائقه ما را تغییر دهد و این موضوع خیلی مهم‌تر از این است که بخواهیم بررسی کنیم ورود لباس قاچاق چه آسیب‌هایی دارد، چون تاثیری که لباس‌ها بر سبک زندگی فرزندان ما می‌گذارد، به مراتب مساله جدی‌تری است.
او معتقد است، باید برندهایی که برای دختران نوجوان فعالیت می‌کنند، بیشتر شوند و طراحی‌ها و الگوسازی‌های متفاوتی انجام شود. اقدامی که می‌تواند هم لباس‌های به صرفه تری را در اختیار خانواده‌ها قرار دهد و هم براساس نیاز، فرهنگ و عرف جامعه پیش برود.

کالای خوب داریم، تبلیغ خوب نه
حمید عظیمی تولیدکننده لباس کودک و نوجوان نفر بعدی بود که سراغش رفتیم و با او درباره موضوع لباس کودک و نوجوان و مسائل آن در بخش تولید گفت‌وگو کردیم. او کالای ایرانی تولید شده در بخش کودک و نوجوان را دارای کیفیت مطلوبی دانسته و می‌گوید: پوشاک در ایران هم مثل همه جای دنیا کیفیت‌های مختلف دارد، اما در کل می‌توان دید که لباس‌هایی با کیفیت مطلوب هم عرضه می‌شود.
او ادامه می‌دهد: هر چند کالای خوب ایرانی در این عرصه تبلیغ خوبی نداشته و چندان معرفی نشده، اما ما تولیدکنندگان ضربه اصلی را از قاچاق کالا می‌خوریم. لباس‌های خارجی وقتی بدون پرداخت عوارض و به صورت غیرقانونی وارد و با قیمت ارزان‌تری به فروش می‌رسد، ضربه اصلی‌اش را تولیدکننده داخلی می‌خورد.
عظیمی می‌افزاید: ما هیچ مساله‌ای با واردات نداریم، واردات از مجرای قانونی موجب می‌شود بازار رقابتی شود و ما هم کالای بهتری وارد بازار کنیم، اما بی‌قانونی در بازار مسلما برای ما بیش از هر صنف دیگری لطماتی خواهد داشت.

مردم لباس خارجی می‌خواهند
حالا اما می‌شود از خود پرسید که اگر لباس ایرانی با کیفیت خوب داریم و می‌شود با پرداخت مبلغ کمتری لباس‌های مناسبی هم تهیه کرد، چه نیازی است که حتما لباس خارجی خریداری کنیم؟ یکی از فروشندگان خیابان بهار می‌گوید، خانواده‌هایی که به ما مراجعه می‌کنند مصر هستند لباس‌های خارجی برای فرزندانشان بخرند و فکر می‌کنند نباید برای برند ایرانی هزینه کنند.
او ادامه می‌دهد: بسیاری تصورشان این است که پوشاک ایرانی کیفیت پایینی دارد و نباید برایش هزینه کرد. ما هم نمی‌توانیم کاری در برابر این تصورات آنها انجام دهیم.
کمی صریح‌تر سوالمان را مطرح می‌کنیم و می‌پرسیم که نمی‌توانند کاری انجام دهند یا فروش کالای خارجی برایشان به‌صرفه‌تر است؟ آقای فروشنده می‌خندد و می‌گوید که چندان فرقی ندارد، اما مسلما وقتی یک فروشنده بتواند به صورت قاچاقی کالایی را وارد کند، فروش آن برایش به‌صرفه‌تر خواهد بود.
حرفش را تصحیح می‌کنیم و می‌گوییم، به‌صرفه‌تر که نه! سود خالص، آن هم سود خالصی که به کلی بخش‌های دیگر در جامعه آسیب زده، اما سود برخی را فراهم می‌کند. آقای فروشنده هم صحبت‌های ما را کامل تر کرده و می‌گوید: این روزها کلی گروه و کانال تلگرامی و صفحه اینستاگرامی وجود دارد که برای خانواده‌ها لباس و کفش و کلاه و هر چه فکرش را بکنید، می‌آورد. یک نفر در کشور دیگری نشسته و برای همه کالا پست می‌کند، بی‌آن‌که گمرکی پرداخته شود یا مجرای قانونی در کار باشد. آنقدر هم حجمشان زیاد شده که خودشان یک پا قاچاق کالا محسوب می‌شوند، چرا کسی با آنها برخورد نمی‌کند؟
هر چند حرف آقای فروشنده قابل تامل است، اما طبعا تاثیر ارسال تک‌تک کالاها به این شکل با ورود عمده کالای قاچاق در کشور تفاوت زیادی دارد و موضوع بحث ما نیست. از آقای فروشنده می‌پرسیم آیا تا به حال پیش آمده کالای ایرانی را به جای خارجی به مردم بفروشند؟ او توضیح می‌دهد که این اتفاق در تمامی عرصه‌های پوشاک از کودک تا بزرگسال، از ورزشی تا رسمی و .... رخ می‌دهد. مردم می‌روند لباس خارجی بخرند، ایرانی با مارک خارجی می‌خرند و برمی‌گردند. فقط پول بیشتری می‌پردازند و فکر می‌کنند جنس خارجی خریده‌اند.
اتفاق عجیبی است نه؟ بله. برای مردمی که خودشان را باور ندارند و این همه تولیدکننده و طراح فعال در حوزه لباس کودک و کیفیت کارها را نمی‌بینند و می‌خواهند حتما لباسی را با اسم یک برند خارجی برای فرزندشان خریداری کنند، کاملا عادی است. اما لطفا قبل از این‌که بروید و بپرسید «خارجیه؟» نگاهی به گزارش‌های تصویری نخستین جشنواره مد و لباس کودک بیندازید و ببینید واقعا نمونه‌های داخلی چه فرقی با خارجی‌ها دارد.

زینب مرتضایی‌فرد

فرهنگ و هنر