ثبت‌های موسیقایی

اما در این میان تجربه‌های تلخی هم داشتیم. آنها که اخبار این حوزه را دنبال می‌کنند، به خاطر دارند که کشور آذربایجان ساز تار را به نام خود ثبت کرد و در برابر اعتراض ایرانی‌ها هم این نکته را بیان کرد که در تار آذربایجانی با تار ایرانی متفاوت است. همین‌طور بیان شد که ساز ثبت شده از سوی این کشور تار آذربایجانی است.

وزیر فرهنگ و گردشگری جمهوری آذربایجان هم آن زمان درباره اتفاقات پیش آمده توضیحاتی ارائه کرده و گفت: تاری که ما در یونسکو ثبت کردیم، استادی به نام صادق‌جان ساخته است. این ساز از 5 سیم به 11 سیم تغییر پیدا کرده و در افتتاحیه هفته فرهنگی آذربایجان در ایران که فردا (امروز) ‌برگزار می‌شود، شاهد اجرا با این ساز منحصربه‌فرد خواهید بود؛ زیرا این ساز خاص آذربایجان است و با ساز کشورهای دیگر متفاوت است.

البته ساز دیگری هم با توجه به رویکرد کشورهای همسایه نسبت به آن در خطر است و آن‌طور که داریوش پیرنیاکان گفته است، در حال جمع‌آوری پرونده‌اش برای ثبت هستند. او که مسئول پیگیری ثبت پرونده‌های ساز در یونسکو درباره بحث ساز عود است، می‌گوید: ما مشغول جمع‌آوری اطلاعات ساز عود هستیم که به هر حال کار میدانی زیادی می‌خواهد و ما مشغول کار هستیم. مطالعات کتابخانه‌ای و فیلم و بسیاری اطلاعات دیگر برای ارسال پرونده ساز عود به کمیسیون میراث معنوی یونسکو نیاز است. ما پس از جمع‌آوری اطلاعات لازم، پرونده را به یونسکو ارسال خواهیم کرد؛ البته کشورهای عراق و سوریه هم در ساز عود مدعی هستند، ‌اما ما معتقدیم این ساز باید با محوریت ایران به ثبت برسد.

به نظر می‌رسد بعد از ارسال ساز دوتار برای ثبت جهانی، سال آینده هم ساز عود وارد این مرحله خواهد شد. از همین حالا باید منتظر اتفاقات خوش برای ساز دوتار باشیم. این ساز مانند دیگر عناصر نامملوس ثبت‌ شده در فهرست میراث جهانی همه ارزش‌های مندرج در کنوانسیون 2003 به‌عنوان شاهکار جهانی را دارا بوده و نماینده تنوع فرهنگی بشری است.