تصمیمی سوال برانگیز

در این میان یکی از مباحثی که باید به آن توجه کنند، انتخاب صحیح مرزهاست. مرزها را باید براساس شرایط طبیعی و مرز اکولوژیک تعیین کرد. مناطق چهارگانه نمونه‌هایی از اکوسیستم‌ها هستند که در سطح کشور پراکنده شده‌اند. اکوسیستم برای خود محل و مرز اکولوژیک دارد. حساس‌ترین بخش برای تعریف مناطق حفاظت شده هم تعیین محدوده و مرز این مناطق است. وقتی در سطح شورای‌عالی محیط زیست بحث تغییر مرز مطرح می‌شود این تصمیم به‌عنوان سند می‌ماند. تصمیم دولت برای تغییر مرز مناطق حفاظت شده یعنی تاکنون به کار خود اشراف نداشته‌‌ و با آن‌که مرزی در گذشته ثبت شده، آن را تغییر داده است.

تمام هدف از تعریف مناطق چهارگانه، ایجاد شبکه‌ای برای مدیریت حیات وحش است که باید با انتخاب‌های خود این شبکه را پیاده کنند. جمعیت حیات وحش در داخل مناطق حفاظت شده حفظ می‌شود. اگر از یک منطقه حفاظت‌شده، حفاظت فیزیکی و فنی کامل شود، اما اگر به‌عنوان یک جزیره، بدون ارتباط با سایر مناطق باشد، کوچک‌ترین تاثیری در جمعیت و حفاظت از حیات وحش ندارد. باید کریدورها شناخته شود و مناطق حفاظت شده از این طریق به هم متصل باشند.

به این شکل،‌ امکان مهاجرت برای حیوانات فراهم می‌شود. به همین علت وقتی محدوده مناطق حفاظت شده ‌تعیین می‌شود، باید همه چیز حساب شده باشد. به فرض که محدوده این مناطق ‌درست انتخاب نشده باشد، اما حیات وحش به شرایطی که قبلا تعریف شده تا حدودی سازگار شده‌اند. آنها دریافته‌اند کجاها امن است وچون این مناطق سال‌ها حفاظت شده است، حیات وحش به آنجا پناه آورده‌اند.

بنابراین وقتی تصمیم به تغییر مرز گرفته می‌شود و محل جدیدی برای حفاظت انتخاب می‌شود، حیات وحش نمی‌تواند بسرعت خود را با شرایط هماهنگ و براساس مرزهای جدید، خود را سازگار کند.

باید پرسید چه مطالعاتی روی 11 منطقه جدیدی که به عنوان حفاظت شده در نظر گرفته‌اند، ‌انجام شده است. باید این مطالعات در معرض دید عموم قرار گیرد. جابه‌جایی مرز مناطق حفاظت شده معنی دار نیست. در واقع با این چنین رفتارهایی نحوه مدیریت زیر سوال می‌رود.

مرتضی شریفی

عضو شورای‌عالی جنگل