ابهام درسرنوشت 4 دیپلمات ایرانی

جنگهای داخلی لبنان داستان های مفصلی دارد که البته در تمامی آنها آثار دخالت نیروهای خارجی و ازجمله رژیم صهیونیستی را می توان مشاهده کرد که بیشتر در قالب پیمان های نظامی

کد خبر: ۱۱۰۳۷۵

با جریان های فالانژیست در لبنان شکل یافته است.
ایران در قالب ندای آزادی قدس و مبارزه با رژیم اسرائیل از نیروهای اسلامی لبنان حمایت کرده است و درصدد بود با حمایت از این نیروها، صفی متحد و مستحکم در برابر اسرائیل ایجاد کند و هرگز درصدد ورود به جنگهای داخلی لبنان نبود، اما با این همه هرگز از آسیبهای این جنگ خانمانسوز مصون نماند. ربوده شدن 4 دیپلمات ایرانی در بیروت به سال 1982 یکی از مصادیق این آسیبهاست.
در 14 تیر 61 در حالی که 4 دیپلمات ایرانی به نامهای محسن موسوی کاردار ایران در لبنان ، احمد متوسلیان وابسته نظامی ایران در لبنان ، کاظم اخوان عکاس و خبرنگار ایرنا در بیروت و تقی رستگار کارمند سفارت ایران در بیروت ، عازم محل ماموریت خود بودند، در محل ایست بازرسی البرباره در منطقه شرقی بیروت به وسیله نیروهای القوات اللبنانیه (نیروهای لبنانی) دستگیر و ربوده شدند. از آن تاریخ ، 24 سال می گذرد و تاکنون اخبار ضد و نقیضی درباره سرنوشت آنها منتشر شده است که یکی از آنها خبر به شهادت رسیدن آنهاست. در هر حال آنچه در پی می آید گفتگوی اختصاصی با سمیر جعجع ، رئیس فعلی حزب هیات اجرایی جریان نیروهای لبنانی است که درباره روشن شدن سرنوشت 4دیپلمات ایرانی انجام شده است.

همان طور که می دانید تاکنون قرائت های مختلفی از جریان بازداشت و ربوده شدن 4 دیپلمات ایرانی در بیروت به سال 1982 صورت گرفته است. شما چگونه به این موضوع نگاه می کنید؛

در گذشته نیز بارها در قالب اظهارنظرهای مطبوعاتی و مواضع رسمی ، دیدگاه خود درباره دستگیری 4 دیپلمات ایرانی را بیان کرده ام. این بار نیز آن را به صورت خلاصه و صریح می گویم و امیدوارم آخرین آن باشد. سال 1982، 4 دیپلمات ایرانی در مرکز ایست بازرسی البرباره شمالی بیروت بازداشت و دستگیر شدند و بنا به اهمیت موضوع ، پس از دستگیری به مقر تشکیلات اطلاعات و امنیت نیروهای لبنانی منتقل شدند. پس از این مرحله ، براساس اخبار کاملا موثق فهمیدم آنها در نتیجه یک حادثه معین که ماهیت آن را به طور دقیق نمی دانم ، کشته شده اند.

آن سالها رسم بر این بود که در مقابل چیزهایی مثل پول یا تبادل زندانیان ، بازداشت شدگان یا زندانی ها آزاد می شدند. چرا درباره آنها چنین اتفاقی نیفتاد؛

براساس آگاهی های من و با کمال تاسف شدید، بسیاری از ربوده شدگان و زندانیان در طول جنگ داخلی لبنان در زندان ها کشته شده اند ؛ اما حالتهایی مثل آزادی در مقابل پول یا تبادل زندانیان از موارد نادر و استثنایی بود و قاعده کار در آن زمان تلقی نمی شده است.

این موضوع چگونه با نیروهای لبنانی ارتباط پیدا می کند؛

مبنای اصلی ارتباط این موضوع با نیروهای لبنانی این بوده است که 4دیپلمات ایرانی در مرکز ایست بازرسی این نیروها دستگیر شدند و پس از آن به تشکیلات اطلاعات و امنیت این نیروها در آن زمان انتقال یافتند.

شما تاکید دارید که آنها کشته شده اند، اما من معتقدم که برای این نظر باید دلایل کافی ارائه کرد بخصوص آن که دیدگاه های دیگری هست که نظر شما را رد می کند.

حق با شماست ، اما باید دلایل را نزد دولت لبنان جستجو کرد و نه پیش من ، بخصوص آن که من آن زمان مسوولیتی در برابر حادثه به دلیل جایگاهم در آن موقع نداشتم.

اما از نظر ایران ، آن دیپلمات ها پس از دستگیری ، در همان سالها به نیروهای اسرائیلی تحویل داده شده و هنوز هم زنده اند. نظر شما در این باره چیست؛

پس از آن که من رهبری نیروهای لبنانی را به دست گرفتم هرگز به دلیل یا نشانه ای که بیانگر این موضوع باشد، دست نیافتم و چیزی که موید این کار باشد را هرگز لمس نکردم.

ایلی حبیقه پیش از کشته شدنش در دیداری با خانواده 4 دیپلمات ایرانی در سال 2000 اعلام کرده بود که آنها در سال 1986 زنده و در زندان به سر می برده اند. نظرتان دراین باره چیست و ارتباط ایلی حبیقه با موضوع چه بوده است؛

ایلی حبیقه اکنون در زمره اموات است ، اما من مجبورم وقایع را آنچنان که خودم به آنها واقف هستم ، بیان کنم. 4 دیپلمات ایرانی در زندان های تشکیلات اطلاعات و امنیت نیروهای لبنانی به سال 1982 در زمانی که ایلی حبیقه ، ریاست تشکیلات امنیتی را به عهده داشت ، کشته شدند. به اعتقاد من اظهارات ایلی حبیقه به منظور رفع مسوولیت از خودش در این حادثه بوده است. اگر آنها واقعا در زندان و زنده بودند، پس از قیام علیه ایلی حبیقه و برکناری وی در سال 1986آنها را پیدا می کردیم. با همه این احوال ، پس از قیام علیه او و برکناری اش ، ما همه زندانیان را که در زندان بودند و کسانی را که در زندان های ایلی حبیقه قرار داشتند، جمع کردیم که تعداد آنها 17نفر بود و همه آنها را دقیقا به دارالافتای بیروت تحویل دادیم. تمامی این وقایع موثق در روزنامه های لبنانی به ثبت رسیده است که دیپلمات های ایرانی جزو آنها نبودند.

آیا قبول دارید که این حق ایران است که موضوع را همچنان در لبنان پیگیری کند؛

به طور حتم ؛ اما به شرط آن که از طریق کانال های رسمی قانونی آن را پیگیری کند و بخواهد تحقیق تا آخر پیگیری و سپس نتایج آن را نیز اعلام کند. اکنون اوضاع در لبنان آزاد شده است و من آرزو می کنم که به شکل رسمی و آشکار از حکومت لبنان ، خواستار تحقیق در این خصوص شود تا آن که تحقیق با شفافیت کامل تا آخر صورت گیرد.

اکنون شما در مجموعه رهبران سیاسی لبنان هستید. آیا خودتان پیشنهادی مشخص برای روشن شدن این پرونده دارید؛

پیشنهاد من این است که دولت لبنان به تحقیق کامل و جامعی درباره این پرونده اقدام و سپس نتایج آن را به صورت شفاف و علنی اعلام کند.

در صورتی که ایران به شما پیشنهاد روشن شدن این پرونده را به شکل رسمی بدهد، آیا حاضرید برای روشن شدن پرونده با ایران همکاری کنید.

به طور حتم من حاضرم ، اما به شرط آن که چنین اقدامی از طریق ادارات رسمی مخصوص این کار صورت گیرد.

تاکنون چه افراد یا موسسات لبنانی با شما درباره سرنوشت 4 دیپلمات ایرانی گفتگو کرده اند؛

اداره اطلاعات و امنیت ارتش لبنان در سال 1994 وقتی در زندان بودم با من صحبت کردند که تمامی اظهاراتم را به صورت خطی و نوشته به آنها دادم. امسال نیز نبیه بری ، رئیس پارلمان لبنان با من در این خصوص گفتگو کرد.

فعالیت های کاری

سمیر جعجع از یک خانواده متوسط لبنانی مسیحی ، پیش از آغاز جنگ داخلی لبنان در دانشگاه امریکایی بیروت ، دانشجوی پزشکی بود. او به دلیل جنگ از این دانشگاه به دانشگاه یسوعیه در شرق بیروت انتقال می یابد ؛ اما با گسترش جنگ داخلی ، درس را رها می کند و از سال 1976 به طور کامل به فعالیت های نظامی در میان نیروهای لبنانی می پردازد. القوات اللبنانیه (نیروهای لبنانی) شاخه نظامی حزب کتائب لبنان بود که سال 1976 تاسیس شد. بشیر جمیل از همین سال تا سال 1982یعنی سالی که وی در انفجار مقر حزب کتائب کشته شد، رهبری قوات اللبنانیه را در دست داشت. پس از پایان جنگهای داخلی لبنان ، برخی پرونده های زمان جنگ رو شد و سمیر جعجع از سوی دادگاه عالی لبنان در حادثه قتل رشید کرامی به سال 1988و قتل دانی شمعون ، رئیس حزب ملی گرایان آزاد در سال 1991به حبس ابد محکوم شد و از سال 1994 تا 2005 در زندان به سر برد تا این که در پرتو عفو سراسری در لبنان و بستن پرونده های جنجالی دوران جنگهای داخلی ، از زندان آزاد شد و با تاسیس حزب اجرایی جریان نیروهای لبنانی ، به جرگه رهبران غیرنظامی و سیاسیون فعلی لبنان پیوست. همسر او، ست ریدا جعجع عضو پارلمان لبنان است و حزب وی اکنون 5 نماینده در پارلمان دارد. وزارت جهانگردی لبنان به وزیر جو سرکیس از حزب وی سپرده شده است.